July 2026 Current Affairs BK Academy

📘 BK Academy — July 2026 Current Affairs 

BK Academy

BK Academy (FREE STUDY MATERIAL) DISCIPLINE + CONSISTENCY + HARD WORK = SUCCESS જુલાઈ ૨૦૨૬ | 01 - 31 જુલાઈ 2026 BK Academy PUBLICATION
🌟 July 2026 નું સંપૂર્ણ Current Affairs (માસિક વિશેષાંક) 30+ વિસ્તૃત મુદ્દા | ટેબલ્સ | વન-લાઈનર | MCQs 🎯 ટાર્ગેટ પરીક્ષાઓ: GPSC 1/2, PSI-કોન્સ્ટેબલ, CCE, TET-TAT, તલાટી, જુનિયર ક્લાર્ક, મુખ્ય સેવિકા, CDPO, સ્ટાફ નર્સ, MPHW, FHW, ANM, SI, SSI, ડ્રાઈવર, કંડકટર વગેરે પરીક્ષા માટે ઉપયોગી 🏛️ વિભાગ ૧ : ગુજરાત વિશેષ કરંટ અફેર્સ (જુલાઈ ૨૦૨૬) GPSC & ગુજરાત સરકારની તમામ પરીક્ષાઓ માટે મોસ્ટ IMP 01 વિકસિત ગુજરાત ડેટા સેન્ટર પોલિસી ૨૦૨૬–૨૯ (Viksit Gujarat Data Center Policy 2026-29) ગુજરાત નીતિ હાઈપરસ્કેલ AI ડેટા સેન્ટર હબ – ધોલેરા અને જામનગર લોન્ચ તારીખ અને સ્થળ: 9 જુલાઈ 2026 ના રોજ ગાંધીનગરના મહાત્મા મંદિર કન્વેન્શન સેન્ટર ખાતેથી મુખ્યમંત્રી શ્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલ, નાયબ મુખ્યમંત્રી હર્ષ સંઘવી અને વિજ્ઞાન-ટેકનોલોજી મંત્રી અર્જુન મોઢવાડિયાની ઉપસ્થિતિમાં આ પોલિસી લોન્ચ કરવામાં આવી. મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય: ગુજરાતને આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) અને હાઈપરસ્કેલ ડેટા સેન્ટર્સનું વૈશ્વિક હબ બનાવવું. આ ભારતની પ્રથમ સમર્પિત હાઈપરસ્કેલ ડેટા સેન્ટર પોલિસી છે. લક્ષ્યાંક: રાજ્યમાં ₹6 લાખ કરોડનું રોકાણ આકર્ષવું અને 7.5 ગીગાવોટ (GW) ડેટા સેન્ટર ક્ષમતા ઊભી કરવી. ધોલેરા SIR મેગા હબ: ધોલેરાને ‘વિશ્વના સૌથી મોટા ડેટા સેન્ટર સિટી’ તરીકે વિકસાવવામાં આવશે. આ ઉપરાંત રિલાયન્સ ઇન્ડસ્ટ્રીઝ અને મેટા (Meta) દ્વારા જામનગર ખાતે 168 MW નું રિન્યુએબલ એનર્જી આધારિત AI ડેટા સેન્ટર સ્થાપવાની જાહેરાત કરાઈ છે. પ્રોત્સાહન / જોગવાઈ (Incentive Parameter) વિકસિત ગુજરાત ડેટા સેન્ટર પોલિસી ૨૦૨૬–૨૯ હેઠળ મળવાપાત્ર લાભો પાત્રતા (Eligibility) ઓછામાં ઓછી 150 