September 2026 Current Affairs BK Academy

BK Academy

BK Academy (FREE STUDY MATERIAL) DISCIPLINE + CONSISTENCY + HARD WORK = SUCCESS સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ | 01 - 30 સપ્ટેમ્બર 2026 BK Academy PUBLICATION
📘 1 થી 30 સપ્ટેમ્બર 2026 નું સંપૂર્ણ Current Affairs માસિક વિશેષાંક (Monthly Mega Issue) 🎯 ટાર્ગેટ પરીક્ષાઓ: GPSC 1/2, PSI-કોન્સ્ટેબલ, CCE, TET-TAT, તલાટી, જુનિયર ક્લાર્ક, મુખ્ય સેવિકા, CDPO, સ્ટાફ નર્સ, MPHW, FHW, ANM, SI, SSI, ડ્રાઈવર, કંડકટર વગેરે પરીક્ષા માટે ઉપયોગી 🏛️ વિભાગ ૧: ગુજરાત વિશેષ અને રાષ્ટ્રીય મહત્વના સમાચારો Gujarat & National Current Affairs (Sept 2026) 01 વડોદરા ખાતેથી ₹35,000 કરોડથી વધુના વિકાસ પ્રકલ્પોનું લોકાર્પણ અને વેસ્ટર્ન ડેડિકેટેડ ફ્રેઈટ કોરિડોર (WDFC) પૂર્ણ ગુજરાત વિશેષ WDFC રેલવે ફ્રેઈટ કોરિડોર તારીખ અને સ્થળ: 8 સપ્ટેમ્બર 2026 ના રોજ વડાપ્રધાન શ્રી નરેન્દ્ર મોદીએ ગુજરાતના વડોદરા ખાતેથી ₹35,000 કરોડથી વધુના વિવિધ વિકાસ પ્રકલ્પોનું લોકાર્પણ અને ખાતમુહૂર્ત કર્યું હતું. WDFC પ્રોજેક્ટ સંપૂર્ણપણે રાષ્ટ્રને સમર્પિત: આ કાર્યક્રમ દરમિયાન વડાપ્રધાને ₹20,700 કરોડથી વધુના ખર્ચે નિર્મિત વેસ્ટર્ન ડેડિકેટેડ ફ્રેઈટ કોરિડોર (WDFC) ના અંતિમ ત્રણ મહત્વપૂર્ણ સેક્શન (કુલ 326 રૂટ કિમી) રાષ્ટ્રને સમર્પિત કર્યા, જેની સાથે 2,800 કિમીથી વધુનો સમગ્ર DFC પ્રોજેક્ટ પૂર્ણ થયો છે. લોકાર્પણ થયેલા WDFC ના 3 સેક્શન: (1) ન્યૂ સાણંદ (N) થી ન્યૂ મકરપુરા, (2) ન્યૂ ઉમરગામ થી ન્યૂ સફાળે, અને (3) ન્યૂ સફાળે થી ન્યૂ JNPT (મુંબઈ). નવા રેલવે પ્રોજેક્ટ્સનું ખાતમુહૂર્ત: ₹9,700 કરોડથી વધુના ખર્ચે 329 કિમીના 3 નવા રેલવે પ્રોજેક્ટ્સ — વડોદરા-રતલામ ત્રીજી અને ચોથી લાઈન, મિયાગામ કરજણ-ચોરંદા-માલસર ગેજ કન્વર્ઝન અને વિશ્વામિત્રી-ડભોઈ ડબલિંગ પ્રોજેક્ટનો શિલાન્યાસ કરવામાં આવ્યો. 📌 પરીક્ષાલક્ષી નોંધ (Exam Point): વડોદરા ખાતે ભારતની પ્રથમ 'ગતિ શક્તિ યુનિવર્સિટી' (Gati Shakti Vishwavidyalaya) આવેલી છે અને 8 સપ્ટેમ્બર 2026 ના રોજ અહીંથી જ WDFC ની અંતિમ કડી જોડાઈ છે. 02 કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા ₹1,27,500 કરોડની 'Semicon 2.0' (સેમિકન્ડક્ટર મિશન 2.0) યોજના જાહેર રાષ્ટ્રીય નીતિ ભારત સેમિકન્ડક્ટર મિશન મુખ્ય જાહેરાત: 1 સપ્ટેમ્બર 2026 ના રોજ કેન્દ્ર સરકારે ભારતને વૈશ્વિક ચિપ મેન્યુફેક્ચરિંગ હબ બનાવવા માટે ₹1,27,500 કરોડના જંગી ભંડોળ સાથે 'Semicon 2.0' યોજના નોટિફાય કરી છે. મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય: ભારતમાં સેમિકન્ડક્ટર ફેબ્સ (Fabs), ડિસ્પ્લે મેન્યુફેક્ચરિંગ, કમ્પાઉન્ડ સેમિકન્ડક્ટર્સ, સિલિકોન ફોટોનિક્સ અને કાચા માલ (Raw Materials) ની સંપૂર્ણ સપ્લાય ચેઈન વિકસાવવી. ગુજરાતનું નવું રોકાણ: ગુજરાતના સાણંદ ખાતે કાયન્સ સેમિકોન પ્રાઇવેટ લિમિટેડ (Kaynes Semicon) દ્વારા સ્થાપિત થનારા નવા સેમિકન્ડક્ટર એટીએમપી (ATMP) પ્લાન્ટને મંજૂરી અપાઈ. જેમાં ₹૩,૩૦૦ કરોડનું મૂડીરોકાણ થશે અને દૈનિક ૬૦ લાખ ચિપ્સનું ઉત્પાદન થશે. ગુજરાતનું અગ્રણી સ્થાન: આ નવા પ્લાન્ટની સાથે જ સાણંદ અને ધોલેરા SIR (Tata Electronics) ભારતના સેમિકન્ડક્ટર મિશનના સૌથી મોટા કેન્દ્રો તરીકે ઉભરી આવ્યા છે. 03 52 વર્ષ જૂના વિવાદનો અંત: બિહાર અને ઝારખંડ વચ્ચે 'સોન નદી જળ વહેંચણી કરાર' રાષ્ટ્રીય કરાર ઐતિહાસિક સમજૂતી: કેન્દ્રીય ગૃહમંત્રી શ્રી અમિત શાહની ઉપસ્થિતિમાં કેન્દ્રીય જળ શક્તિ મંત્રી સી. આર. પાટીલ, બિહારના મુખ્યમંત્રી સમ્રાટ ચૌધરી અને ઝારખંડના મુખ્યમંત્રી હેમંત સોરેને સોન નદી (Sone River) ના પાણીની વહેંચણીના કરાર પર હસ્તાક્ષર કર્યા. પાણીની ફાળવણી (MAF માં): 1973 ના બાણસાગર કરાર (Bansagar Accord) મુજબ અવિભાજિત બિહારને મળેલા 7.75 MAF (Million Acre-Feet) પાણીમાંથી હવે બિહારને 5.75 MAF અને ઝારખંડને 2.00 MAF પાણી મળશે. ભૌગોલિક મહત્વ: સોન નદી મધ્યપ્રદેશના અમરકંટક પાસેથી નીકળીને બિહારમાં ગંગા નદીને મળે છે. આ કરારથી બિહારના રોહતાસ જિલ્લામાં 'ઇન્દ્રપુરી જળાશય પ્રોજેક્ટ' નો માર્ગ મોકળો થયો છે. 