📘 1 થી 15 નવેમ્બર 2026 નું સંપૂર્ણ Current Affairs
અર્ધ-માસિક વિશેષાંક (Half-Monthly Mega Issue)
🎯 ટાર્ગેટ પરીક્ષાઓ: GPSC 1/2, PSI-કોન્સ્ટેબલ, CCE, TET-TAT, તલાટી, જુનિયર ક્લાર્ક, મખ્ય સેવિકા, CDPO, સ્ટાફ નર્સ, MPHW, FHW, ANM, SI, SSI, ડ્રાઈવર, કોડકટર વગેરે પરીક્ષા માટે ઉપયોગી
🏛️ વિભાગ ૧: ગુજરાત વિશેષ અને રાષ્ટ્રીય મહત્વના સમાચાર
Gujarat & National Current Affairs (1-15 Nov 2026)
- 13 નવેમ્બર — કર્ણાટક: વડાપ્રધાને બેંગલુરુમાં ₹15,600 કરોડથી વધુના વિકાસ પ્રકલ્પોનું લોકાર્પણ, રાષ્ટ્રને સમર્પણ અને ખાતમુહૂર્ત કર્યું — બેંગલુરુ મેટ્રોની પિંક લાઈન (કલેના અગ્રહારા-તવરેકેરે, ~₹3,470 કરોડ), કોપ્પલ-ગડગ-બીદર નવીનીકરણীয় ઊર્જા ટ્રાન્સમિશન યોજનાઓ, મંગલુરુમાં દેશનું સૌથી મોટું ભૂગર્ભ LPG સ્ટોરેજ કેવર્ન અને 4 અમૃત ભારત સ્ટેશન.
- વંદે ભારત: બેંગલુરુ-મંગલુરુ-મડગાંવ વંદે ભારત એક્સપ્રેસને લીલી ઝંડી; મૈસુરુમાં ભારતના પ્રથમ LED ડોમ પ્લેનેટોરિયમ 'COSMOS-Mysuru' નું ઉદ્ઘાટન.
- 13-14 નવેમ્બર — ગુજરાત: PM અમદાવાદ પહોંચ્યા; ગાંધીનગરના લોક ભવન ખાતે મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલ, નાયબ મુખ્યમંત્રી હર્ષ સંઘવી અને રાજ્ય કેબિનેટ સાથે રાત્રિભોજન તથા બેઠક યોજી ગુજરાતી નૂતન વર્ષની શુભેચ્છાઓ પાઠવી.
- અન્ય: S-VYASA ના પ્રશાંતિ કુಟીરમના સુવર્ણ જયંતી (50 વર્ષ) કાર્યક્રમમાં ભાગ લીધો; અંબાજી મંદિરની મુલાકાત મુલતવી રાખી.
📌 પરીક્ષાલક્ષી નોંધ (Exam Point): 8 નવેમ્બર 2026 ના રોજ દિવાળી અને 10 નવેમ્બરે ગુજરાતી નૂતન વર્ષ (બેસતું વરસ — વિક્રમ સંવત 2083) ઉજવવામાં આવ્યું. PM એ દિવાળે છત્તીસગઢના બસ્તર (કારણપુર) માં CoBRA જવાનો સાથે દિવાળી ઉજવી.
- 11 નવેમ્બર 2026: રાષ્ટ્રપતિ દ્રૌપદી મુર્મુએ નવી દિલ્લીના વિજ્ઞાન ભવન ખાતે સ્વચ્છ સર્વેક્ષણ 2025-26 (10મી આવૃત્તિ) ના પુરસ્કાર એનાયત કર્યા; 4,751 શહેરોનું મૂલ્યાંકન (મંત્રાલય: MoHUA).
- સુપર સ્વચ્છ લીગ: 1. નવી મુંબઈ (મહારાષ્ટ્ર), 2. સુરત (ગુજરાત), 3. વિજયવાડા (આંધ્ર પ્રદેશ). 8 વર્ષથી ટોપ-3 માં રહેનાર ઈન્દોર આ વખતે બહાર.
- થીમ: 'સ્વચ્છતા કી નઈ પહેલ — બઢાયેં હાથ, કરેિં સફાઈ સાથ'. મિલિયન+ શહેરોમાં ગ્રેટર વિશાખાપટ્ટનમ પ્રથમ.
- સ્વચ્છ શહેર જોડી: અમદાવાદ (મેન્ટર) — સાણંદ (મેન્ટી) ની જોડી પસંદ કરાઈ; રિવરફ્રન્ટમાં વારાણસી, દરિયાકિનારા શહેરોમાં પુરી પ્રથમ.
📌 પરીક્ષાલક્ષી નોંધ: સ્વચ્છ સર્વેક્ષણ દેશની સૌથી મોટી શહેરી સ્વચ્છતા સર્વે છે; સુરત સતત દેશના ટોપ સ્વચ્છ શહેરોમાં રહ્યું છે — ગુજરાત માટે ગૌરવની બાબત.
- 2 નવેમ્બર 2026: સેનેગાલના ડાકારમાં યોજાયેલી 4થી સમર યુથ ઓલિમ્પિક ગેમ્સમાં ગુજરાતની 15 વર્ષીય ખુશ્બુ રાજકભાઈ દરજડાએ મહિલા 63 કિગ્રા જૂડોમાં રજત ચંદ્રક (સિલ્વર) જીત્યો; ફાઈનલમાં જર્મનીની જોલિના રેઈનહોલ્ડ સામે હાર.
- ઐતિહાસિક: યુથ ઓલિમ્પિકમાં જૂડોમાં મેડલ જીતનાર તેઓ બીજા ભારતીય છે; તેઓ કાઠિયાવાડની સિદ્ધી (આફ્રિકન મૂળની) કોમનો છે.
- ગુજરાત કનેક્શન: સિદ્ધી સમાજ કુશ્તી-એથ્લેટિક્સમાં પ્રખ્યાત છે; ખુશ્બુની સિદ્ધિએ ગુજરાતને આગ્લેબલ સ્તરે ઓળખ આપી.
📌 પરીક્ષાલક્ષી નોંધ: ડાકાર 2026 એ આફ્રિકા ખંડમાં યોજાયેલી પ્રથમ ઓલિમ્પિક ઈવેન્ટ છે (31 ઓક્ટોબર-13 નવેમ્બર). મેસ્કોટ: 'આયો' (સિંહનું બચ્ચું).
- 2 નવેમ્બર 2026: ગાંધીનગરની GIFT City (IFSC) ખાતેની NSE International Exchange (NSE IX) એ દિવસના 23.5 કલાક સતત ટ્રેડિંગ શરૂ કર્યું — વૈશ્વિક રોકાણકારો માટે ભારતીય માર્કેટ હવે લગભગ રાઉન્ડ-ધ-ક્લોક.
- મહત્વ: GIFT City ભારતનું પ્રથમ ઈન્ટરનેશનલ ફાઈનાન્શિયલ સર્વિસિસ સેન્ટર (IFSC) છે; અહીંથી GIFT Nifty જેવા ડેરિવેટિવ્સનો વેપાર થાય છે.
- વધુ ઘટનાક્રમ: 6 નવેમ્બરે RBI એ ગાંધીનગર બેઝ્ડ NBFC 'ગાંધીનગર લીઝિંગ એન્ડ ફાઈનાન્સ' નું રજિસ્ટ્રેશન રદ કર્યું.
📌 પરીક્ષાલક્ષી નોંધ: GIFT City = Gujarat International Finance Tec-City; IFSCA એ તેનો નિયમનકાર છે (સ્થાપના 2020).
- 3 નવેમ્બર 2026: બંગાળની ખાડીમાં ઉદ્ભવેલા ગંભીર ચક્રવાત 'મુરાસુ' એ આંધ્ર પ્રદેશના પ્રકાશમ જિલ્લાના કોઠાપત્નમ (ઓંગોલ) અને બાપટલા જિલ્લાના ચીનાગંજમ વચ્ચે તટ ઓળંગ્યો; 120 કિમી/કલાકના પવન સાથે ભારે વરસાદ.
- નુકસાન: 2 મૃત્યુ; લગભગ 52,459 હેક્ટરમાં ઊભા પાકને નુકસાન; ઝાડ-વીજધડી ધરાશાયી.
- નામકરણ: 'મુરાસુ' નામ ભારતે સૂચવ્યું — પ્રાચીન તમિળ ઢોલ (પર્કઝન વાદ્ય), જે સમાચાર અને આપત્તિની ચેતવણી આપવા વપરાતું; આ પહેલાં ચક્રવાત 'અરનાબ' (નામ: બાંગ્લાદેશ) 28 ઓક્ટોબરે તટ ઓળંગ્યો હતો; આગળનું નામ 'અકવન' (ઈરાન).