MW કે તેથી વધુ ક્ષમતા ધરાવતા ડેટા સેન્ટર પ્રોજેક્ટ્સ કેપિટલ અને વ્યાજ સબસિડી ધોલેરા ક્ષેત્રમાં 2.5% કેપિટલ સબસિડી અને 10 વર્ષ માટે 4% સુધી વ્યાજ સબસિડી (વાર્ષિક ₹25 કરોડની મર્યાદા) વીજળી અને ડ્યુટી રાહત 20 વર્ષ માટે ₹1 પ્રતિ યુનિટ પાવર ટેરિફ સબસિડી અને 20 વર્ષ માટે 100% ઇલેક્ટ્રિસિટી ડ્યુટી માફી સ્ટેમ્પ ડ્યુટી અને ગ્રીન એનર્જી શરત જમીન ખરીદી/લીઝ પર 100% સ્ટેમ્પ ડ્યુટી માફી; ઓછામાં ઓછી 51% વીજળી ગ્રીન/રિન્યુએબલ સ્ત્રોતથી વાપરવી ફરજિયાત 📌 Exam Point: ડેટા સેન્ટરના કૂલિંગ માટે સ્થાનિક મીઠા પાણીને બદલે ‘કેપ્ટિવ ડિસેલિનેશન પ્લાન્ટ’ (દરિયાઈ પાણી શુદ્ધિકરણ) સ્થાપવા પર મૂડી ખર્ચના 20% અથવા ₹2 કરોડ પ્રતિ MLD ની સહાય અપાશે. 02 નીતિ આયોગના પ્રથમ ‘ઇન્વેસ્ટમેન્ટ ફ્રેન્ડલીનેસ ઇન્ડેક્સ ૨૦૨૬’ માં ગુજરાત પ્રથમ ક્રમે ગુજરાત પ્રથમ GIFT સિટી અને ધોલેરા SIR – રોકાણનું કેન્દ્ર જાહેરાત: 18 જુલાઈ 2026 ના રોજ નીતિ આયોગ (NITI Aayog) દ્વારા ભારતનો પ્રથમ ‘ઇન્વેસ્ટમેન્ટ ફ્રેન્ડલીનેસ ઇન્ડેક્સ (IFI) 2026’ જાહેર કરવામાં આવ્યો, જેમાં 17 મોટા રાજ્યોના મૂલ્યાંકનમાં ગુજરાત 56.6 પોઈન્ટ્સ સાથે સમગ્ર દેશમાં પ્રથમ ક્રમે રહ્યું છે. માળખું: આ ઇન્ડેક્સમાં 8 આધારસ્તંભો (Pillars) અને 84 નિર્દેશકો (Indicators) ના આધારે રાજ્યોની રોકાણ આકર્ષવાની ક્ષમતા, સિંગલ-વિન્ડો ક્લિયરન્સ (iNDEXTb), લોજિસ્ટિક્સ અને નાણાકીય શિસ્તનું મૂલ્યાંકન કરાયું છે. ગુજરાતની વિશેષતાઓ (અહેવાલ મુજબ): ભારતની કુલ મર્ચેન્ડાઇઝ નિકાસ (Merchandise Exports) માં ગુજરાતનો હિસ્સો 31% છે. ગુજરાતની માથાદીઠ GSDP ₹2,64,232 છે (જે મોટા રાજ્યોની સરેરાશ કરતા 67% વધુ છે) અને રાજકોષીય ખાધ (Fiscal Deficit) GSDP ના માત્ર 2.81% (દેશમાં સૌથી ઓછી) છે. કેટેગરી (Category) પ્રથમ ક્રમ (1st Rank) દ્વિતીય ક્રમ (2nd Rank) તૃતીય ક્રમ (3rd Rank) મોટા રાજ્યો (Major States) ગુજરાત (56.6 સ્કોર) મહારાષ્ટ્ર (53.7 સ્કોર) તમિલનાડુ (53.3 સ્કોર) પહાડી અને પૂર્વોત્તર રાજ્યો ઉત્તરાખંડ આસામ હિમાચલ પ્રદેશ કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો અને સિટી સ્ટેટ્સ દિલ્હી ચંદીગઢ — 03 ‘વિકસિત ગુજરાત @ ૨૦૪૭’ ઇમ્પ્લીમેન્ટેશન રોડમેપ (Implementation Roadmap) લોન્ચ ગુજરાત શાસન લોન્ચ તારીખ: 1 જુલાઈ 2026 ના રોજ ગાંધીનગર ખાતે મુખ્યમંત્રી શ્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલે નાણામંત્રી શ્રી કનુભાઈ દેસાઈ અને મુખ્ય સચિવ શ્રી એમ. કે. દાસની ઉપસ્થિતિમાં ‘Viksit Gujarat @2047 Implementation Roadmap’ ખુલ્લો મૂક્યો. કોણે તૈયાર કર્યો?: આ રોડમેપ નીતિ આયોગની તર્જ પર રચાયેલ GRIT (Gujarat State Institution for Transformation) અને સામાન્ય વહીવટ વિભાગ (GAD - Planning Division) દ્વારા સંયુક્ત રીતે તૈયાર કરવામાં આવ્યો છે. મુખ્ય સૂત્ર અને લક્ષ્ય: રાજ્યના નાગરિકો માટે “Earning Well, Living Well” (સારું કમાવું, સારું જીવવું) ની સંકલ્પના સાકાર કરવી અને “ચાલશે” (Chalse) ની માનસિકતા દૂર કરી 100% ગુણવત્તાયુક્ત પરિણામલક્ષી શાસન (Outcome-based Governance) સ્થાપિત કરવું. 📌 Exam Point: GRIT નું પૂરું નામ Gujarat State Institution for Transformation છે, જેના અધ્યક્ષ ગુજરાતના મુખ્યમંત્રી હોય છે. વડોદરાના ગતિ શક્તિ વિશ્વવિદ્યાલય ખાતે જુલાઈ ૨૦૨૬માં 4th Bharat CPSEs’ Consultative Conclave નું પણ આયોજન થયું હતું. 🏆 વિભાગ ૨ : રમતગમત અને આંતરરાષ્ટ્રીય ટુર્નામેન્ટ્સ (જુલાઈ ૨૦૨૬) FIFA વર્લ્ડ કપ, કોમનવેલ્થ ગેમ્સ, વિમ્બલ્ડન અને બેડમિન્ટન 04 ૨૩મી કોમનવેલ્થ ગેમ્સ ૨૦૨૬ (23rd Commonwealth Games – Glasgow 2026) રમતગમત ધ હાઈડ્રો (The Hydro) સ્ટેડિયમ – ગ્લાસગો, સ્કોટલેન્ડ આયોજન અને યજમાન: 23 જુલાઈ થી 2 ઓગસ્ટ 2026 દરમિયાન સ્કોટલેન્ડના ગ્લાસગો (Glasgow) શહેરમાં ૨૩મી કોમનવેલ્થ ગેમ્સનું આયોજન થયું. (અગાઉ ઓસ્ટ્રેલિયાના વિક્ટોરિયા રાજ્યએ ખર્ચના કારણે યજમાની પાછી ખેંચતા ગ્લાસગોએ ૨૦૧૪ પછી બીજી વાર યજમાની સંભાળી). ઉદ્ઘાટન અને મોટો: બ્રિટનના સમ્રાટ કિંગ ચાર્લ્સ ત્રીજા (King Charles III) દ્વારા ‘ધ હાઈડ્રો’ (The Hydro) ખાતે ઉદ્ઘાટન કરાયું. ગેમ્સનો સત્તાવાર મોટો (Motto): “Sport