04 સ્વચ્છ વાયુ સર્વેક્ષણ ૨૦૨૬: મધ્યપ્રદેશનું ઈન્દોર ફરી પ્રથમ ક્રમે, સુરતનો ટોપ-10 માં સમાવેશ રાષ્ટ્રીય રિપોર્ટ રિપોર્ટની જાહેરાત: કેન્દ્રીય પર્યાવરણ, વન અને આબોહવા પરિવર્તન મંત્રાલય દ્વારા તાજેતરમાં 'સ્વચ્છ વાયુ સર્વેક્ષણ ૨૦૨૬' (Swachh Vayu Survekshan) નો રિપોર્ટ બહાર પાડવામાં આવ્યો. ટોચનાં શહેરો (૧૦ લાખથી વધુ વસ્તી): આ કેટેગરીમાં મધ્યપ્રદેશનું ઈન્દોર શહેર સતત ફરીવાર પ્રથમ ક્રમે રહ્યું છે. ત્યારબાદ બીજા ક્રમે આગ્રા અને ત્રીજા ક્રમે થાણે (મહારાષ્ટ્ર) નો સમાવેશ થયો છે. ગુજરાતની સ્થિતિ: આ નેશનલ રેન્કિંગમાં ગુજરાતના સુરત શહેરનો ટોપ 10 શહેરોની યાદીમાં ગૌરવપૂર્ણ સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે. મૂલ્યાંકનનો આધાર: આ રેન્કિંગ નેશનલ ક્લીન એર પ્રોગ્રામ (NCAP) અંતર્ગત શહેરોમાં હવાની ગુણવત્તા સુધારવા માટે લેવાયેલા પગલાંઓના આધારે આપવામાં આવે છે. 05 ગાંધીનગર ખાતે 'ગ્લોબલ રિન્યુએબલ એનર્જી એક્સપો એન્ડ સમિટ ૨૦૨૬' નું આયોજન ગુજરાત - પર્યાવરણ આયોજન સ્થળ: ગાંધીનગરના મહાત્મા મંદિર ખાતે ૩ દિવસીય 'ગ્લોબલ રિન્યુએબલ એનર્જી એક્સપો ૨૦૨૬' (RE-INVEST) નું ભવ્ય ઉદ્ઘાટન મુખ્યમંત્રી શ્રી ભૂપેન્દ્રભાઈ પટેલ દ્વારા કરવામાં આવ્યું. સમિટની થીમ: આ વર્ષની વિશેષ થીમ "Powering Green Future - Gujarat's Leap to 500 GW" રાખવામાં આવી હતી. MoU અને રોકાણો: આ સમિટમાં પવન ઊર્જા (Wind), સૌર ઊર્જા (Solar) અને ગ્રીન હાઈડ્રોજન ક્ષેત્રે અંદાજિત ₹૫૦,૦૦૦ કરોડથી વધુના નવા કરારો (MoU) પર હસ્તાક્ષર કરવામાં આવ્યા હતા. ગુજરાત હાલ પવન અને સૌર ઊર્જા ઉત્પાદનમાં દેશમાં અગ્રણી રાજ્ય છે. 06 શ્રી રામ કોલેજ ઓફ કોમર્સ (SRCC) ની શતાબ્દી નિમિત્તે વડાપ્રધાનના હસ્તે ₹100 ના સ્મારક સિક્કાનું અનાવરણ રાષ્ટ્રીય સમાચાર તારીખ: 5 સપ્ટેમ્બર 2026 (શિક્ષક દિવસ) ના રોજ વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ દિલ્હી યુનિવર્સિટીની પ્રતિષ્ઠિત શ્રી રામ કોલેજ ઓફ કોમર્સ (SRCC) ના શતાબ્દી સમારોહમાં હાજરી આપી હતી. ₹100 નો સ્મારક સિક્કો: વર્ષ 1926 માં સ્થાપિત આ સંસ્થાના 100 વર્ષ પૂર્ણ થવા બદલ વડાપ્રધાને ₹100 ના મૂલ્યનો વિશેષ સ્મારક સિક્કો (Commemorative Coin) બહાર પાડ્યો હતો. આ પ્રસંગે કેન્દ્રીય મંત્રી પ્રહલાદ જોશી પણ ઉપસ્થિત રહ્યા હતા. 07 યુનેસ્કો (UNESCO) ની ટેન્ટેટિવ યાદીમાં ભારતના વધુ 4 સાંસ્કૃતિક વારસાના સ્થળોનો સમાવેશ સાંસ્કૃતિક વારસો UNESCO ટેન્ટેટિવ યાદીમાં ભારતના 73 સ્થળો મુખ્ય સમાચાર: 9 સપ્ટેમ્બર 2026 ના રોજ UNESCO ખાતેના ભારતના સ્થાયી પ્રતિનિધિમંડળે જાહેરાત કરી કે ભારતના 4 નવા સાંસ્કૃતિક સ્થળોનો UNESCO ની કામચલાઉ (Tentative) યાદીમાં સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે. કુલ સંખ્યા: આ ઉમેરા સાથે UNESCO ની ટેન્ટેટિવ યાદીમાં ભારતના સ્થળોની કુલ સંખ્યા વધીને 73 થઈ ગઈ છે (જ્યારે ભારતમાં હાલ 45 UNESCO World Heritage Sites છે, જેમાં સારનાથ 45મું સ્થળ છે). સમાવિષ્ટ મુખ્ય સ્થળોમાં: આસામનું ઐતિહાસિક રંગપુર-શિવસાગર સંકુલ (Rangpur-Sivasagar Historic Ensemble), આંદામાન ટાપુઓની કોલોનિયલ પીનલ સેટલમેન્ટ (સેલ્યુલર જેલ વિસ્તાર) અને નિકોબારી સાંસ્કૃતિક વારસાનો સમાવેશ થાય છે. 08 FCRA સુધારા બિલ 2026 ની તપાસ માટે 31 સભ્યોની JPC ની રચના અને લદ્દાખ માટે પ્રસ્તાવિત 'અનુચ્છેદ 371(K)' બંધારણ અને રાજનીતિ FCRA Amendment Bill 2026 માટે JPC: લોકસભાના અધ્યક્ષ ઓમ બિરલાએ સપ્ટેમ્બર 2026 માં 'ફોરેન કોન્ટ્રિબ્યુશન (રેગ્યુલેશન) એમેન્ડમેન્ટ બિલ, 2026' ની સમીક્ષા કરવા માટે 31 સભ્યોની સંયુક્ત સંસદીય સમિતિ (JPC) ની રચના કરી છે, જેના અધ્યક્ષ તરીકે સાંસદ સંજય જયસ્વાલ ની નિમણૂક કરવામાં આવી છે. લદ્દાખ માટે પ્રસ્તાવિત Article 371(K): કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રાલયે (MHA) કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ લદ્દાખની જમીન, સંસ્કૃતિ, રોજગાર અને સ્થાનિક સ્વશાસનના રક્ષણ માટે બંધારણના ભાગ XXI હેઠળ અનુચ્છેદ 371(K) ઉમેરવાનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે. BRICS ચીફ જસ્ટિસ ફોરમ: 9 સપ્ટેમ્બર 2026 ના રોજ નવી દિલ્હી ખાતે ભારતે BRICS દેશોના મુખ્ય ન્યાયાધીશોની ફોરમ (BRICS Chief Justices' Forum) ની સફળતાપૂર્વક યજમાની કરી હતી. 💰 વિભાગ ૨: કેન્દ્ર અને રાજ્ય સરકારની મહત્વની યોજનાઓ Government Schemes & Policies (Sept 2026) 09 વડાપ્રધાનના જન્મદિવસે 'PM વિશ્વકર્મા યોજના' ના સફળતાપૂર્વક ૩ વર્ષ પૂર્ણ થયા કેન્દ્રીય યોજના PM વિશ્વકર્મા યોજના સહાય યોજનાની વર્ષગાંઠ: ૧૭ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ ના રોજ (વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના જન્મદિવસે) કારીગરો અને હસ્તકલાકારો માટે શરૂ કરાયેલી 'પી.