- નામ આપનાર: WMO/ESCAP પેનલના 13 દેશો ઉત્તર હિન્દ મહાસાગરના ચક્રવાતોને 169 નામોની યાદીમાંથી નામ આપે છે.
📌 પરીક્ષાલક્ષી નોંધ: IMD ની સ્થાપના 1875, HQ નવી દિલ્લી; DG ડૉ. મૃત્યુંજય મહાપાત્ર ('સાયક્લોન મેન ઓફ ઈન્ડિયા'); પૃથ્વી વિજ્ઞાન મંત્રી: ડૉ. જિતેન્દ્ર સિંહ.
- નવી વ્યવસ્થા: 'વિકસિત ભારત — રોજગાર અને આજીવિકા મિશન (ગ્રામીણ) એક્ટ 2025' (VB-G RAM G) 1 જુલાઈ 2026 થી અમલમાં; MGNREGA 2005 ને રદ કરી રોજગાર ગેરંટી 100 દિવસથી વધારી 125 દિવસ કરવામાં આવી.
- ફરિયાદ નિયમો: સ્પોટ ચકાસણી અને નિકાલ 7 કાર્યકારી દિવસમાં; તપાસ બાદ 15 દિવસમાં સુધારાત્મક કાર્યવાહી; અપીલ 45 દિવસમાં અને નિર્ણય 30 દિવસમાં — આ સમયમર્યાદા સાથેના નિયમો નવેમ્બરમાં નોટિફાઈ થયા.
- અન્ય શ્રમ સુધારા: લેબર મંત્રાલયે અસંગઠિત ક્ષેત્ર માટે નેશનલ સોશિયલ સિક્યોરિટી બોર્ડ નોટિફાઈ કર્યું અને ડિજિટલ ગિગ વર્કર્સને ઔપચારિક કલ્યાણ માળખામાં જોડ્યા.
📌 પરીક્ષાલક્ષી નોંધ: ગિગ/પ્લેટફોર્મ વર્કર્સ માટેનું બોર્ડ સોશિયલ સિક્યોરિટી કોડ 2020 હેઠળ — અસંગઠિત વર્કર્સ બોર્ડ 40 સભ્યો, ગિગ એન્ડ પ્લેટફોર્મ વર્કર્સ બોર્ડ 22 સભ્યો; અધ્યક્ષ: કેન્દ્રીય શ્રમ મંત્રી મનસુખ માંડવિયા.
- આયોજન: સંસ્કૃતિ મંત્રાલય, ઈન્ટરનેશનલ બુદ્ધિસ્ટ કોન્ફેડરેશન અને નેશનલ મ્યુઝિયમ (નવી દિલ્લી) સંયુક્તે; 31 ઓક્ટોબરે મુખ્યમંત્રી પેમા ખાંડુએ તવાંગે અવશેષોનું સ્વાગત કર્યું.
- ક્રમ: તવાંગ મોનાસ્ટ્રી (1-7 નવે.) → બોમદીલા (TGL મોનાસ્ટ્રી, 8-13 નવે.) → નામસાઈ (ગોલ્ડન પેગોડા, 14-20 નવે.); તવાંગથી બોમદીલા હેલિકોપ્ટરથી લઈ જવાયા.
- ભક્તિ: પ્રથમ જ દિવસે બોમદીલામાં હજારો શ્રદ્ધાળુઓએ દર્શન લીધા; અવશેષો મૂળ નેશનલ મ્યુઝિયમના છે.
📌 પરીક્ષાલક્ષી નોંધ: તવાંગ મોનાસ્ટ્રી ભારતની સૌથી મોટી બૌદ્ધ મઠ છે; અરુણાચલ CM પેમા ખાંડુ, રાજધાની ઈટાનગર.
- દિલ્હી AQI: નવેમ્બરના પ્રથમ પક્ષમાં દિલ્હી-NCR માં હવાની ગુણવત્તા 'ખૂબ ખરાબ/ગંભીર' સ્તરે પહોંચતા CAQM એ GRAP તબક્કા-3 ની પાબંધીઓ લાગુ કરી (17 નવેમ્બરે સુધારા બાદ હટાવી).
- પ્રેઝિડન્ટ્સ કલર: કેન્દ્રીય ગૃહમંત્રી અમિત શાહે ચંદીગઢ પોલીસને પ્રેઝિડન્ટ્સ કલર એનાયત કર્યો (85% દોષિત દર); 6 નવેમ્બરે દેહરાદૂનમાં ઉત્તરાખંડ પોલીસને પ્રેઝિડન્ટ્સ પોલીસ કલર — આ સન્માન મેળવનાર 16મી દળ.
- ઓપરેશન ટ્રાઈડન્ટ: NCB એ 23 ઓક્ટોબરે આસામ, મિઝોરમ અને મણિપુરમાં ડ્રગ્સ વિરુદ્ધ 'ઓપરેશન ટ્રાઈડન્ટ' શરૂ કર્યું; ચંદીગઢ દેશનું પ્રથમ ડ્રગ-ફ્રી શહેર બનવા તરફ.
- અન્ય: સંસદ પ્રોરોગેશન વગર 88 દિવસનો રેકોર્ડ (જૂનો રેકોર્ડ 87 દિવસ, 2008); SC એ નેશનલ બુક ટ્રસ્ટને અનુચ્છેદ 12 હેઠળ 'રાજ્ય' ગણાવ્યું.
💰 વિભાગ ૨: કેન્દ્ર સરકારની યોજનાઓ અને કેબિનેટ નિર્ણયો
Government Schemes & Cabinet Decisions (Nov 2026)
- નિર્ણય: 4 નવેમ્બર 2026 ની કેબિનેટ બેઠકમાં 92 GWh (ગીગાવોટ-કલાક) ગ્રીડ-સ્કેલ બેટરી એનર્જી સ્ટોરેજ માટે ₹14,500 કરોડની વાયબિલિટી ગેપ ફંડિંગ (VGF) મંજૂર (અમલ: FY 2026-27 થી 2030-31).
- જાહેરાત: કેન્દ્રીય મંત્રી અશ્વિની વૈષ્ણવે માહિતી આપી; નવીનીકરણીય ઊર્જાને ગ્રીડ સાથે સુસંગત કરવા સ્ટોરેજ ક્ષમતા વધારવાનું લક્ષ્ય.
- અન્ય: PM સૂર્ય ઘર એક્સિલન્સ એવોર્ડ 5 નવેમ્બરે ઉપરાષ્ટ્રપતિ સી.પી. રાધાક્રિષ્નને ભારત મંડપમ ખાતે આપ્યા — રેલવે મંત્રાલય પ્રથમ (સૌથી વધુ ઈમારતો સોલારાઈઝ).
📌 પરીક્ષાલક્ષી નોંધ: PM સૂર્ય ઘર મુફ્ત બિજલી યોજના: લોન્ચ 13 ફેબ્રુઆરી 2024; ફાળવણી ₹75,021 કરોડ; લક્ષ્ય 1 કરોડ ઘરો, માસિક 300 યુનિટ મફત વીજળી.
- 4 નવેમ્બર 2026: કેબિનેટે લિથિયમ અને નિકલ જેવા ક્રિટિકલ મિનરલ્સની સ્થાનિક પ્રોસેસિંગને પ્રોત્સાહન આપવા ₹2,814 કરોડની કેપિટલ એક્સપેન્ડિચર (CapEx) સપોર્ટ સ્કીમ મંજૂર કરી (FY 2026-27 થી 2030-31).
- દિશા: EV બેટરી, ઈલેક્ટ્રોનિક્સ અને ડિફેન્સ માટે જરૂરી ખનિજોમાં આયાત પર નિર્ભરતા ઘટાડવી.
- સંદર્ભ: નેશનલ ક્રિટિકલ મિનરલ મિશન (NCMM) જાન્યુઆરી 2025 માં મંજૂર — 7 વર્ષ, ₹34,300 કરોડ (કેન્દ્ર ₹16,300 + PSU ₹18,000 કરોડ); નોડલ: ખાણ મંત્રાલય.
- VISTAR: 'વિકસિત ભારત ઈનિશિએટિવ ફોર સ્ટેટિસ્ટિકલ ટ્રાન્સફોર્મેશન, એનાલિટિક્સ એન્ડ રિસર્ચ' — સેન્ટ્રલ સેક્ટર સ્કીમ; ₹4,371.10 કરોડ (FY 2026-27 થી 2030-31).
- અમલ: MoSPI (આંકડાશાસ્ત્ર અને કાર્યક્રમ અમલીકરણ મંત્રાલય); MoS (I/C) રાવ ઈન્દરજીત સિંહ.
- 3 સ્તંભ: વ્યાપક આંકડાકીય કામગીરી અને ઈકોસિસ્ટમ; સ્ટેટિસ્ટિકલ સુદૃઢીકરણને ટેકો; AI/ML નો ઉપયોગ કરતી 8મી ઈકોનોમિક સેન્સસ.