is Just the Beginning” હતો. સહભાગીતા: 74 કોમનવેલ્થ દેશોના 2,715 ખેલાડીઓએ કુલ 10 રમતો (અને 6 પેરા-સ્પોર્ટ્સ) ની 215 ઇવેન્ટ્સમાં ભાગ લીધો. ભારત તરફથી 122 ખેલાડીઓની ટુકડી સહભાગી બની હતી. ક્રમ (Rank) દેશ (Nation) સુવર્ણ (Gold) કુલ મેડલ (Total Medals) વિશેષ નોંધ 1 ઓસ્ટ્રેલિયા (Australia) 70 171 સતત ત્રીજી કોમનવેલ્થ ગેમ્સમાં પ્રથમ ક્રમે 2 ઇંગ્લેન્ડ (England) 29 110 મેડલ ટેલીમાં દ્વિતીય ક્રમે 3 કેનેડા (Canada) 19 62 મેડલ ટેલીમાં તૃતીય ક્રમે 4 ભારત (India) 13 29 યજમાન સ્કોટલેન્ડ (5મો ક્રમ) કરતા આગળ ચોથા ક્રમે 05 ફિફા વર્લ્ડ કપ ૨૦૨૬ (FIFA World Cup 2026) : સ્પેન બીજી વાર વિશ્વ ચેમ્પિયન બન્યું ફૂટબોલ વર્લ્ડ કપ મેટલાઇફ સ્ટેડિયમ (ન્યૂ જર્સી, USA) – ફાઈનલનું સ્થળ ફાઈનલ મેચ અને વિજેતા: 19 જુલાઈ 2026 ના રોજ અમેરિકાના ન્યૂ જર્સી સ્થિત મેટલાઇફ સ્ટેડિયમ (MetLife Stadium) ખાતે રમાયેલી ફાઈનલમાં સ્પેને (Spain) ડિફેન્ડિંગ ચેમ્પિયન આર્જેન્ટિનાને 1-0 થી (એક્સ્ટ્રા ટાઈમમાં) હરાવીને ખિતાબ જીત્યો. નિર્ણાયક ગોલ: મેચની 106મી મિનિટે (એક્સ્ટ્રા ટાઈમ) સ્પેનના સબસ્ટિટ્યૂટ ફોરવર્ડ ખેલાડી ફેરાન ટોરેસ (Ferran Torres) એ એકમાત્ર વિજયી ગોલ ફટકાર્યો હતો. 2010 પછી સ્પેનનો આ બીજો FIFA વર્લ્ડ કપ ખિતાબ છે. ઐતિહાસિક ટુર્નામેન્ટ: 11 જૂન થી 19 જુલાઈ 2026 દરમિયાન રમાયેલો આ વર્લ્ડ કપ પ્રથમ વાર 3 દેશો (USA ના 11 શહેરો, મેક્સિકોના 3 શહેરો અને કેનેડાના 2 શહેરો = કુલ 16 શહેરો) દ્વારા સંયુક્ત રીતે યોજાયો હતો અને તેમાં પ્રથમ વાર 48 ટીમો વચ્ચે કુલ 104 મેચો રમાઈ હતી. 06 વિમ્બલ્ડન ટેનિસ ચેમ્પિયનશિપ ૨૦૨૬ (Wimbledon 2026) ના વિજેતાઓ ટેનિસ ગ્રાન્ડ સ્લેમ વિમ્બલ્ડન સેન્ટર કોર્ટ – લંડન (ગ્રાસ કોર્ટ) પુરુષ સિંગલ્સ વિજેતા: વિશ્વના નંબર-1 ખેલાડી યાનિક સિનર (Jannik Sinner - ઇટાલી) એ પોતાનો વિમ્બલ્ડન ખિતાબ સફળતાપૂર્વક ડિફેન્ડ કરીને ચેમ્પિયનશિપ જીતી લીધી અને કારકિર્દીની 100 ગ્રાન્ડ સ્લેમ મેચ જીતવાનો રેકોર્ડ નોંધાવ્યો. મહિલા સિંગલ્સ વિજેતા: ચેક રિપબ્લિકની યુવા ખેલાડી લિન્ડા નોસ્કોવા (Linda Nosková) એ પોતાનો પ્રથમ ગ્રાન્ડ સ્લેમ ખિતાબ જીત્યો. તે 2011 પછી વિમ્બલ્ડન મહિલા સિંગલ્સ જીતનારી સૌથી નાની વયની ચેમ્પિયન બની છે. વિમ્બલ્ડન વિશે: 1877માં શરૂ થયેલી વિમ્બલ્ડન વિશ્વની સૌથી જૂની ટેનિસ ટુર્નામેન્ટ છે અને એકમાત્ર ગ્રાન્ડ સ્લેમ છે જે ગ્રાસ કોર્ટ (Grass Court) પર રમાય છે. 07 પી. વી. સિંધુ ‘જાપાન ઓપન ૨૦૨૬’ જીતનાર પ્રથમ ભારતીય બેડમિન્ટન ખેલાડી બન્યા બેડમિન્ટન પી. વી. સિંધુ – જાપાન ઓપન ૨૦૨૬ ચેમ્પિયન ઐતિહાસિક વિજય: 19 જુલાઈ 2026 ના રોજ ટોક્યો મેટ્રોપોલિટન જિમ્નેશિયમ ખાતે રમાયેલી ફાઈનલમાં ભારતની બે વખતની ઓલિમ્પિક મેડલિસ્ટ પી. વી. સિંધુએ ત્રણ વખતની વર્લ્ડ ચેમ્પિયન જાપાનની અકાને યામાગુચી (Akane Yamaguchi) ને સીધા ગેમ્સમાં 21-17, 21-17 થી હરાવીને ઇતિહાસ રચ્યો. પ્રથમ ભારતીય: આ જીત સાથે પી. વી. સિંધુ જાપાન ઓપન (BWF Super 750) ખિતાબ જીતનાર પ્રથમ ભારતીય ખેલાડી બની છે. પુરુષ સિંગલ્સમાં ફ્રાન્સના ક્રિસ્ટો પોપોવ (Christo Popov) એ કોકી વાતાનાબેને હરાવીને ખિતાબ જીત્યો. 08 વિશ્વનાથન આનંદ FIDE ના વચગાળાના પ્રમુખ બન્યા અને એસ. અશ્વથ ૯૮મા ગ્રાન્ડમાસ્ટર ચેસ વિશેષ વિશ્વનાથન આનંદ – FIDE વચગાળાના પ્રમુખ FIDE ના વચગાળાના પ્રમુખ: 25 જુલાઈ 2026 ના રોજ પાંચ વખતના વર્લ્ડ ચેસ ચેમ્પિયન વિશ્વનાથન આનંદ એ વિશ્વ ચેસ સંસ્થા FIDE (મુખ્યમથક: લુસાને, સ્વિટ્ઝર્લેન્ડ) ના વચગાળાના પ્રમુખ (Interim President) તરીકેનો કાર્યભાર સંભાળ્યો છે. રશિયાના આર્કાડી ડ્વોર્કોવિચ પર EU ના પ્રતિબંધો લાગતા તેમણે પદ છોડ્યું હતું. ભારતના ૯૮મા ગ્રાન્ડમાસ્ટર: 8 જુલાઈ 2026 ના રોજ તમિલનાડુના નાગરકોઈલ (કન્યાકુમારી) ના 17 વર્ષીય એસ. અશ્વથ (S. Aswath) પુણે ઇન્ટરનેશનલ GM રાઉન્ડ રોબિન ટુર્નામેન્ટમાં પોતાનો ત્રીજો અને અંતિમ GM નોર્મ મેળવીને ભારતના 98મા (અને તમિલનાડુના 38મા) ચેસ ગ્રાન્ડમાસ્ટર બન્યા છે. તેમના પિતા અને કોચ એ. સી. શિવા છે. (નોંધ: જી. બી. હર્ષવર્ધન 97મા GM બન્યા હતા). 