એમ. વિશ્વકર્મા યોજના' ને 3 વર્ષ પૂર્ણ થયા છે. લાભાર્થી અને લોન સહાય: અત્યાર સુધીમાં દેશભરના ૫૦ લાખથી વધુ કારીગરોને આ યોજના હેઠળ તાલીમ અને સબસિડીવાળી લોન પૂરી પાડવામાં આવી છે. લોનનું માળખું: લાભાર્થીઓને શરૂઆતમાં ₹૧ લાખ અને ત્યારબાદ બીજા તબક્કામાં ₹૨ લાખની લોન માત્ર ૫% ના રાહત દરે અપાય છે. આ યોજના ૧૮ પરંપરાગત વ્યવસાયોને આવરી લે છે. 10 આયુષ્માન ભવઃ અભિયાન: ૭૦ વર્ષથી વધુ વયના તમામ વડીલોને ₹૫ લાખનું મફત વીમા કવચ આરોગ્ય કલ્યાણ કેબિનેટનો મોટો નિર્ણય: કેન્દ્રીય આરોગ્ય મંત્રાલયે 'આયુષ્માન ભવઃ' અભિયાન અંતર્ગત ૭૦ વર્ષ અને તેથી વધુ વયના તમામ વરિષ્ઠ નાગરિકોને (આવક મર્યાદા કે કેટેગરીના ભેદભાવ વિના) આયુષ્માન ભારત યોજના (AB PM-JAY) હેઠળ મફત આરોગ્ય કવચ આપવાની મંજૂરી આપી છે. લાભની વિગત: આ યોજના હેઠળ પાત્રતા ધરાવતા વડીલોને પરિવારના અન્ય સભ્યોથી અલગ વાર્ષિક ₹૫ લાખનું વધારાનું (Top-up) આરોગ્ય વીમા કવચ પૂરું પાડવામાં આવશે. 11 'પ્રધાનમંત્રી મત્સ્ય સંપદા યોજના' (PMMSY) ના 6 વર્ષ પૂર્ણ અને 'વન નેશન, વન ટાઈમ' સરકારી યોજના PMMSY ના 6 વર્ષ પૂર્ણ: 10 સપ્ટેમ્બર 2026 ના રોજ દેશના મત્સ્યઉદ્યોગ ક્ષેત્રમાં 'બ્લુ રિવોલ્યુશન' (નીલી ક્રાંતિ) લાવનાર પ્રધાનમંત્રી મત્સ્ય સંપદા યોજના (PMMSY) ના સફળ અમલીકરણના 6 વર્ષ પૂર્ણ થયા (શરૂઆત: 10 સપ્ટેમ્બર 2020, કુલ ભંડોળ ₹20,050 કરોડ). નેશનલ ટેસ્ટ હાઉસ (NTH) નો 115મો સ્થાપના દિવસ: 1 સપ્ટેમ્બર 2026 ના રોજ કેન્દ્રીય ગ્રાહક બાબતોના મંત્રીએ NTH ના 115મા સ્થાપના દિવસે કોલકાતા, ચેન્નાઈ, જયપુર અને વારાણસી ખાતે નવી લેબોરેટરીનું ઉદ્ઘાટન કર્યું. 'વન નેશન, વન ટાઈમ' (IST નિયમો 2026): ગ્રાહક બાબતોના વિભાગે Legal Metrology (Indian Standard Time) Rules, 2026 જાહેર કર્યા છે, જેમાં સમગ્ર દેશમાં સત્તાવાર અને કાયદાકીય હેતુઓ માટે IST (ભારતીય માનક સમય) ફરજિયાત બનાવવામાં આવ્યો છે. 12 ગુજરાત સ્ટાર્ટઅપ સૃજન સીડ સપોર્ટ (S4 - Cohort 3) અને આત્મનિર્ભર ગુજરાત ગ્રાન્ટ્સ ગુજરાત યોજના i-Hub ગુજરાત સ્ટાર્ટઅપ સૃજન સંદર્ભ: સપ્ટેમ્બર 2026 દરમિયાન ગુજરાત સરકારના શિક્ષણ વિભાગ હેઠળ કાર્યરત i-Hub (ગુજરાત સ્ટુડન્ટ સ્ટાર્ટઅપ એન્ડ ઇનોવેશન હબ) દ્વારા Startup Srujan Seed Support (S4) – Cohort 3 હેઠળ યુવા ઇનોવેટર્સને સીડ ફંડિંગ પૂરું પાડવામાં આવી રહ્યું છે. નાણાકીય સહાય: Proof of Concept (PoC) થી માર્કેટ સુધી પહોંચવા માટે પ્રારંભિક તબક્કાના સ્ટાર્ટઅપ્સને ₹2.5 લાખથી ₹10 લાખ સુધીની ગ્રાન્ટ/સીડ સહાય આપવામાં આવે છે. નારી વંદના યોજના અપડેટ: ગુજરાત સરકારે મહિલાઓ માટે 'નારી વંદના યોજના' અંતર્ગત MSME સેક્ટરમાં ઝીરો ટકા વ્યાજે લોન મર્યાદા વધારીને ₹૫ લાખ કરી છે. કુટીર અને ગ્રામોદ્યોગ વિભાગની 'શ્રી વાજપેયી બેંકેબલ યોજના' હેઠળ દિવ્યાંગ નાગરિકો માટે પણ વિશેષ સહાયની જાહેરાત થઈ છે. 🌍 વિભાગ ૩: આંતરરાષ્ટ્રીય સંબંધો, સમિટ અને વૈશ્વિક ઘટનાઓ International Relations & Global Summits (Sept 2026) 13 અમેરિકા ખાતે G-20 શિખર સંમેલન 2026 નું આયોજન અને ભારતીય વડાપ્રધાનની મુલાકાત આંતરરાષ્ટ્રીય સમિટ G-20 સમિટ 2026 - અમેરિકા સમિટનું આયોજન: સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ માં G-20 (Group of Twenty) દેશોના રાષ્ટ્રાધ્યક્ષોની મુખ્ય સમિટનું યજમાન પદ અમેરિકા (USA) એ સંભાળ્યું છે. અગાઉ વર્ષ ૨૦૨૩માં ભારત, ૨૦૨૪માં બ્રાઝિલ અને ૨૦૨૫માં દક્ષિણ આફ્રિકા પાસે યજમાન પદ હતું. ભારતની રજૂઆત: ભારતના વડાપ્રધાન શ્રી નરેન્દ્ર મોદીએ આ સમિટમાં ભાગ લીધો હતો અને 'ગ્લોબલ સાઉથ' (Global South) ના દેશોના વિકાસ, ક્લાઈમેટ ફાઈનાન્સ અને ડિજિટલ પબ્લિક ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર (DPI) અંગે મજબૂત રજૂઆત કરી હતી. UN ની મુલાકાત: અમેરિકા પ્રવાસ દરમિયાન વડાપ્રધાને ન્યુયોર્ક ખાતે સંયુક્ત રાષ્ટ્ર (UN) ની મહાસભામાં 'સમિટ ઓફ ધ ફ્યુચર' (Summit of the Future) ને સંબોધિત કર્યું અને વૈશ્વિક શાંતિ તથા આતંકવાદ સામે કડક લડતનો સંદેશ આપ્યો. 14 SCO સમિટ 2026 (બિશ્કેક જાહેરાત): SCO ની સત્તાવાર ભાષા તરીકે 'અંગ્રેજી' ને માન્યતા SCO સમિટ યજમાન અને અધ્યક્ષતા: સપ્ટેમ્બર 2026 ના પ્રથમ સપ્તાહમાં કિર્ગિસ્તાનના બિશ્કેક (Bishkek) ખાતે રાષ્ટ્રપતિ સાદિર જાપારોવ (Sadyr Japarov) ની અધ્યક્ષતામાં શાંઘાઈ કોઓપરેશન ઓર્ગેનાઈઝેશન (SCO) ની બે દિવસીય સમિટ યોજાઈ, જેમાં વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ ભારતનું પ્રતિનિધિત્વ કર્યું. 