- લંબાણ: 1 એપ્રિલ 2026 થી 31 માર્ચ 2031 સુધી; ફાળવણી ₹3,788.04 કરોડ — કેન્દ્રનો હિસ્સો ₹2,353.15 કરોડ નિર્ભયા ફંડ (સ્થાપના 2013) માંથી, રાજ્યોનો ₹1,434.89 કરોડ.
- કોર્ટ: હાલ 779 કાર્યરત FTSC (જેમાં 399 એક્સક્લુઝિવ POCSO) થી વધારી 850 કરવાનું લક્ષ્ય; યોજના 2 ઓક્ટોબર 2019 થી શરૂ.
- કાયદો મંત્રાલય: કાયદા મંત્રી (I/C) અર્જુન રામ મેઘવાલ; લો સેક્રેટરી પદે પ્રથમ મહિલા અંજુ રાઠી રાણા; 23મા લો કમિશનના અધ્યક્ષ: જસ્ટિસ (નિવૃ.) દિનેશ મહેશ્વરી.
- CGFMU: 11 નવેમ્બર 2026 ની કેબિનેટે ક્રેડિટ ગેરંટી ફંડ ફોર માઈક્રો યુનિટ્સને 5 વર્ષ (FY27-FY31) લંબાવ્યું; કોર્પસ ₹5,000 કરોડ — PMMY હેઠળ 5 વર્ષમાં ~₹12.6 લાખ કરોડની લોનને ગેરંટી.
- ફી ઘટાડો: વાર્ષિક ગેરંટી ફી 1% થી ઘટી 0.75%; NCGTC સંચાલન; PMMY લોન્ચ 8 એપ્રિલ 2015 (શિશુ ₹50,000, કિશોર ₹5 લાખ, તરુણ ₹10 લાખ, તરુણ પ્લસ ₹20 લાખ).
- સ્ટેન્ડ-અપ ઈન્ડિયા: 31 માર્ચ 2031 સુધી લંબાણ; CGFSI કોર્પસ ₹4,111 કરોડ; SC/ST અને મહિલા ઉદ્યોગસાહસિકોને ₹10 લાખ-₹1 કરોડની લોન.
- NBS: 1 ઓક્ટોબર 2026 થી 31 માર્ચ 2027 (રબી સીઝન) માટે P&K ખાતરો પર ન્યુટ્રિએન્ટ બેઝ્ડ સબસિડી ₹62,370 કરોડ મંજૂર; ખરીફ 2026 માટે ₹41,534 કરોડ હતી.
- SBM-G: સ્વચ્છ ભારત મિશન (ગ્રામીણ) ફેઝ-2 માર્ચ 2028 સુધી લંબાવાયું — લગભગ ₹7,000 કરોડનો વધારાનો ખર્ચ.
- કપાસ: કાચા કપાસની આયાત પર કસ્ટમ ડ્યુટી માફી 31 ડિસેમ્બર 2026 સુધી લંબાવાઈ; 'મિશન ફોર કોટન પ્રોડક્ટિવિટી' (₹5,659.22 કરોડ, 14 રાજ્યોના 140 જિલ્લા).
- 4 નવેમ્બર 2026: સામાજિક ન્યાય મંત્રી ડૉ. વિરેન્દ્ર કુમારે અટલ વયો અભ્યુદય યોજના (AVYAY) હેઠળ 'વયો સન્માન રાષ્ટ્રીય અભિયાન' (VSRA) શરૂ કર્યું — પેઢીઓ વચ્ચેનો બંધારણ (5C મોડલ: Connect, Converse, Co-create, Contribute, Continue).
- EPFO: 1 નવેમ્બરે નવી દિલ્લીમાં 74મો સ્થાપના દિવસ (સ્થાપના 1952); શ્રમ મંત્રી મનસુખ માંડવિયાએ WhatsApp સેવા શરૂ કરી; EPF વેતન મર્યાદા ₹15,000 થી વધી ₹25,000.
- PMVBRY: PM વિકસિત ભારત રોજગાર યોજના — પ્રથમ વખત નોકરી કરનારને ₹15,000 સુધી (2 હપ્તામાં).
🌍 વિભાગ ૩: આંતરરાષ્ટ્રીય સંબંધો, સમિટ અને વૈશ્વિક ઘટનાઓ
International Relations & Global Summits (Nov 2026)
- 9 નવેમ્બર 2026: UNFCCC ની 31મી કોન્ફરન્સ ઓફ પાર્ટીઝ (COP31) તુર્કિયેના અંતાલ્યામાં શરૂ થઈ (9-20 નવેમ્બર); લીડર્સ સમિટ 11-12 નવેમ્બરે.
- COP31 પ્રેઝિડન્ટ: મુરાત કુરુમ — તુર્કિયેના પર્યાવરણ, શહેરીકરણ અને આબોહવા ફેરફાર મંત્રી; COP32 (2027) ઈથિયોપિયાના અદિસ અબાબામાં યોજાશે.
- CCPI 2027: સમિટ દરમિયાન ક્લાઈમેટ ચેન્જ પર્ફોર્મન્સ ઈન્ડેક્સ જાહેર — ભારત 28મા ક્રમે; ટોપ-3 ક્રમ ખાલી (કોઈ દેશ 'વેરી હાઈ' નહીં), ડેનમાર્ક 4થા ક્રમે ટોપ પર્ફોર્મર.
- UNEP: સ્થાપના 1972; HQ નૈરોબી, કેન્યા.
- 3 નવેમ્બર 2026: અમેરિકાની મિડટર્મ ચૂંટણીમાં ડેમોક્રેટિક પાર્ટીએ House of Representatives (435 બેઠકો) અને Senate બંનેમાં બહુમતી મેળવી — House માં આશરે 256-171 નો વ્યાપક વિજય (~43 બેઠકોનો નફો); મોંઘવારી પર ભારે નારાજગીમાં રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પને મોટો ઝટકો.
- ઐતિહાસિક: વોટરગેટ પછીનો સૌથી મોટો રાષ્ટ્રીય House વોટ માર્જિન (14 પોઈન્ટ); લોસ એન્જલસના મેયર બનેલા નિત્યા રામન — પ્રથમ દક્ષિણ એશિયન મૂળની મહિલા; મિશિગન House ના સ્પીકર બનેલા રણજીવ પુરી — પ્રથમ ઈન્ડિયન-અમેરિકન (સિખ) સ્પીકર.
- અસર: ટ્રમ્પના બાકીના કાર્યકાળમાં વિધાનાત્મક સત્તા વિપક્ષ પાસે.
- 3-4 નવેમ્બર 2026: 28મું કોમનવેલ્થ હેડ્સ ઓફ ગવર્મેન્ટ મીટિંગ (CHOGM) સેન્ટ જ્હોન્સ (એન્ટિગુઆ અને બાર્બુડા) માં યોજાયું — CHOGM નું આયોજન કરનાર સૌથી નાનો દેશ; થીમ: 'Accelerating Partnerships and Investment for a Prosperous Commonwealth'.
- ભારત: વિદેશ મંત્રી ડૉ. એસ. જયશંકરે ભારતનું નેતૃત્વ કર્યું; ગાયાનાને $500 મિલિયનની લાઈન ઓફ ક્રેડિટની જાહેરાત; ડિજિટલ પબ્લિક ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પર ભારતનો અનુભવ રજૂ કર્યો.
- કોમનવેલ્થ: 56 સભ્યો; સેક્રેટેરિયેટ લંડન; મહાસચિવ શર્લી બોચવે (ઘાના).
- બલ્ગેરિયા: ઈલિયાના યોતોવા બલ્ગેરિયાના પ્રથમ મહિલા રાષ્ટ્રપતિ બન્યા (રાજધાની સોફિયા; 1 જાન્યુઆરી 2026 થી યુરોઝોનના 21મા સભ્ય).
- ઈઝરાયલ: 27 ઓક્ટોબરની Knesset (120 બેઠક) ચૂંટણી બાદ રાષ્ટ્રપતિ આઈઝેક હર્ઝોગે ગાદી આઈઝેનકોટને સરકાર રચવા સોંપ્યું.
- પેરાગ્વે: રાષ્ટ્રપતિ સેન્ટિયાગો પેનાને હટાવવામાં આવ્યા; પેડ્રો અલિયાના શપથવિધિ (રાજધાની અસુન્સિયોન).
- ભારત-યુક્રેન: 9 નવેમ્બરે PM મોદીએ રાષ્ટ્રપતિ ઝેલેન્સ્કી સાથે ટેલિફોન વાતચીત કરી.