🚀 વિભાગ ૩ : અવકાશ, સંરક્ષણ અને વિજ્ઞાન-ટેકનોલોજી (જુલાઈ ૨૦૨૬) ISRO, Skyroot, DRDO, ભારતીય નૌકાદળ અને નવીન શોધો 09 સ્કાયરૂટનું ‘વિક્રમ-૧’ (Vikram-1) : ભારતની ભૂમિ પરથી પ્રથમ ખાનગી ઓર્બિટલ રોકેટ લોન્ચ અવકાશ ઇતિહાસ શ્રીહરિકોટા (SDSC-SHAR) થી ઐતિહાસિક પ્રક્ષેપણ ઐતિહાસિક તારીખ: 18 જુલાઈ 2026 (બપોરે 12:05 કલાકે) ના રોજ ભારતીય સ્પેસ સ્ટાર્ટઅપ સ્કાયરૂટ એરોસ્પેસ (Skyroot Aerospace - હૈદરાબાદ) દ્વારા શ્રીહરિકોટાના સતીશ ધવન સ્પેસ સેન્ટર (First Launch Pad) પરથી ‘વિક્રમ-૧’ (Vikram-1) રોકેટનું સફળ પ્રક્ષેપણ કરાયું. મિશનનું નામ અને મહત્વ: આ ડેબ્યૂ ઓર્બિટલ મિશનને “મિશન આગમન” (Mission Aagaman) નામ અપાયું હતું. આ સાથે જ અમેરિકા અને ચીન પછી ભારત વિશ્વનો ત્રીજો દેશ બન્યો છે જેની પાસે ખાનગી કંપની દ્વારા ભ્રમણકક્ષામાં (Low Earth Orbit - LEO) રોકેટ મોકલવાની ક્ષમતા છે. ટેકનિકલ વિગત: વિક્રમ-૧ એ 4-સ્ટેજનું રોકેટ છે (3 સોલિડ સ્ટેજ અને 1 લિક્વિડ અપર સ્ટેજ જેમાં ‘રમણ-૧’ / RAMAN-I એન્જિન વપરાયું છે). તેણે SCOPE અને Grahaa નામના 2 ઉપગ્રહોને LEO માં સફળતાપૂર્વક તરતા મૂક્યા. (અગાઉ 18 નવેમ્બર 2022 ના રોજ સ્કાયરૂટે ‘વિક્રમ-S’ નું સબ-ઓર્બિટલ પરીક્ષણ કર્યું હતું). 10 ભારતીય નૌકાદળમાં ‘INS માલવણ’ (INS Malvan) કમિશન કરાયું ભારતીય નૌકાદળ કમિશનિંગ તારીખ: 22 જુલાઈ 2026 ના રોજ ભારતીય નૌકાદળમાં ‘INS માલવણ’ ને સત્તાવાર રીતે સામેલ કરવામાં આવ્યું. પ્રકાર અને નિર્માણ: તે માહે-ક્લાસ (Mahe-class) નું બીજું સ્વદેશી એન્ટી-સબમરીન વોરફેર શેલો વોટર ક્રાફ્ટ (ASW-SWC) છે, જેનું નિર્માણ કોચીન શિપયાર્ડ લિમિટેડ (CSL) દ્વારા કરવામાં આવ્યું છે. નામકરણ અને કાર્ય: મહારાષ્ટ્રના ઐતિહાસિક દરિયાકાંઠાના નગર ‘માલવણ’ (જ્યાં છત્રપતિ શિવાજી મહારાજનો સિંધુદુર્ગ કિલ્લો આવેલો છે) પરથી તેનું નામ રખાયું છે. તે દરિયાકાંઠાના છીછરા પાણીમાં દુશ્મનની સબમરીન શોધીને નાશ કરવાની ક્ષમતા ધરાવે છે. 