2026 નો મોટો (Motto): “25 Years of the SCO; Together for Sustainable Peace, Development and Prosperity”. બિશ્કેક ઘોષણાપત્ર (Bishkek Declaration): ભારતની લાંબા સમયની માંગણી બાદ SCO માં રશિયન અને ચાઈનીઝ ઉપરાંત 'અંગ્રેજી' (English) ને સત્તાવાર અને કાર્યકારી ભાષા તરીકે માન્યતા આપવામાં આવી છે. કુલ 28 દસ્તાવેજો અને 4 MoU મંજૂર કરવામાં આવ્યા. 15 ભારત-ઉઝબેકિસ્તાન સંબંધો: PM મોદીને સર્વોચ્ચ સન્માન 'Oliy Darajali Do'stlik' અને યુરેનિયમ કરાર દ્વિપક્ષીય સંબંધો સર્વોચ્ચ સન્માન: ઉઝબેકિસ્તાનના રાષ્ટ્રપતિ શવકત મિર્ઝિયોયેવે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીને વિદેશી નેતાઓને અપાતા ઉઝબેકિસ્તાનના સર્વોચ્ચ નાગરિક સન્માન 'Oliy Darajali Do'stlik' (Order of Friendship) થી સન્માનિત કર્યા. વ્યાપક વ્યૂહાત્મક ભાગીદારી: ભારત અને ઉઝબેકિસ્તાને દ્વિપક્ષીય સંબંધોને 'Comprehensive Strategic Partnership' ના સ્તરે અપગ્રેડ કર્યા અને વર્ષ 2030 સુધીમાં દ્વિપક્ષીય વેપાર US$ 5 બિલિયન સુધી પહોંચાડવાનો લક્ષ્યાંક રાખ્યો. મહત્વપૂર્ણ કરારો: (1) 2047 સુધી ભારતની પરમાણુ ઉર્જા જરૂરિયાત માટે લાંબા ગાળાનો યુરેનિયમ સપ્લાય કરાર, (2) UPI–UZQR ડિજિટલ પેમેન્ટ જોડાણ, અને (3) અરલ સમુદ્ર (Aral Sea) ના પુનઃસ્થાપન માટે ભારત તરફથી US$ 1 મિલિયનની ગ્રાન્ટ અપાઈ. 16 પેરિસ ખાતે પ્રથમ 'International Space Summit 2026' અને ભારત-વિયેતનામ મૈત્રી વર્ષ 2027 વૈશ્વિક સહયોગ પ્રથમ ઇન્ટરનેશનલ સ્પેસ સમિટ 2026: 9–10 સપ્ટેમ્બર 2026 દરમિયાન ફ્રાન્સના રાષ્ટ્રપતિ ઈમેન્યુઅલ મેક્રોન દ્વારા જર્મનીની ભાગીદારીમાં પેરિસના ગ્રાન્ડ પેલેસ (Grand Palais) ખાતે પ્રથમ 'International Space Summit 2026' નું આયોજન કરવામાં આવ્યું. 2027 - ભારત-વિયેતનામ મૈત્રી વર્ષ: નવી દિલ્હીમાં યોજાયેલી 19મી ભારત-વિયેતનામ જોઈન્ટ કમિશન મીટિંગ (JCM) માં બંને દેશોના રાજદ્વારી સંબંધોના 55 વર્ષ પૂર્ણ થવા નિમિત્તે વર્ષ 2027 ને 'Year of India-Vietnam Friendship' તરીકે ઉજવવાનો નિર્ણય લેવાયો. ગ્લોબલ 6G પહેલ અને MERCOSUR કરાર: ભારતે અમેરિકા સહિત 24 દેશો સાથે 'Call to Action for 6G Leadership and Security' પહેલમાં જોડાણ કર્યું છે તેમજ દક્ષિણ અમેરિકાના વેપાર જૂથ MERCOSUR સાથે પ્રથમ એડિશનલ પ્રોટોકોલ પર હસ્તાક્ષર કર્યા છે. 🚀 વિભાગ ૪: સંરક્ષણ, અવકાશ વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજી Defence, ISRO, Space & Technology (Sept 2026) 17 ISRO ના 'શુક્રયાન-૧' (Shukrayaan-1 / VOM) મિશન માટે કેન્દ્રીય કેબિનેટની મંજૂરી અવકાશ વિજ્ઞાન ઇન્ડિયન સ્પેસ રિસર્ચ ઓર્ગેનાઇઝેશન શુક્ર ગ્રહ માટેનું પ્રથમ મિશન: ઇન્ડિયન સ્પેસ રિસર્ચ ઓર્ગેનાઇઝેશન (ISRO) એ ભારતના પ્રથમ શુક્ર ગ્રહ મિશન 'શુક્રયાન-૧' (Venus Orbiter Mission - VOM) માટે અંતિમ તબક્કાની તૈયારીઓ દર્શાવી છે. ફાળવેલ બજેટ: તાજેતરમાં જ કેન્દ્રીય કેબિનેટ દ્વારા VOM (શુક્રયાન) માટે અંદાજે ₹૧,૨૩૬ કરોડ ના બજેટને સત્તાવાર મંજૂરી આપવામાં આવી છે. લક્ષ્ય અને પ્રક્ષેપણ: આ મિશનનો હેતુ શુક્ર ગ્રહની સપાટી, વાતાવરણ અને સલ્ફ્યુરિક એસિડના વાદળોનો ઊંડો અભ્યાસ કરવાનો છે. તેને આગામી ટ્રાન્ઝિટ વિન્ડો (માર્ચ ૨૦૨૮) માં ભારતના સૌથી શક્તિશાળી LVM-3 રોકેટ મારફતે લોન્ચ કરવામાં આવશે. 18 ISRO દ્વારા GSLV-F17 રોકેટ મારફતે પૃથ્વી અવલોકન ઉપગ્રહ 'EOS-05' નું સફળ પ્રક્ષેપણ અવકાશ વિજ્ઞાન GSLV-F17 દ્વારા EOS-05 લોન્ચ તારીખ અને સ્થળ: 4 સપ્ટેમ્બર 2026 ના રોજ ભારતીય અવકાશ સંશોધન સંસ્થા (ISRO) એ આંધ્રપ્રદેશના શ્રીહરિકોટા ખાતે આવેલા સતીશ ધવન સ્પેસ સેન્ટર (SDSC-SHAR) પરથી પૃથ્વી અવલોકન ઉપગ્રહ 'EOS-05' (Earth Observation Satellite-05) નું સફળ પ્રક્ષેપણ કર્યું. લોન્ચ વ્હીકલ: આ ઉપગ્રહને ત્રણ તબક્કાના GSLV-F17 (Geosynchronous Satellite Launch Vehicle) રોકેટ દ્વારા ભ્રમણકક્ષામાં સ્થાપિત કરવામાં આવ્યો હતો. ઉપયોગિતા: EOS-05 ઉપગ્રહ હવામાનની સચોટ આગાહી, આપત્તિ વ્યવસ્થાપન (Disaster Management), કૃષિ, વનીકરણ અને દરિયાઈ સરહદોના રીઅલ-ટાઈમ મોનિટરિંગમાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવશે. 