📌 પરીક્ષાલક્ષી નોંધ: FATF પ્લેનરી (પેરિસ, 28-30 ઓક્ટોબર) એ ગ્રે લિસ્ટમાંથી 4 દેશો (બલ્ગેરિયા, આઇવરી કોસ્ટ, DRC, મોનાકો) કાઢ્યા; બ્લેક લિસ્ટ: મ્યાનમાર, ઈરાન, ઉત્તર કોરિયા.
- ગિનેસ રેકોર્ડ: ભૂટાને ગેલેફુ માઈન્ડફુલનેસ સિટીમાં આશરે 9 કલાકમાં 108 સ્તૂપ (જાંગચુબ ચોર્ટેન) નું દિક્ષાપણ કરી રેકોર્ડ બનાવ્યો; રાજા જિગમે ખેસર નમગ્યેલ વાંગચુકે સમર્પણ કર્યું.
- PM મોદીને સન્માન: 108 માંથી 76મો સ્તૂપ વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીને સમર્પિત; મોટાભાગના સ્તૂપમાં ભારત સાથે જોડાયેલા બુદ્ધ અવશેષો મૂકાશે.
- ગેલેફુ: થીમ્પુથી ~240 કિમી; આસામના ચિરાંગ જિલ્લાને સ્પર્શે છે; 'માઈન્ડફુલનેસ સિટી' આધ્યાત્મિક બિઝનેસ હબ તરીકે વિકસાવાય છે.
- 2-6 નવેમ્બર 2026: જકાર્તા (ઈન્ડોનેશિયા) માં MOWCAP ના 11મા સત્રમાં ભારતના 3 ઐતિહાસિક હસ્તપ્રતો નોંધાયા — દસ્તાવેજો IGNCA એ તૈયાર કર્યા.
- મહાભારત: વેદવ્યાસે રચેલ; ભૂર્જપત્ર હસ્તપ્રત — ભંડારકર ઓરિએન્ટલ રિસર્ચ ઈન્સ્ટિટ્યૂટ, પુણે.
- અર્થશાસ્ત્ર: કૌટિલ્યનું તાડપત્ર હસ્તપ્રત — ઓરિએન્ટલ રિસર્ચ ઈન્સ્ટિટ્યૂટ, મૈસુરુ; રાજતરંગિણી: કલ્હણ (12મી સદી) — કાશ્મીરના રાજાઓનું વૃત્તાંત, શ્રીનગર.
- અન્ય: વિશ્વભારતી (શાંતિનિકેતન) ના 307 વર્ષ જૂના તાડપત્ર મહાભારત હસ્તપ્રતનો પણ સમાવેશ; ભારતની કુલ 6 પ્રાદેશિક નોંધો.
🚀 વિભાગ ૪: સંરક્ષણ, વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજી
Defence, Science & Technology (Nov 2026)
- 4 નવેમ્બર 2026: PM મોદીની અધ્યક્ષતામાં કેબિનેટે અગ્નિવીરોને વૈકલ્પિક 2 વર્ષની સેવા લંબાણ મંજૂર કર્યું — સેવાકાળ હવે 4 થી 6 વર્ષ; જાહેરાત CDS જનરલ એન.એસ. રાજા સુબ્રમણીએ કરી.
- નવી વ્યવસ્થા: 4 વર્ષે 25% નું મેરિટ આધારિત સ્થાયી સમાવેશ ચાલુ રહેશે; બાકીના 75% ને 2 વર્ષનું વધારાનું ટેન્યોર (બે વર્ષ માટે 75% સુધી લંબાણની જોગવાઈ); 6 વર્ષ પછી ઈચ્છુક અગ્નિવીર પસંદગી માપદંડ સાથે રેગ્યુલર ભરતી માટે અરજી કરી શકશે.
- સ્પષ્ટતા: સંરક્ષણ મંત્રાલયે જણાવ્યું કે અગ્નિપથ યોજના (લોન્ચ 14 જૂન 2022, ઉંમર 17.5-21 વર્ષ) પાછી ખેંચાઈ નથી.
- 5-12 નવેમ્બર 2026: માલાબાર કવાયતની 30મી આવૃત્તિ જાપાનના કાન્તો દક્ષિણ તટે — ભારત, જાપાન, અમેરિકા, ઓસ્ટ્રેલિયા (Quad); ભારત તરફથી સ્વદેશી સ્ટેલ્થ ફ્રિગેટ INS સહ્યાદ્રિ (પૂર્વી તરફઈ).
- ઇતિહાસ: માલાબાર 1992 માં ભારત-અમેરિકા દ્વિપક્ષીય તરીકે શરૂ; જાપાન 2015 થી કાયમી સભ્ય, ઓસ્ટ્રેલિયા 2020 થી.
- અન્ય કવાયતો: નસીમ અલ બહર-15 (ભારત-ઓમાન, મસ્કટ, 8-11 નવે., INS સુરત); મિત્ર શક્તિ-12 (ભારત-શ્રીલંકા); ટાઈગર ટ્રાયમ્ફ-5 (ભારત-અમેરિકા, વિશાખાપટ્ટનમ); 'રાહત મિત્ર' — પ્રથમ ભારત-મ્યાનમાર ત્રિ-સેવા HADR (ચેન્નાઈ); Sea Vigil-26 (11-19 નવે.).
- 5 નવેમ્બર 2026: DRDO એ ઓડિશાના ડૉ. APJ અબ્દુલ કલામ આઇલેન્ડથી 'પ્રલય' ક્વાઝી-બેલિસ્ટિક મિસાઈલનું સફળ ફ્લાઈટ ટેસ્ટ કર્યું — સપાટીથી-સપાટી, સોલિડ પ્રોપેલન્ટ; રેન્જ 150-500 કિમી; પેલોડ 500-1,000 કિગ્રા.
- INS અમીની: નૌકાદળને 5મું એન્ટી-સબમરીન વોરફેર શેલો વોટર ક્રાફ્ટ (ASW-SWC) 'અમીની' 5 નવેમ્બરે કાત્તુપલ્લી (તમિલનાડુ) ખાતે સોંપાયું — બિલ્ડર GRSE (કોલકાતા); કુલ 8 માંથી.
- ન્યોમા: IAF નું IL-76MD 'ગજરાજ' પૂર્વ લદાખના મુઢ-ન્યોમા એરબેઝ (13,629 ફૂટ) પર ઉતર્યું.
- 3 નવેમ્બર 2026: IndiaAI મિશન હેઠળ સ્વદેશી AI ફાઉન્ડેશન મોડલ્સ અનાવરિત — Soket Labs નું EKA-1 (22 સ્વીકૃત ભાષાઓ + અંગ્રેજી, 26.3 અબજ પેરામીટર, ~7.5 ટ્રિલિયન ટોકન પર પ્રશિક્ષિત) અને ZenteiQ AiTech ના ધીર 2B/5B (10 ભારતીય ભાષાઓ).
- ક્વોન્ટમ: આંધ્ર પ્રદેશની અમરાવતી ક્વોન્ટમ વેલી માટે IBM ક્વોન્ટમ કોમ્પ્યુટર (IBM CEO અરવિંદ કૃષ્ણ).
- ઊર્જા-અવકાશ: ONGC એનર્જી સેન્ટરે લદાખની પુગા વેલીમાં ભારતના પ્રથમ જિયોથર્મલ કૂવા (દરેક 1,000 મીટર ઊંડા, 14,000 ફૂટથી ઊંચે) ચાલુ કર્યા; હૈદરાબાદમાં ભારતની પ્રથમ ખાનગી સ્પેસ ડેબ્રી રિમૂવલ સુવિધા (IN-SPACe — HQ અમદાવાદ).
📌 પરીક્ષાલક્ષી નોંધ: IndiaAI મિશન મંજૂર 7 માર્ચ 2024; ફાળવણી ₹10,371.92 કરોડ (5 વર્ષ); 7 સ્તંભ.
- રેકોર્ડ: નાણાકીય વર્ષ 2025-26 માં ભારતનું સંરક્ષણ ઉત્પાદન ₹1.78 લાખ કરોડના ઐતિહાસિક સ્તરે; સંરક્ષણ નિકાસ ₹38,424 કરોડ.
- લક્ષ્ય 2029: ઉત્પાદન ₹3 લાખ કરોડ અને નિકાસ ₹50,000 કરોડ.
- કોન્ટ્રાક્ટ: સંરક્ષણ મંત્રાલયે કોચિન શિપયાર્ડ સાથે INS બેત્વા (બ્રહ્મપુત્ર-ક્લાસ ફ્રિગેટ) ના રિફિટ-રીપાવરિંગ માટે ₹498.58 કરોડનો કરાર.