19 સંરક્ષણ મંત્રી રાજનાથ સિંહ દ્વારા 'RAKSHA' ડિફેન્સ ડિપ્લોમસી ફ્રેમવર્ક જાહેર અને ₹1.10 લાખ કરોડની ખરીદી સંરક્ષણ (Defence) ભારતીય સંરક્ષણ આધુનિકીકરણ 'RAKSHA' દસ્તાવેજ: સપ્ટેમ્બર 2026 માં સંરક્ષણ મંત્રી રાજનાથ સિંહે નવી દિલ્હી ખાતે આગામી 10 વર્ષ માટે ભારતની વૈશ્વિક સંરક્ષણ કૂટનીતિ (Defence Diplomacy) નું વિઝન રજૂ કરતો 'RAKSHA' દસ્તાવેજ બહાર પાડ્યો. DAC ની ₹1.10 લાખ કરોડની મંજૂરી: 9 સપ્ટેમ્બર 2026 ના રોજ ડિફેન્સ એક્વિઝિશન કાઉન્સિલ (DAC) એ ભારતીય ભૂમિદળ, નૌકાદળ અને વાયુસેના માટે ₹1.10 લાખ કરોડના સ્વદેશી શસ્ત્ર સરંજામની ખરીદીને મંજૂરી આપી. યુદ્ધાભ્યાસ 'વીર ગાર્ડિયન-2026': ભારતીય વાયુસેના (IAF) અને જાપાન એર સેલ્ફ ડિફેન્સ ફોર્સ (JASDF) વચ્ચે રાજસ્થાનના જોધપુર એરફોર્સ સ્ટેશન ખાતે 14 દિવસીય દ્વિપક્ષીય હવાઈ યુદ્ધાભ્યાસ 'વીર ગાર્ડિયન-2026' યોજાયો. અન્ય સંરક્ષણ સમાચાર: કોલકાતામાં અત્યાધુનિક મહાસાગર સંશોધન જહાજ 'ORV સાગર મંથન' (Yard 3041) લોન્ચ થયું, અને ભારતીય નૌકાદળમાં બીજું સ્વદેશી ડાઈવિંગ સપોર્ટ વેસલ 'INS નિપુણ' (Nipun) સામેલ કરાયું. 20 ગ્લોબલ ઈનોવેશન ઈન્ડેક્સ (GII) ૨૦૨૬: ભારતે ટોપ-40 માં સ્થાન જાળવી રાખ્યું અને ટેક સિદ્ધિઓ વિજ્ઞાન અને રિપોર્ટ રિપોર્ટ જારી કરનાર: વર્લ્ડ ઇન્ટેલેક્ચ્યુઅલ પ્રોપર્ટી ઓર્ગેનાઇઝેશન (WIPO) દ્વારા ગ્લોબલ ઈનોવેશન ઈન્ડેક્સ (GII) 2026 જારી કરવામાં આવ્યો છે. ભારતનું પ્રદર્શન: નીચલા-મધ્યમ આવકવાળા દેશોમાં ભારત ઈનોવેશન ક્ષેત્રે અગ્રણી દેશ બનીને ઉભરી આવ્યો છે અને તેણે સમગ્ર વિશ્વના ટોપ 40 દેશોમાં પોતાનું સ્થાન વધુ મજબૂત બનાવ્યું છે (વર્ષ ૨૦૨૩ માં ભારત ૪૦માં ક્રમે હતું). ટોચના દેશો: આ રેન્કિંગમાં સ્વિટ્ઝરલેન્ડ સતત પ્રથમ ક્રમ જાળવી રાખવામાં સફળ રહ્યું છે. ત્યારબાદ સ્વીડન અને અમેરિકાનો નંબર આવે છે. નવી ટેકનોલોજી: Apollyon Dynamics દ્વારા વિકસિત 'Ahuti Mk II' (આહુતિ માર્ક-2) ભારતનું સૌથી ઝડપી મલ્ટીરોટર ડ્રોન (UAV) બન્યું છે, અને IIT મદ્રાસે 'બોધન AI' લોન્ચ કર્યું છે. 📊 વિભાગ ૫: અર્થતંત્ર, બેંકિંગ અને પર્યાવરણ Economy, Banking & Environment (Sept 2026) 21 Q1 FY27 માં ભારતનો GDP વૃદ્ધિ દર 7.8% અને ₹2,000 સુધીના UPI વ્યવહારો સંપૂર્ણ ચાર્જ-મુક્ત અર્થતંત્ર અને બેંકિંગ GDP વૃદ્ધિ દરના આંકડા: નાણાકીય વર્ષ 2026-27 (FY27) ના પ્રથમ ત્રિમાસિક ગાળામાં (એપ્રિલ-જૂન) ભારતનો GDP વૃદ્ધિ દર 7.8% નોંધાયો છે. RBI ના ગવર્નર સંજય મલ્હોત્રા ની અધ્યક્ષતામાં RBI એ FY27 માટે GDP વૃદ્ધિનું અનુમાન 6.7% અને રેપો રેટ 5.25% રાખ્યો છે. ₹2,000 સુધીના UPI પર કોઈ ચાર્જ નહીં: સપ્ટેમ્બર 2026 માં કેન્દ્રીય નાણા મંત્રાલયે જાહેરનામું બહાર પાડ્યું છે કે ₹2,000 સુધીના UPI ટ્રાન્ઝેક્શન અને RuPay ડેબિટ કાર્ડ પેમેન્ટ પર કોઈપણ બેંક કે પેમેન્ટ પ્રોવાઈડર પ્રત્યક્ષ કે પરોક્ષ ચાર્જ (MDR) વસૂલી શકશે નહીં. Bankers' Books Evidence Act, 2026: નાણા મંત્રાલયે જાહેર કર્યું છે કે આ કાયદાની જોગવાઈઓ 1 ઓક્ટોબર 2026 થી અમલમાં આવશે. અન્ય મહત્વના બેંકિંગ સમાચાર: આંધ્રપ્રદેશના વિજયવાડા સ્થિત ભારતની પ્રથમ લોકલ એરિયા બેંક 'Coastal Local Area Bank' ને RBI એ શેડ્યુલ્ડ બેંકનો દરજ્જો આપ્યો છે. 22 નવી 'વંદે ભારત સ્લીપર' ટ્રેન સેવાની શરૂઆત અને 160 kmph સ્પીડ પરિવહન અને ઈન્ફ્રા વંદે ભારત સ્લીપર ટ્રેન નવી સેવા: ભારતીય રેલવે દ્વારા લાંબા અંતરની મુસાફરી માટે નવી 'વંદે ભારત સ્લીપર' (Vande Bharat Sleeper) ટ્રેનનું સંચાલન સત્તાવાર રીતે શરૂ કરવામાં આવ્યું છે. પ્રથમ રૂટ દિલ્હી થી મુંબઈ વચ્ચે શરૂ કરાયો છે. સુવિધાઓ અને સ્પીડ: આ ટ્રેનો રાજધાની એક્સપ્રેસની તુલનામાં વધુ ઝડપી અને અત્યાધુનિક સુવિધાઓ (ઓટોમેટિક ડોર, સેન્સર બેઝ્ડ લાઇટિંગ) ધરાવે છે. વંદે ભારત સ્લીપર વર્ઝનની ટોપ સ્પીડ ૧૬૦ કિમી/કલાકની નક્કી કરવામાં આવી છે. નિર્માણ: આ ટ્રેનોનું ઉત્પાદન ICF ચેન્નઈ અને BEML બેંગ્લોર ખાતે થઈ રહ્યું છે. 23 જૈવવિવિધતા શોધ: ભારતમાં પ્રથમવાર 'Ophiopogon japonicus' અને નવી પ્રજાતિઓની શોધ પર્યાવરણ અને જૈવવિવિધતા નવી શોધો: ભારતના વિવિધ ભાગોમાં સંશોધકો દ્વારા દુર્લભ વનસ્પતિ અને જીવોની નવી પ્રજાતિઓ શોધવામાં આવી છે, જે ભારતની સમૃદ્ધ જૈવવિવિધતા દર્શાવે છે. શોધાયેલ નવી પ્રજાતિનું નામ વર્ગ / પ્રકાર શોધાયેલ સ્થળ / રાજ્ય સંશોધક સંસ્થા Ophiopogon japonicus વનસ્પતિ (ભારતમાં પ્રથમ નોંધ) વેસ્ટ કામેંગ જિલ્લો, અરુણાચલ પ્રદેશ વાઈલ્ડલાઈફ ઈન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ ઈન્ડિયા (WII) Osbeckia ulotricha નવી વનસ્પતિ પ્રજાતિ અગસ્ત્યમલા બાયોસ્ફિયર રિઝર્વ (કેરળ-તમિલનાડુ) બોટનિકલ સર્વે ઓફ ઈન્ડિયા (BSI) Gegeneophis chandgadi ભૂગર્ભ ઉભયજીવી (Caecilian) ચંદગઢ (પશ્ચિમ ઘાટ), મહારાષ્ટ્ર ZSI અને ભારતીય સંશોધકો 🏆 વિભાગ ૬: રમતગમત વિશ્વ, પુરસ્કારો અને ચર્ચિત વ્યક્તિત્વો Sports, Awards & Appointments (Sept 2026) 24 US Open 2026 (ટેનિસ ગ્રાન્ડ સ્લેમ): એલેક્ઝાન્ડર ઝ્વેરેવ અને એલેના રાયબાકિના બન્યા ચેમ્પિયન રમતગમત (ટેનિસ) US Open 2026 - ન્યૂયોર્ક પુરુષ સિંગલ્સ વિજેતા: જર્મનીના સ્ટાર ટેનિસ ખેલાડી એલેક્ઝાન્ડર ઝ્વેરેવ (Alexander Zverev) એ ફાઈનલમાં અમેરિકાના બેન શેલ્ટન (Ben Shelton) ને 6–3, 7–6(2), 5–7, 6–2 થી હરાવીને US Open 2026 નું પુરુષ સિંગલ્સનું ટાઈટલ જીત્યું. મહિલા સિંગલ્સ વિજેતા: કઝાકિસ્તાનની એલેના રાયબાકિના (Elena Rybakina) એ બે વખતની ડિફેન્ડિંગ ચેમ્પિયન બેલારુસની આર્યના સબાલેન્કા ને 6–4, 5–7, 6–2 થી હરાવીને પ્રથમ વખત US Open મહિલા સિંગલ્સનો ખિતાબ જીત્યો. ઐતિહાસિક સિદ્ધિ: આ ટુર્નામેન્ટ સાથે એલેના રાયબાકિના WTA રેન્કિંગમાં World No. 1 બનનાર કઝાકિસ્તાનની પ્રથમ ખેલાડી બની છે. 25 તીરંદાજી વર્લ્ડ કપ ફાઈનલ 2026 માં ધીરજ બોમ્માદેવરાએ રચ્યો ઇતિહાસ; સાત્વિક-ચિરાગ જીત્યા ચાઈના માસ્ટર્સ રમતગમત સિદ્ધિ ધીરજ બોમ્માદેવરા (Archery): મેક્સિકોના સાલ્ટિલો (Saltillo) ખાતે યોજાયેલી 'આર્ચરી વર્લ્ડ કપ ફાઈનલ 2026' માં ભારતીય તીરંદાજ ધીરજ બોમ્માદેવરા પુરુષોની વ્યક્તિગત રિકર્વ (Men's Individual Recurve) કેટેગરીમાં ગોલ્ડ મેડલ જીતનાર પ્રથમ ભારતીય પુરુષ તીરંદાજ બન્યો છે. સાત્વિક-ચિરાગ (China Masters 2026): ભારતની સ્ટાર બેડમિન્ટન જોડી સાત્વિકસાઈરાજ રેન્કીરેડ્ડી અને ચિરાગ શેટ્ટી ચાઈના માસ્ટર્સ મેન્સ ડબલ્સનું ટાઈટલ જીતનાર પ્રથમ ભારતીય જોડી બની. AHF જુનિયર એશિયા કપ 2026: ભારતીય જુનિયર પુરુષ અને મહિલા હોકી ટીમોએ શાનદાર પ્રદર્શન કરીને ડબલ ટાઈટલ (બંને વિભાગમાં ચેમ્પિયન) જીત્યા. 26 20મી એશિયન ગેમ્સ 2026 (આઈચી-નાગોયા) અને હરમનપ્રીત કૌરની 150 T20I કેપ્ટનશીપની સિદ્ધિ આંતરરાષ્ટ્રીય રમત 20th Asian Games 2026: જાપાનના આઈચી-નાગોયા ખાતે યોજાનાર 20મી એશિયન ગેમ્સ (સ્લોગન: "Imagine One Asia") માટે ભારતે 35 રમતોમાં 503 ખેલાડીઓ ના દળને મંજૂરી આપી છે, જેમાં સૌથી વધુ 73 ખેલાડીઓ એથ્લેટિક્સમાં છે. હરમનપ્રીત કૌરનો વિશ્વવિક્રમ: 5 સપ્ટેમ્બર 2026 ના રોજ મહિલા T20 એશિયા કપમાં પાકિસ્તાન સામેની મેચમાં હરમનપ્રીત કૌર 150 T20 આંતરરાષ્ટ્રીય મેચમાં કેપ્ટનશીપ કરનાર વિશ્વની પ્રથમ ક્રિકેટર બની. અન્ય સ્પોર્ટ્સ અપડેટ્સ: વિયેતનામના દા નાંગ ખાતે યોજાયેલ Pickleball World Cup 2026 માં ભારતે 6 ગોલ્ડ મેડલ સાથે ચોથું સ્થાન મેળવ્યું. 27 રાષ્ટ્રીય શિક્ષક પુરસ્કાર 2026: રાષ્ટ્રપતિ દ્રૌપદી મુર્મુના હસ્તે 69 શ્રેષ્ઠ શિક્ષકોનું સન્માન રાષ્ટ્રીય પુરસ્કાર રાષ્ટ્રીય શિક્ષક પુરસ્કાર - 2026 તારીખ અને સ્થળ: 5 સપ્ટેમ્બર 2026 (રાષ્ટ્રીય શિક્ષક દિવસ) ના રોજ નવી દિલ્હીના વિજ્ઞાન ભવન ખાતે રાષ્ટ્રપતિ શ્રીમતી દ્રૌપદી મુર્મુએ દેશના શ્રેષ્ઠ શિક્ષકોને 'નેશનલ ટીચર્સ એવોર્ડ 2026' એનાયત કર્યા. પુરસ્કાર વિજેતાઓ: શાળા શિક્ષણ વિભાગના 48 શિક્ષકો (જેમાં ગુજરાતના 2 શિક્ષકો) તથા ઉચ્ચ શિક્ષણ સંસ્થાઓના 21 પ્રાધ્યાપકો મળી કુલ 69 શિક્ષકોને સન્માનિત કરવામાં આવ્યા. પુરસ્કાર સ્વરૂપ: દરેક વિજેતાને ₹50,000 નો રોકડ પુરસ્કાર, રજત ચંદ્રક (Silver Medal) અને પ્રમાણપત્ર એનાયત કરવામાં આવે છે. 28 કલિંગ રત્ન એવોર્ડ 2026, મિસ વર્લ્ડ 2026 અને રેમન મેગ્સેસે એવોર્ડ 2026 આંતરરાષ્ટ્રીય સન્માન કલિંગ રત્ન એવોર્ડ 2026 (Kalinga Ratna Award): ઓડિશાના કટક ખાતે પ્રતિષ્ઠિત સાહિત્યિક સંસ્થા 'સરલા સાહિત્ય સંસદ' દ્વારા ભારતના પૂર્વ મુખ્ય ન્યાયાધીશ (Former CJI) જસ્ટિસ દીપક મિશ્રા (Justice Dipak Misra) ને 'કલિંગ રત્ન એવોર્ડ 2026' થી સન્માનિત કરવામાં આવ્યા. Miss World 2026 (73મી આવૃત્તિ): વિયેતનામના ન્હા ત્રાંગ (Nha Trang) ખાતે યોજાયેલી 73મી મિસ વર્લ્ડ સ્પર્ધામાં 111 દેશોની સ્પર્ધકોને પાછળ છોડીને ડોમિનિકન રિપબ્લિકની જોહેરી મોલા (Joheirry Mola) એ 'મિસ વર્લ્ડ 2026' નો તાજ જીત્યો. રેમન મેગ્સેસે એવોર્ડ 2026 (એશિયાનો નોબેલ): મનીલા (ફિલિપાઈન્સ) દ્વારા જાહેર કરાયેલ 2026 ના વિજેતાઓમાં ટોમી કોહ (સિંગાપોર), રુના ખાન (બાંગ્લાદેશ) અને બો કી (Bo Kyi) (મ્યાનમાર) નો સમાવેશ થાય છે. નવી નિમણૂકો: ટેક જાયન્ટ કંપની Apple ના નવા CEO તરીકે જોન ટર્નસ (John Ternus) ની નિમણૂક કરવામાં આવી છે. 