📊 વિભાગ ૫: અર્થતંત્ર, બેંકિંગ અને રિપોર્ટ
Economy, Banking & Reports (Nov 2026)
- આંકડા: ઓક્ટોબર 2026 માં GST કલેક્શન ₹2.31 લાખ કરોડથી વધુ (વાર્ષિક +22.9%) — એપ્રિલ 2026 ના રેકોર્ડ ₹2.43 લાખ કરોડ પછી બીજો સર્વોચ્ચ; GST કરદાતા બેઝ 1.71 કરોડ (31 ઓક્ટોબર સુધી), ટોપમાં ઉત્તર પ્રદેશ (22.68 લાખ), પછી મહારાષ્ટ્ર અને ગુજરાત.
- 1 નવેમ્બરથી GST ફેરફાર: ફાઈનાન્સ એક્ટ 2026 હેઠળ CBIC ના સુધારા અમલી — પોસ્ટ-સપ્લાય ડિસ્કાઉન્ટમાં છૂટ, ઈન્વર્ટેડ ડ્યુટી હેઠળ 7 દિવસમાં 90% પ્રોઝિનલ રિફંડ, નિકાસ રિફંડની ₹1,000 ની લઘુત્તમ મર્યાદા હટી.
- યાદ રાખો: GST અમલ 1 જુલાઈ 2017 (101મું બંધારણીય સુધારો); વિશ્વમાં પ્રથમ ફ્રાન્સ (1954).
- રેકોર્ડ: ઓક્ટોબર 2026 માં UPI એ 25.47 અબજ (બિલિયન) ટ્રાન્ઝેક્શન — અત્યાર સુધીનો સૌથી વધુ માસિક આંક.
- વૈશ્વિક વિસ્તાર: NPCI International (NIPL) એ દુબઈના બુર્જ ખલીફા ('એટ ધ ટોપ') પર UPI ચાલુ કર્યું — UAE નું પ્રથમ આકર્ષણ; સિંગાપુરના રિસોર્ટ્સ વર્લ્ડ સેન્ટોસામાં FOMO Pay મારફતે.
- લક્ષ્ય: FY29 સુધી 20 દેશોમાં UPI; NPCI નું 4થું સબસિડિયરી 'NPCI ટેક સોલ્યુશન્સ' (MD-CEO વિશાલ કન્વાટી).
- ફોરેક્સ: 6 નવેમ્બરે પૂરા થયેલા અઠવાડિયે ભારતનું વિદેશી હૂંડિયામણ ભંડોળ $719.55 અબજ (તે પહેલાં $717.06 અબજ).
- મોંઘવારી-વૃદ્ધિ: ઓક્ટોબરમાં રિટેલ ઈન્ફ્લેશન (CPI) 6.09%, ફૂડ ઈન્ફ્લેશન 8.94% (NSO); મૂડીઝે FY27 માટે ભારતના વૃદ્ધિ અંદાજને 7% પર સુધાર્યો.
- રોજગાર: PLFS (જુલાઈ-સપ્ટેમ્બર 2026) — બેરોજગારી દર 5.1% (ગ્રામીણ 4.3%, શહેરી 6.8%); LFPR 55.5%.
- કર વિભાજણ: 5 નવેમ્બરે કેન્દ્રે રાજ્યોને ₹1,09,019 કરોડની ટેક્સ ડેવોલ્યુશન હપ્તો આપ્યો — ટોપમાં UP (₹19,208 કરોડ), બિહાર (₹10,845 કરોડ), સૌથી ઓછું સિક્કિમ (₹365 કરોડ); 16મું ફાઈનાન્સ કમિશન અધ્યક્ષ: અરવિંદ પનગડિયા (રાજ્યોનો હિસ્સો 41%).
- કમિટી: નાણાં મંત્રાલયે 'હાઈ-લેવલ કમિટી ઓન બેંકિંગ ફોર વિકસિત ભારત' રચી — અધ્યક્ષ સુરેશ એન. પટેલ (ભૂતપૂર્વ CVC); 6 મહિનામાં વિકસિત ભારત 2047 માટે બેંકિંગ સુધારાનો રોડમેપ; સભ્યોમાં RBI ડેપ્યુટી ગવર્નર શિરીશ ચંદ્ર મૂર્મુ, પદ્મજા ચુંદુરુ, એન.એસ. વિશ્વનાથન.
- PSL ડ્રાફ્ટ: RBI ની પ્રાયોરિટી સેક્ટર લેન્ડિંગ ડાયરેક્શન્સ 2026 — ઘરેલુ બેંકો માટે PSL ટાર્ગેટ ANBC ના 40%; UCB 60%, RRB 75%; ખેતી 18%.
- D-SIB: વધારાનું CET-1: SBI 0.80%, HDFC 0.40%, ICICI 0.20%; ઓનલાઈન બોન્ડ પ્લેટફોર્મ માટે Upstox ને SEBI ની મંજૂરી.
- 12 નવેમ્બર 2026: WHO એ ગ્લોબલ ટ્યુબરક્યુલોસિસ રિપોર્ટ 2026 બહાર પાડ્યો — ભારતમાં 2015 થી TB મૃત્યુદર 38% ઘટ્યો (વૈશ્વિક સરેરાશ 35%); ડ્રગ-સેન્સિટિવ TB માં સારવાર સફળતા દર 94%.
- ઉતરતો ક્રમ: TB કિસ્સા 21% ઘટ્યા (237 થી 187 પ્રતિ લાખ, 2015-2024) — વૈશ્વિક ઘટાડા (12%) થી લગભગ બમણો; પરંતુ 2025 નું નાબૂદી લક્ષ્ય ચૂક્યા.
- પરિચાલક: નેશનલ TB એલિમિનેશન પ્રોગ્રામ (NTEP); TB જીવાણુ: Mycobacterium tuberculosis.
- અન્ય રિપોર્ટ: ગ્લોબલ જેન્ડર ગેપ 2026 — ભારત 145 માંથી 131મું (ટોપ: આઈસલેન્ડ); EPI 2026 — ભારત 177 માંથી 176મું (ટોપ: એસ્ટોનિયા).
🏆 વિભાગ ૬: રમતગમત વિશ્વ
Sports (1-15 Nov 2026)
- 31 ઓક્ટોબર-13 નવેમ્બર: સેનેગાલના ડાકારમાં 4થી સમર યુથ ઓલિમ્પિક (આફ્રિકામાં પ્રથમ ઓલિમ્પિક ઈવેન્ટ); ભારતના 17 ખેલાડીઓએ 11 રમતોમાં ભાગ લઈ 10 મેડલ (2 ગોલ્ડ, 3 સિલ્વર, 5 બ્રોન્ઝ) જીતી 18મો ક્રમ મેળવ્યો.
- ગોલ્ડ (12 નવે.): અંબેકર લાઈરેનલાક્પમ મેઈટેઈ (પુરુષ 50 કિગ્રા) અને ગુંજન (મહિલા 48 કિગ્રા) — યુથ ઓલિમ્પિકમાં બોક્સિંગ ગોલ્ડ જીતનાર પ્રથમ ભારતીયો.
- સિલ્વર: ખુશ્બુ દરજડા (જૂડો), તન્વી પાત્રી (બેડમિન્ટન), તાનિયા (બીચ કુશ્તી 75 કિગ્રા); બ્રોન્ઝ: ધિનિધી દેસિંઘુ (તરણ 100મી અને 200મી ફ્રીસ્ટાઈલ — એકથી વધુ YOG મેડલ જીતનાર પ્રથમ ભારતીય), લાંચેન્બી ચાનુ (વુશુ — ઓલિમ્પિક પદકાર્યક્રમમાં વુશુની પદાર્પણ), તીર્થંક પેગુ (200મી બટરફ્લાય), શૌર્ય અંબુરે (100મી હર્ડલ્સ — એથ્લેટિક્સમાં મેડલ પામનાર પ્રથમ ભારતીય મહિલા).
- 5 નવેમ્બર 2026: મોહાલીના ઓલિમ્પિયન બલબીર સિંહ સિનિયર સ્ટેડિયમમાં ડિફેન્ડિંગ ચેમ્પિયન ભારતે જાપાનને 4-1 થી હરાવી 9મી મેન્સ એશિયન ચેમ્પિયન્સ ટ્રોફી જીતી — રેકોર્ડ 6થો ખિતાબ અને છેલ્લી ત્રણ આવૃત્તિમાં હેટ્રિક (2023, 2024, 2026); અણહાર અભિયાન.
- ભારતના ખિતાબ: 2011, 2016, 2018 (શેર), 2023, 2024, 2026; કેપ્ટન હરમનપ્રીત સિંહ, વાઈસ કેપ્ટન હાર્દિક સિંહ.
- કબડ્ડી: 1લી કોમનવેલ્થ કબડ્ડી ચેમ્પિયનશિપમાં ભારતે બંને ખિતાબ — પુરુષોએ શ્રીલંકાને 54-20, મહિલાઓએ યુગાંડાને 35-15 થી હરાવ્યું.
- 1 નવેમ્બર 2026: મેક્સિકો સિટી ગ્રાન્ડ પ્રિમાં મર્સિડીઝના ઈટાલિયન ડ્રાઈવર આંદ્રેઆ કિમી એન્ટોનેલી (20 વર્ષ 68 દિવસ) 3જા ક્રમે પૂરા કરી F1 વર્લ્ડ ચેમ્પિયન બન્યા — સેબાસ્ટિયન વેટલના 23 વર્ષ 134 દિવસના રેકોર્ડને તોડી ઈતિહાસના સૌથી યુવા ચેમ્પિયન; રેસ મેક્સ વર્સ્ટાપને જીતી.
- ISSF વર્લ્ડ ચેમ્પિયનશિપ (દોહા, 1-14 નવે.): પુરુષ 50મી પિસ્તલ ટીમ (રવિન્દર સિંહ, સૌરભ ચૌધરી, અમનપ્રીત સિંહ) અને મહિલા 25મી પિસ્તલ ટીમ (એશા સિંહ, મનુ ભાકર, દિવ્યા થાડિગોલ) — 2 ગોલ્ડ; માલવિયાએ 10મી એર પિસ્તલમાં સિલ્વર સાથે LA 2028 નું પ્રથમ ક્વોટા.
- 4 નવેમ્બર 2026: ઓકલેન્ડ (ઈડન પાર્ક) માં ન્યૂઝીલેન્ડ સામે 1લી ODI માં વિરાટ કોહલી ચેઝમાં સૌથી વધુ રન બનાવનાર બન્યા — 169 ઈનિંગ્સમાં 8,741 રન, સચિન તેંડુલકરના 8,720 ને પાછળ છોડ્યા.
- ઈશાન કિશન: એક કેલેન્ડર વર્ષમાં સૌથી વધુ T20I રનનો ભારતીય રેકોર્ડ — 37 ઈનિંગ્સમાં 1,220 રન (સૂર્યકુમાર યાદવના 1,164, 2022 ને તોડ્યો).
- પ્રેમા રાવત: સિનિયર વિમેન્સ T20 ટ્રોફી (પુણે) માં ઉત્તરાખંડ તરફથી 14 બોલમાં ફિફ્ટી — તમામ મહિલા T20 ક્રિકેટમાં સૌથી ઝડપી; WPL 2027 હરાજી (કોચી) માં સૌથી મોંઘી ભારતીય કિરણ નાવગિરે (દિલ્હી કેપિટલ્સ, ₹75 લાખ).
- બેડમિન્ટન: P.V. સિંધુએ હાયલો ઓપન 2026 (જર્મની) નું મહિલા સિંગલ્સ ટાઈટલ જીત્યું.
🎖️ વિભાગ ૭: પુરસ્કાર, નિમણૂકો અને સાંસ્કૃતિક
Awards, Appointments & Culture
- બુકર પ્રાઈઝ (9 નવે.): બ્રિટિશ લેખક M. જ્હોન હેરિસન (81) ને 'The End of Everything' માટે બુકર પ્રાઈઝ 2026 — અત્યાંતના સૌથી વૃદ્ધ વિજેતા (માર્ગરેટ એટવુડ, 79 ને પાછળ); પ્રાઈઝ £50,000.
- ઈન્ટરનેશનલ બુકર: 'Taiwan Travelogue' (યાંગ શુઆંગ-ઝ, અનુવાદ: લિન કિંગ) — મંડરિનમાંથી અનુવાદિત પ્રથમ અને તાઈવાનની પ્રથમ વિજેતા પુસ્તક.
- નેશનલ સ્પોર્ટ્સ એવોર્ડ 2025 (13 નવે.): રાષ્ટ્રપતિ ભવનમાં રાષ્ટ્રપતિ મુર્મુએ એનાયત કર્યા — આ વર્ષે ખેલ રત્ન નહીં (2014 પછી પ્રથમ વખત); અર્જુન એવોર્ડ 17 ખેલાડીઓ (તેજસ્વિન શંકર, દિવ્યા દેશમુખ, વિદિત ગુજરાતી સહિત; મિઝોરમની પ્રથમ અર્જુન વિજેતા લાલરેમસિયામી — હોકી).
- રામાયણ: પાર્ટ 1: નિતેશ તિવારી દિગ્દર્શિત, રણબીર કપૂર અભિનીત ફિલ્મ 5 નવેમ્બરે રિલીઝ — પ્રથમ દિવસે ₹127.5 કરોડ, 14 દિવસમાં ₹1,000 કરોડ કલબમાં પ્રવેશ.
- અનુપ બાગચી: HDFC બેંકના નવા MD & CEO (27 ઓક્ટોબરથી, 3 વર્ષ) — શશિધર જગદિશનના સ્થાને; ગોપાલ વિટ્તલ: GSMA બોર્ડના ચેર તરીકે ફરી પસંદગી (2027-28).
- નોએલ ટાટા: 11 નવેમ્બરે Voltas અને Tata Investment Corporation ના ચેરમેન પદેથી નિવૃત્ત — 12 નવેમ્બરથી ચેરમેન એમેરિટસ.
- P.V. સિંધુ: IOA એથ્લીટ્સ કમિશનની ચેરપર્સન નિયુક્ત (વાઈસ ચેર: હરમનપ્રીત સિંહ); હરદીપ સિંહ પુરી: મધ્ય પ્રદેશથી રાજ્યસભામાં બિનહરીફ ચૂંટાયા.
- અન્ય: જસ્ટિસ રાજેશ બિન્દલ NCLAT ચેરપર્સન; દિનેશ વિઠ્ઠલરાવ ગણવીર GSI ના 55મા DG; જતિન કુમાર નાયક IREDA ના CMD; શિવાની ગુપ્તા UN ACABQ માં ચૂંટાયા.
📅 વિભાગ ૮: અગત્યના દિવસો અને 2026 ની થીમ (1-15 નવેમ્બર)
Important National & International Days
- 1 નવેમ્બર — રાજ્ય સ્થાપના દિવસ: કેરળમ (70મું કેરળ പિરવી — નામફેર પછી પ્રથમ), કર્ણાટક (71મું કન્નડ રાજ્યોત્સવ), હરિયાણા (60મી હીરક જયંતિ — કુરુક્ષેત્રે રાષ્ટ્રપતિ હાજર), છત્તીસગઢ (26મો), આંધ્ર પ્રદેશ (70 વર્ષ), MP-પંજાબ-તમિલનાડુ; EPFO 74મો સ્થાપના દિવસ; કોલ ઈન્ડિયા 52મો.
- 2 નવેમ્બર: પત્રકારો વિરુદ્ધ ગુનાઓમાં દંડમુક્તિ સામે આંતરરાષ્ટ્રીય દિવસ (થીમ: 'Threats Evolve. Impunity Endures.').
- 3 નવેમ્બર: આંતરરાષ્ટ્રીય બાયોસ્ફિયર રિઝર્વ દિવસ; 5 નવેમ્બર: વિશ્વ સુનામી જાગૃતિ દિવસ ('Be Tsunami Ready: Resilience Starts with You').
- 7 નવેમ્બર: રાષ્ટ્રીય કેન્સર જાગૃતિ દિવસ; 8 નવેમ્બર: દિવાળી 2026; લાલકૃષ્ણ અડવાણી 100મા વર્ષમાં પ્રવેશ (જન્મ 8 નવેમ્બર 1927, કરાચી).
- 9 નવેમ્બર: રાષ્ટ્રીય કાનૂની સેવા દિવસ; ઉત્તરાખંડ સ્થાપના દિવસ (26મો, 9 નવેમ્બર 2000); 10 નવેમ્બર: ગુજરાતી નૂતન વર્ષ (વિક્રમ સંવત 2083); વિશ્વ વિજ્ઞાન દિવસ ('Common Ground Through Science Diplomacy'); વિશ્વ રસીકરણ દિવસ.
- 11 નવેમ્બર: રાષ્ટ્રીય શિક્ષણ દિવસ (મૌલાના અબુલ કલામ આઝાદ — પ્રથમ શિક્ષણ મંત્રી); 12 નવેમ્બર: વિશ્લ ન્યુમોનિયા દિવસ ('A New Era of Pneumonia Control'); જનપ્રસારણ દિવસ.
- 13 નવેમ્બર: વિશ્વ દયાળુતા દિવસ; 14 નવેમ્બર: બાળ દિવસ (નેહરુની 137મી જન્મજયંતિ); વિશ્વ ડાયાબિટીસ દિવસ — થીમ: 'Early Action on Diabetes'.