📅 વિભાગ ૭: અગત્યના દિવસો અને 2026 ની થીમ (September 2026) Important National & International Days 29 રાષ્ટ્રીય પોષણ માસ (1-30 સપ્ટેમ્બર) અને રાષ્ટ્રીય શિક્ષક દિવસ (5 સપ્ટેમ્બર) અગત્યના દિવસો રાષ્ટ્રીય પોષણ સપ્તાહ અને માસ: દર વર્ષે 1 થી 7 સપ્ટેમ્બર દરમિયાન 'રાષ્ટ્રીય પોષણ સપ્તાહ' અને સમગ્ર સપ્ટેમ્બર મહિનો મહિલા અને બાળ વિકાસ મંત્રાલય દ્વારા 'રાષ્ટ્રીય પોષણ માસ' તરીકે ઉજવાય છે (શરૂઆત: 2018). 5 સપ્ટેમ્બર – રાષ્ટ્રીય શિક્ષક દિવસ: ભારતના પ્રથમ ઉપરાષ્ટ્રપતિ અને દ્વિતીય રાષ્ટ્રપતિ ડો. સર્વપલ્લી રાધાકૃષ્ણન (જન્મ: 5 સપ્ટેમ્બર 1888) ની જન્મજયંતિ નિમિત્તે શિક્ષક દિવસ ઉજવાય છે. 2 સપ્ટેમ્બર – વિશ્વ નાળિયેર દિવસ: નાળિયેરના મહત્વ અંગે જાગૃતિ લાવવા ઉજવાય છે. 30 આંતરરાષ્ટ્રીય સાક્ષરતા દિવસ (8 સપ્ટેમ્બર), આત્મહત્યા નિવારણ દિવસ અને વન શહીદ દિવસ અગત્યના દિવસો 8 સપ્ટેમ્બર – આંતરરાષ્ટ્રીય સાક્ષરતા દિવસ: UNESCO દ્વારા 1966 માં જાહેર કરાયેલ આ દિવસ શિક્ષણ અને ડિજિટલ સાક્ષરતાના પ્રસાર માટે ઉજવાય છે. 10 સપ્ટેમ્બર – વિશ્વ આત્મહત્યા નિવારણ દિવસ: વર્ષ 2024-26 ની ત્રિવાર્ષિક થીમ: “Changing the Narrative on Suicide” (કોલ ટુ એક્શન: Start the Conversation) છે. 11 સપ્ટેમ્બર – રાષ્ટ્રીય વન શહીદ દિવસ: ઈ.સ. 1730 માં રાજસ્થાનના ખેજડલી (Khejarli) હત્યાકાંડમાં વૃક્ષોના રક્ષણ માટે બલિદાન આપનાર 363 બિશ્નોઈ શહીદોની યાદમાં ઉજવાય છે. 31 રાષ્ટ્રીય હિન્દી દિવસ (14 સપ્ટેમ્બર) અને બંધારણીય જોગવાઈઓ રાજભાષા વિશેષ ઐતિહાસિક પૃષ્ઠભૂમિ: 14 સપ્ટેમ્બર 1949 ના રોજ ભારતની બંધારણ સભાએ 'મુન્શી-આયંગર ફોર્મ્યુલા' હેઠળ દેવનાગરી લિપિમાં લખાયેલ હિન્દી ભાષાને ભારત સંઘની રાજભાષા (Official Language) તરીકે સ્વીકારી હતી. પ્રથમ ઉજવણી અને બંધારણ: પ્રથમ રાષ્ટ્રીય હિન્દી દિવસ 14 સપ્ટેમ્બર 1953 ના રોજ ઉજવાયો હતો. બંધારણના ભાગ-17 ના અનુચ્છેદ 343(1) માં સંઘની રાજભાષા અને અનુચ્છેદ 351 માં હિન્દી ભાષાના વિકાસ માટેના નિર્દેશો આપવામાં આવ્યા છે. 32 રાષ્ટ્રીય એન્જિનિયર્સ દિવસ અને આંતરરાષ્ટ્રીય લોકશાહી દિવસ (15 સપ્ટેમ્બર), વિશ્વ ઓઝોન દિવસ (16 સપ્ટેમ્બર) અગત્યના દિવસો 15 સપ્ટેમ્બર – રાષ્ટ્રીય એન્જિનિયર્સ દિવસ (National Engineers' Day): ભારતના મહાન સિવિલ એન્જિનિયર, મૈસૂરના દિવાન અને 1955 માં ભારત રત્નથી સન્માનિત સર એમ. વિશ્વેશ્વરૈયા ની જન્મજયંતિ (જન્મ: 15 સપ્ટેમ્બર 1861) નિમિત્તે ઉજવાય છે. તેમણે કૃષ્ણરાજ સાગર ડેમ (KRS Dam) નું નિર્માણ કર્યું હતું. 15 સપ્ટેમ્બર – આંતરરાષ્ટ્રીય લોકશાહી દિવસ: સંયુક્ત રાષ્ટ્ર મહાસભા (UNGA) દ્વારા લોકશાહી મૂલ્યોના જતન માટે 15 સપ્ટેમ્બરને 'આંતરરાષ્ટ્રીય લોકશાહી દિવસ' તરીકે ઉજવવામાં આવે છે. 16 સપ્ટેમ્બર – વિશ્વ ઓઝોન દિવસ: 1987 માં આ જ દિવસે ઓઝોન સ્તરને નુકસાન પહોંચાડતા વાયુઓના ઘટાડા માટે 'મોન્ટ્રીયલ પ્રોટોકોલ' (Montreal Protocol) પર હસ્તાક્ષર કરવામાં આવ્યા હતા, તેની યાદમાં ઉજવાય છે. ⚡ વિભાગ ૮: વન-લાઈનર સુપરફાસ્ટ રિવિઝન ટેબલ (Top 20 One-Liners) Quick Last-Minute Exam Revision # મહત્વપૂર્ણ કરંટ અફેર્સ પ્રશ્ન / મુદ્દો (September 2026) સાચો જવાબ / મુખ્ય તથ્ય 1 8 સપ્ટેમ્બર 2026 ના રોજ PM મોદીએ કયા શહેરમાંથી WDFC નો પ્રોજેક્ટ સંપૂર્ણપણે રાષ્ટ્રને સમર્પિત કર્યો? વડોદરા (ગુજરાત) 2 કેન્દ્ર સરકારે જાહેર કરેલ 'Semicon 2.0' યોજનાનું કુલ નાણાકીય ભંડોળ કેટલું છે? ₹1,27,500 કરોડ 3 ISRO ના શુક્ર ગ્રહ માટેના મિશન 'શુક્રયાન-૧' ને કેટલા બજેટ સાથે કેબિનેટની મંજૂરી મળી? ₹૧,૨૩૬ કરોડ 4 સ્વચ્છ વાયુ સર્વેક્ષણ ૨૦૨૬ માં ૧૦ લાખથી વધુ વસ્તી ધરાવતા શહેરોમાં ગુજરાતનું કયું શહેર ટોપ-10 માં છે? સુરત (પ્રથમ ક્રમે: ઈન્દોર) 5 સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ માં G-20 શિખર સંમેલનનું યજમાન પદ કયા દેશ પાસે છે? અમેરિકા (USA) 6 બિશ્કેક ખાતે યોજાયેલ SCO સમિટ 2026 માં કઈ ભાષાને SCO ની નવી સત્તાવાર ભાષા તરીકે માન્યતા મળી? અંગ્રેજી (English) 7 તાજેતરમાં AB PM-JAY માં કઈ વયના તમામ વૃદ્ધોને મફત ₹૫ લાખનું કવચ આપવા મંજૂરી મળી? ૭૦ વર્ષ અને તેથી વધુ વયના 8 US Open 2026 ટેનિસ ગ્રાન્ડ સ્લેમમાં પુરુષ અને મહિલા સિંગલ્સના વિજેતા કોણ બન્યા? એલેક્ઝાન્ડર ઝ્વેરેવ અને એલેના રાયબાકિના 9 આર્ચરી વર્લ્ડ કપ ફાઈનલ 2026 (મેક્સિકો) માં પુરુષ વ્યક્તિગત રિકર્વ ટાઈટલ જીતનાર પ્રથમ ભારતીય કોણ બન્યો? ધીરજ બોમ્માદેવરા 10 ભારતના પૂર્વ મુખ્ય ન્યાયાધીશ (CJI) કે જેમને 'કલિંગ રત્ન એવોર્ડ 2026' થી સન્માનિત કરવામાં આવ્યા? જસ્ટિસ દીપક મિશ્રા 11 વિયેતનામમાં યોજાયેલ 73મી 'Miss World 2026' સ્પર્ધાનો તાજ કોણે જીત્યો છે? જોહેરી મોલા (ડોમિનિકન રિપબ્લિક) 12 રાષ્ટ્રીય શિક્ષક પુરસ્કાર ૨૦૨૬ માં રાષ્ટ્રપતિ દ્રૌપદી મુર્મુના હસ્તે કેટલા શિક્ષકોને સન્માનિત કરાયા? 