⚡ વિભાગ ૯: વન-લાઈનર સુપરફાસ્ટ રિવિઝન ટેબલ (Top 38 One-Liners)
Quick Last-Minute Exam Revision
| # |
મહત્વપૂર્ણ કરંટ અફેર્સ પ્રશ્ન / મુદ્દો (1-15 November 2026) |
સાચો જવાબ / મુખ્ય તથ્ય |
| 1 | 13-14 નવેમ્બર 2026 ના રોજ PM મોદીએ કયા બે રાજ્યોની મુલાકાત લીધી? | કર્ણાટક અને ગુજરાત (બેંગલુરુમાં ₹15,600 કરોડના પ્રકલ્પો; ગાંધીનગરમાં નૂતન વર્ષ બેઠક) |
| 2 | સ્વચ્છ સર્વેક્ષણ 2025-26 માં દેશનું સૌથી સ્વચ્છ શહેર કયું બન્યું અને સુરત કયા ક્રમે? | નવી મુંબઈ (1લું); સુરત 2જું, વિજયવાડા 3જું |
| 3 | ડાકાર યુથ ઓલિમ્પિકમાં જૂડોમાં સિલ્વર જીતનાર ગુજરાતની ખેલાડી કોણ? | ખુશ્બુ દરજડા (મહિલા 63 કિગ્રા, 2 નવેમ્બર) |
| 4 | GIFT City ખાતે NSE IX એ 2 નવેમ્બરથી કેટલા કલાક ટ્રેડિંગ શરૂ કર્યું? | 23.5 કલાક (near-continuous) |
| 5 | ચક્રવાત 'મુરાસુ' ક્યાં તટ ઓળંગ્યું અને નામ કયા દેશે આપ્યું? | ઓંગોલ/કોઠાપત્નમ (આંધ્ર પ્રદેશ), 3 નવેમ્બર; નામ: ભારત (પ્રાચીન તમિળ ઢોલ) |
| 6 | VB-G RAM G એક્ટ હેઠળ રોજગાર ગેરંટી કેટલા દિવસની છે? | 125 દિવસ (MGNREGA ની જગ્યાએ; અમલ 1 જુલાઈ 2026) |
| 7 | ગિગ/પ્લેટફોર્મ વર્કર્સ માટેનું નેશનલ સોશિયલ સિક્યોરિટી બોર્ડ કયા કોડ હેઠળ રચાયું? | સોશિયલ સિક્યોરિટી કોડ 2020 (અધ્યક્ષ: શ્રમ મંત્રી મનસુખ માંડવિયા) |
| 8 | બુદ્ધના પવિત્ર અવશેષોનું અરુણાચલમાં દર્શન કયા ત્રણ કેન્દ્રોએ થયું? | તવાંગ (1-7) → બોમદીલા (8-13) → નામસાઈ (14-20 નવે.) |
| 9 | કેબિનેટે ગ્રીડ-સ્કેલ એનર્જી સ્ટોરેજ માટે કેટલી VGF મંજૂર કરી? | ₹14,500 કરોડ (92 GWh) |
| 10 | ક્રિટિકલ મિનરલ પ્રોસેસિંગ CapEx સપોર્ટ સ્કીમની ફાળવણી અને કયા ખનિજો? | ₹2,814 કરોડ — લિથિયમ અને નિકલ |
| 11 | 'VISTAR' યોજનાની ફાળવણી અને કયું મંત્રાલય અમલ કરશે? | ₹4,371.10 કરોડ; MoSPI (8મી આર્થિક ગણતરી AI/ML સાથે) |
| 12 | ફાસ્ટ ટ્રેક સ્પેશિયલ કોર્ટ યોજના 2031 સુધી લંબાવાઈ — ફાળવણી કેટલી? | ₹3,788.04 કરોડ (કોર્ટ 779 થી 850) |
| 13 | MUDRA ગેરંટી ફંડ CGFMU ક્યાં સુધી લંબાવાયું અને કોર્પસ કેટલો? | 31 માર્ચ 2031; કોર્પસ ₹5,000 કરોડ (ફી 1% → 0.75%) |
| 14 | રબી 2026-27 માટે NBS ખાતર સબસિડી કેટલી મંજૂર થઈ? | ₹62,370 કરોડ |
| 15 | 'વયો સન્માન રાષ્ટ્રીય અભિયાન' કોણે અને ક્યારે લોન્ચ કર્યું? | ડૉ. વિરેન્દ્ર કુમાર, 4 નવેમ્બર 2026 (AVYAY હેઠળ) |
| 16 | COP31 ક્યાં અને ક્યારે યોજાઈ? પ્રેઝિડન્ટ કોણ? | અંતાલ્યા, તુર્કિયે (9-20 નવે.); મુરાત કુરુમ |
| 17 | અમેરિકાની મિડટર્મ ચૂંટણી (3 નવે.) માં કઈ પાર્ટીએ House-Senate જીત્યા? | ડેમોક્રેટિક પાર્ટી (બંને) |
| 18 | 28મી CHOGM 2026 ક્યાં યોજાઈ અને ભારતે શું જાહેર કર્યું? | એન્ટિગુઆ અને બાર્બુડા (3-4 નવે.); ગાયાનાને $500 મિલિયન LoC |
| 19 | બલ્ગેરિયાના પ્રથમ મહિલા રાષ્ટ્રપતિ કોણ બન્યા? | ઈલિયાના યોતોવા |
| 20 | ભૂટાને કેટલા સ્તૂપ સાથે ગિનેસ રેકોર્ડ બનાવ્યો અને કયો સ્તૂપ PM મોદીને સમર્પિત? | 108 સ્તૂપ (ગેલેફુ); 76મો સ્તૂપ |
| 21 | UNESCO MOWCAP માં નોંધાયેલા ભારતના 3 હસ્તપ્રતો કયા? | મહાભારત (પુણે), અર્થશાસ્ત્ર (મૈસુરુ), રાજતરંગિણી (શ્રીનગર) |
| 22 | અગ્નિવીરોની સેવાકાળ હવે કેટલા વર્ષનો થયો? | 4 થી 6 વર્ષ (વૈકલ્પિક 2 વર્ષ લંબાણ; 75% સુધી) |
| 23 | માલાબાર 2026 કવાયત ક્યાં યોજાઈ અને ભારત તરફથી કયું જહાજ? | જાપાન (કાન્તો તટ, 5-12 નવે.); INS સહ્યાદ્રિ |
| 24 | DRDO એ 5 નવેમ્બરે કઈ મિસાઈલનું પરીક્ષણ કર્યું? રેન્જ? | 'પ્રલય' ક્વાઝી-બેલિસ્ટિક; 150-500 કિમી |
| 25 | IndiaAI મિશન હેઠળ અનાવરિત સ્વદેશી AI મોડલ્સ કયા? | EKA-1 (Soket Labs) અને ધીર 2B/5B (ZenteiQ) |
| 26 | FY 2025-26 માં સંરક્ષણ ઉત્પાદનનો રેકોર્ડ આંક કેટલો? | ₹1.78 લાખ કરોડ (નિકાસ ₹38,424 કરોડ) |
| 27 | ઓક્ટોબર 2026 માં GST કલેક્શન કેટલું રહ્યું? | ₹2.31 લાખ કરોડથી વધુ (+22.9%) — બીજો સર્વોચ્ચ |
| 28 | ઓક્ટોબર 2026 માં UPI ટ્રાન્ઝેક્શનનો રેકોર્ડ આંક? | 25.47 અબજ (બુર્જ ખલીફા પર પણ UPI શરૂ) |
| 29 | 6 નવેમ્બરના અઠવાડિયે ફોરેક્સ રિઝર્વ કેટલું હતું? | $719.55 અબજ |
| 30 | 'હાઈ-લેવલ કમિટી ઓન બેંકિંગ ફોર વિકસિત ભારત' ના અધ્યક્ષ કોણ? | સુરેશ એન. પટેલ (ભૂતપૂર્વ CVC) |
| 31 | WHO TB રિપોર્ટ 2026 મુજબ ભારતમાં TB મૃત્યુદર કેટલો ઘટ્યો? | 2015 થી 38% (સારવાર સફળતા 94%) |
| 32 | ડાકાર YOG 2026 માં ભારતનો કુલ મેડલ ખાતાક? | 10 મેડલ (2 ગોલ્ડ, 3 સિલ્વર, 5 બ્રોન્ઝ), 18મો ક્રમ |
| 33 | યુથ ઓલિમ્પિકમાં બોક્સિંગ ગોલ્ડ જીતનાર પ્રથમ ભારતીયો કોણ? | અંબેકર મેઈટેઈ (50 કિગ્રા) અને ગુંજન (48 કિગ્રા) |
| 34 | ભારતે 6થી વખત જીતેલી હોકી ટ્રોફી કઈ અને ફાઈનલ સ્કોર? | એશિયન ચેમ્પિયન્સ ટ્રોફી; જાપાનને 4-1 (મોહાલી) |
| 35 | F1 ના સૌથી યુવા વર્લ્ડ ચેમ્પિયન કોણ બન્યા (ઉંમર)? | કિમી એન્ટોનેલી — 20 વર્ષ 68 દિવસ (1 નવે., મેક્સિકો) |
| 36 | ODI ચેઝમાં સૌથી વધુ રન બનાવનાર ખેલાડી કોણ બન્યો? | વિરાટ કોહલી (8,741 રન, સચિનને પાછળ છોડ્યા) |
| 37 | બુકર પ્રાઈઝ 2026 કોણે અને કયા પુસ્તક માટે જીત્યો? | M. જ્હોન હેરિસન — 'The End of Everything' (સૌથી વૃદ્ધ વિજેતા, 81 વર્ષ) |
| 38 | વિશ્વ ડાયાબિટીસ દિવસ 2026 (14 નવે.) ની થીમ શું છે? | 'Early Action on Diabetes' |
📝 વિભાગ ૧૦: સ્વ-મૂલ્યાંકન કસોટી (Top 20 Exam-Oriented MCQs)
Practice Questions with Answer Key
1. 3 નવેમ્બર 2026 ના રોજ તટ ઓળંગનાર ચક્રવાત 'મુરાસુ' નું નામ કયા દેશે સૂચવ્યું હતું?