69 શિક્ષકો 13 150 મહિલા T20 આંતરરાષ્ટ્રીય મેચમાં કેપ્ટનશીપ કરનાર વિશ્વની પ્રથમ ક્રિકેટર કોણ બની? હરમનપ્રીત કૌર (ભારત) 14 કેન્દ્રીય નાણા મંત્રાલયે કેટલા રૂપિયા સુધીના UPI ટ્રાન્ઝેક્શન પર કોઈપણ ચાર્જ ન લેવાનો આદેશ આપ્યો છે? ₹2,000 સુધીના વ્યવહારો પર 15 લદ્દાખ માટે કાયદાકીય સત્તા ધરાવતી ચૂંટાયેલી સંસ્થા સ્થાપવા ગૃહ મંત્રાલયે બંધારણમાં કયો નવો અનુચ્છેદ પ્રસ્તાવિત કર્યો? અનુચ્છેદ 371(K) 16 પેરિસ (ફ્રાન્સ) ખાતે પ્રથમ 'International Space Summit 2026' કોની ભાગીદારીમાં યોજાઈ? ફ્રાન્સ અને જર્મની 17 ગ્લોબલ ઈનોવેશન ઈન્ડેક્સ (GII) કઈ આંતરરાષ્ટ્રીય સંસ્થા દ્વારા બહાર પડાય છે, જેમાં ભારત ટોપ-40 માં છે? WIPO 18 ભારતીય રેલવે દ્વારા ૧૬૦ કિમી/કલાકની સ્પીડ વાળી કઈ નવી ટ્રેન શરૂ કરાઈ? વંદે ભારત સ્લીપર 19 4 સપ્ટેમ્બર 2026 ના રોજ ISRO એ GSLV-F17 રોકેટ દ્વારા કયો પૃથ્વી અવલોકન ઉપગ્રહ લોન્ચ કર્યો? EOS-05 20 પી.એમ. વિશ્વકર્મા યોજના ક્યારે શરૂ કરવામાં આવી હતી, જેને તાજેતરમાં ૩ વર્ષ પૂર્ણ થયા? ૧૭ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૩ 📝 વિભાગ ૯: સ્વ-મૂલ્યાંકન કસોટી (Top 10 Exam-Oriented MCQs) Practice Questions with Answer Key 1. તાજેતરમાં કેન્દ્રીય કેબિનેટે મંજૂર કરેલ ISRO ના 'શુક્રયાન-1' મિશન માટે અંદાજિત કેટલું બજેટ ફાળવવામાં આવ્યું છે? (A) ₹૮૦૦ કરોડ   (B) ₹૧,૨૩૬ કરોડ   (C) ₹૨,૦૦૦ કરોડ   (D) ₹૫,૦૭૦ કરોડ ✔ સાચો જવાબ: (B) ₹૧,૨૩૬ કરોડ 2. 4 સપ્ટેમ્બર 2026 ના રોજ ISRO દ્વારા શ્રીહરિકોટાથી કયા રોકેટની મદદથી 'EOS-05' ઉપગ્રહનું સફળ પ્રક્ષેપણ કરવામાં આવ્યું? (A) PSLV-C60   (B) GSLV-F17   (C) LVM3-M5   (D) SSLV-D4 ✔ સાચો જવાબ: (B) GSLV-F17 3. US Open 2026 ટેનિસ ટુર્નામેન્ટમાં મહિલા સિંગલ્સનો ખિતાબ જીતનાર અને World No. 1 બનનાર એલેના રાયબાકિના કયા દેશની ખેલાડી છે? (A) બેલારુસ   (B) પોલેન્ડ   (C) કઝાકિસ્તાન   (D) રશિયા ✔ સાચો જવાબ: (C) કઝાકિસ્તાન 4. G-20 સમિટ 2026 નું યજમાન પદ કયા દેશ પાસે છે, જ્યાં તાજેતરમાં ભારતીય વડાપ્રધાને મુલાકાત લીધી? (A) ભારત   (B) બ્રાઝિલ   (C) દક્ષિણ આફ્રિકા   (D) અમેરિકા (USA) ✔ સાચો જવાબ: (D) અમેરિકા (USA) 5. મેક્સિકોના સાલ્ટિલો ખાતે યોજાયેલ 'આર્ચરી વર્લ્ડ કપ ફાઈનલ 2026' માં પુરુષ વ્યક્તિગત રિકર્વ ટાઈટલ જીતનાર પ્રથમ ભારતીય કોણ બન્યો? (A) તરુણદીપ રાય   (B) અતનુ દાસ   (C) ધીરજ બોમ્માદેવરા   (D) પ્રવીણ જાધવ ✔ સાચો જવાબ: (C) ધીરજ બોમ્માદેવરા 6. તાજેતરમાં કયા બે રાજ્યો વચ્ચે 1973 ના બાણસાગર કરાર સંદર્ભે ઐતિહાસિક 'સોન નદી જળ વહેંચણી કરાર' પર હસ્તાક્ષર થયા? (A) UP - MP   (B) બિહાર - ઝારખંડ   (C) ઓડિશા - છત્તીસગઢ   (D) પંજાબ - હરિયાણા ✔ સાચો જવાબ: (B) બિહાર - ઝારખંડ 7. બિશ્કેક ખાતે યોજાયેલી SCO સમિટ 2026 ની અધ્યક્ષતા કયા દેશના રાષ્ટ્રપતિ સાદિર જાપારોવ દ્વારા કરવામાં આવી હતી? (A) કઝાકિસ્તાન   (B) તાજિકિસ્તાન   (C) કિર્ગિસ્તાન   (D) ઉઝબેકિસ્તાન ✔ સાચો જવાબ: (C) કિર્ગિસ્તાન 8. તાજેતરમાં કઈ વયના તમામ વડીલોને 'આયુષ્માન ભારત યોજના (AB PM-JAY)' હેઠળ મફત ₹૫ લાખનું અલગથી આરોગ્ય વીમા કવચ આપવાની જાહેરાત થઈ? (A) ૬૦ વર્ષ અને તેથી વધુ   (B) ૬૫ વર્ષ અને તેથી વધુ   (C) ૭૦ વર્ષ અને તેથી વધુ   (D) ૭૫ વર્ષ અને તેથી વધુ ✔ સાચો જવાબ: (C) ૭૦ વર્ષ અને તેથી વધુ 9. ભારત સરકારની ફ્લેગશિપ યોજના 'પ્રધાનમંત્રી મત્સ્ય સંપદા યોજના' (PMMSY) ને 10 સપ્ટેમ્બર 2026 ના રોજ કેટલા વર્ષ પૂર્ણ થયા? (A) 4 વર્ષ   (B) 5 વર્ષ   (C) 6 વર્ષ   (D) 8 વર્ષ ✔ સાચો જવાબ: (C) 6 વર્ષ 10. સ્વચ્છ વાયુ સર્વેક્ષણ ૨૦૨૬ ના પરિણામો અનુસાર ૧૦ લાખથી વધુ વસ્તી ધરાવતા શહેરોમાં ગુજરાતનું કયું શહેર ટોપ-10 માં સામેલ છે? (A) અમદાવાદ   (B) સુરત   (C) વડોદરા   (D) રાજકોટ ✔ સાચો જવાબ: (B) સુરત
આજે જ જોડાઓ BK Academy સાથે! આવી જ માહિતી સીધી જ મેળવવા માટે અમારા whatsapp ગ્રુપમાં જોડવા માટે ક્લિક કરો