(A) બાંગ્લાદેશ (B) ભારત (C) ઈરાન (D) શ્રીલંકા
✔ સાચો જવાબ: (B) ભારત
2. સ્વચ્છ સર્વેક્ષણ 2025-26 માં સુપર સ્વચ્છ લીગમાં દેશનું સૌથી સ્વચ્છ શહેર કયું બન્યું?
(A) સુરત (B) ઈન્દોર (C) નવી મુંબઈ (D) વિજયવાડા
✔ સાચો જવાબ: (C) નવી મુંબઈ
3. ડાકાર યુથ ઓલિમ્પિક 2026 માં જૂડો (63 કિગ્રા) માં સિલ્વર જીતનાર ગુજરાતની ખેલાડી કોણ છે?
(A) ગુંજન (B) તન્વી પાત્રી (C) ખુશ્બુ દરજડા (D) ધિનિધી દેસિંઘુ
✔ સાચો જવાબ: (C) ખુશ્બુ દરજડા
4. 4 નવેમ્બર 2026 ની કેબિનેટ બેઠકમાં ગ્રીડ-સ્કેલ એનર્જી સ્ટોરેજ માટે કેટલી VGF મંજૂર કરવામાં આવી?
(A) ₹2,814 કરોડ (B) ₹4,371.10 કરોડ (C) ₹3,788.04 કરોડ (D) ₹14,500 કરોડ
✔ સાચો જવાબ: (D) ₹14,500 કરોડ
5. 'VISTAR' યોજના કયા મંત્રાલય દ્વારા અમલમાં મૂકવામાં આવશે?
(A) નાણાં મંત્રાલય (B) MoSPI (C) NITI આયોગ (D) ખાણ મંત્રાલય
✔ સાચો જવાબ: (B) MoSPI
6. અગ્નિપથ સુધારા બાદ અગ્નિવીરોની કુલ સેવાકાળ કેટલો થઈ શકે છે?
(A) 4 વર્ષ (B) 5 વર્ષ (C) 6 વર્ષ (D) 8 વર્ષ
✔ સાચો જવાબ: (C) 6 વર્ષ
7. COP31 (31મી UN ક્લાઈમેટ કોન્ફરન્સ) 2026 ક્યાં યોજાઈ?
(A) બેલેમ, બ્રાઝિલ (B) અંતાલ્યા, તુર્કિયે (C) અદિસ અબાબા, ઈથિયોપિયા (D) દુબઈ, UAE
✔ સાચો જવાબ: (B) અંતાલ્યા, તુર્કિયે
8. 3 નવેમ્બર 2026 ની અમેરિકાની મિડટર્મ ચૂંટણીમાં House અને Senate બંનેમાં કઈ પાર્ટીએ બહુમતી મેળવી?
(A) રિપબ્લિકન (B) ડેમોક્રેટિક (C) લિબર્ટેરિયન (D) ગ્રીન પાર્ટી
✔ સાચો જવાબ: (B) ડેમોક્રેટિક
9. 28મી CHOGM 2026 નું આયોજન કરનાર દેશ — CHOGM નું આયોજન કરનાર સૌથી નાનો દેશ — કયો?
(A) ફિજી (B) મોરિશસ (C) એન્ટિગુઆ અને બાર્બુડા (D) સીશેલ્સ
✔ સાચો જવાબ: (C) એન્ટિગુઆ અને બાર્બુડા
10. ભૂટાને ગિનેસ રેકોર્ડ સાથે કેટલા સ્તૂપનું દિક્ષાપણ કર્યું અને કયો સ્તૂપ PM મોદીને સમર્પિત કર્યો?
(A) 100 સ્તૂપ; 50મો (B) 108 સ્તૂપ; 76મો (C) 108 સ્તૂપ; 100મો (D) 112 સ્તૂપ; 76મો
✔ સાચો જવાબ: (B) 108 સ્તૂપ; 76મો
11. UNESCO ના મેમરી ઓફ ધ વર્લ્ડ (એશિયા-પેસિફિક) રજિસ્ટરમાં નવેમ્બર 2026 માં કયું ભારતીય ગ્રંથ સામેલ થયું નથી?
(A) મહાભારત (B) અર્થશાસ્ત્ર (C) રાજતરંગિણી (D) રામચરિતમાનસ
✔ સાચો જવાબ: (D) રામચરિતમાનસ (તે 2024 માં નોંધાયું હતું)
12. માલાબાર 2026 (30મી આવૃત્તિ) નૌકાકવાયત ક્યાં યોજાઈ?
(A) વિશાખાપટ્ટનમ (B) જાપાનના તટે (C) ગોઆ (D) ઓસ્ટ્રેલિયા
✔ સાચો જવાબ: (B) જાપાનના તટે
13. DRDO એ 5 નવેમ્બર 2026 ના રોજ પરીક્ષણ કરેલી 'પ્રલય' મિસાઈલની રેન્જ કેટલી છે?
(A) 50-150 કિમી (B) 150-500 કિમી (C) 500-1000 કિમી (D) 1000-1500 કિમી
✔ સાચો જવાબ: (B) 150-500 કિમી
14. ઓક્ટોબર 2026 માં GST કલેક્શન કેટલું રહ્યું?
(A) ₹1.85 લાખ કરોડ (B) ₹2.01 લાખ કરોડ (C) ₹2.31 લાખ કરોડ (D) ₹2.43 લાખ કરોડ
✔ સાચો જવાબ: (C) ₹2.31 લાખ કરોડ
15. WHO ગ્લોબલ TB રિપોર્ટ 2026 મુજબ 2015 થી ભારતમાં TB મૃત્યુદર કેટલો ઘટ્યો?
(A) 21% (B) 28% (C) 35% (D) 38%
✔ સાચો જવાબ: (D) 38%
16. ડાકાર યુથ ઓલિમ્પિક 2026 માં ભારતે કુલ કેટલા મેડલ જીત્યા?
(A) 8 (B) 10 (C) 12 (D) 15
✔ સાચો જવાબ: (B) 10 (2 ગોલ્ડ, 3 સિલ્વર, 5 બ્રોન્ઝ)
17. 5 નવેમ્બર 2026 ના રોજ ભારતે મોહાલીમાં જાપાનને 4-1 થી હરાવી કઈ ટ્રોફી 6થી વખત જીતી?
(A) સુલતાન અઝલન શાહ કપ (B) એશિયા કપ (C) એશિયન ચેમ્પિયન્સ ટ્રોફી (D) વર્લ્ડ કપ
✔ સાચો જવાબ: (C) એશિયન ચેમ્પિયન્સ ટ્રોફી
18. F1 ઈતિહાસના સૌથી યુવા વર્લ્ડ ચેમ્પિયન બનેલા કિમી એન્ટોનેલી કયા દેશના છે?
(A) જર્મની (B) સ્પેન (C) ઈટલી (D) ફ્રાન્સ
✔ સાચો જવાબ: (C) ઈટલી
19. બુકર પ્રાઈઝ 2026 વિજેતા M. જ્હોન હેરિસનનું વિજેતા પુસ્તક કયું છે?
(A) Orbital (B) Flesh (C) Taiwan Travelogue (D) The End of Everything
✔ સાચો જવાબ: (D) The End of Everything
20. વિશ્વ ડાયાબિટીસ દિવસ 2026 (14 નવેમ્બર) ની થીમ શું છે?
(A) Access to Diabetes Care (B) Early Action on Diabetes (C) Diabetes and Wellbeing (D) Know Your Risk
✔ સાચો જવાબ: (B) Early Action on Diabetes
|
0 Comments