11 DRDO દ્વારા ‘પિનાકા’ લોન્ગ-રેન્જ ગાઈડેડ રોકેટ (Pinaka LRGR) નું સફળ પરીક્ષણ સંરક્ષણ ટેકનોલોજી સ્વદેશી પિનાકા મલ્ટી-બેરલ રોકેટ સિસ્ટમ પરીક્ષણ: 8 જુલાઈ 2026 ના રોજ DRDO એ ઓડિશાના ચાંદીપુર સ્થિત ઇન્ટિગ્રેટેડ ટેસ્ટ રેન્જ (ITR) ખાતેથી Pinaka Long-Range Guided Rocket (LRGR) નું સફળ ફ્લાઈટ પરીક્ષણ કર્યું. મારક ક્ષમતા: આ રોકેટ 60 કિમી થી 120 કિમી સુધીની રેન્જમાં અત્યંત સચોટ પ્રહાર (Precision Strike) કરી શકે છે. તેની ડિઝાઇન પૂણે સ્થિત ARDE અને HEMRL દ્વારા DRDL અને RCI ના સહયોગથી તૈયાર કરવામાં આવી છે. 12 બહુરાષ્ટ્રીય હવાઈ યુદ્ધાભ્યાસ ‘એક્સરસાઇઝ પિચ બ્લેક ૨૦૨૬’ (Exercise Pitch Black 2026) યુદ્ધાભ્યાસ IAF ના રાફેલ (Rafale) વિમાનોની ભાગીદારી આયોજન અને સ્થળ: 20 જુલાઈ થી 7 ઓગસ્ટ 2026 દરમિયાન ઓસ્ટ્રેલિયાના ડાર્વિન, ટિન્ડલ અને એમ્બરલી એરબેઝ ખાતે રોયલ ઓસ્ટ્રેલિયન એર ફોર્સ (RAAF) દ્વારા દ્વિવાર્ષિક ‘એક્સરસાઇઝ પિચ બ્લેક 2026’ યોજાઈ. ભારતીય વાયુસેનાની ભાગીદારી: ભારત સહિત 20 દેશોના 100 જેટલા ફાઈટર વિમાનો અને 2,500થી વધુ સૈનિકો જોડાયા. ભારતીય વાયુસેના (IAF) એ રાફેલ (Rafale) ફાઈટર જેટ, C-17 ગ્લોબમાસ્ટર-III અને IL-78 એર-ટુ-એર રિફ્યુઅલર સાથે ભાગ લીધો. અન્ય સંરક્ષણ સમાચાર: ભારતીય નૌકાદળના જહાજે સેશલ્સ ખાતે ‘Operation Southern Readiness 26-2’ માં ભાગ લીધો અને INS ત્રિશૂલ ફ્રાન્સના તુલોન ખાતે ૨૪મા ‘વરુણ’ (Exercise Varuna) અભ્યાસ માટે પહોંચ્યું. 13 ‘પ્રોજેક્ટ કુશા’ (Kusha SAM), AEW&C Mk-II કરાર અને ₹52,000 કરોડની સંરક્ષણ ખરીદી આત્મનિર્ભર સંરક્ષણ DAC ની મંજૂરી: જુલાઈ ૨૦૨૬માં રક્ષા મંત્રી રાજનાથ સિંહની અધ્યક્ષતામાં ડિફેન્સ એક્વિઝિશન કાઉન્સિલ (DAC) એ ભારતીય સશસ્ત્ર દળો માટે ₹52,000 કરોડના મૂડી ખરીદી પ્રસ્તાવો (Capital Acquisition Proposals) ને મંજૂરી આપી. પ્રોજેક્ટ કુશા (Kusha LRSAM): DRDO દ્વારા રશિયાની S-400 સિસ્ટમની સમકક્ષ સ્વદેશી લોન્ગ-રેન્જ સરફેસ-ટુ-એર મિસાઈલ ‘કુશા’ (Kusha) વિકસાવવામાં આવી રહી છે. આ ઉપરાંત DRDO એ ભારતીય વાયુસેનાની હવાઈ દેખરેખ ક્ષમતા વધારવા AEW&C Mk-II (Airborne Early Warning & Control) માટે મહત્વપૂર્ણ કરાર પર હસ્તાક્ષર કર્યા છે. 🇮🇳 વિભાગ ૪ : રાષ્ટ્રીય ઘટનાઓ, યોજનાઓ અને સાંસ્કૃતિક વારસો (જુલાઈ ૨૦૨૬) યુનેસ્કો સાઈટ, કેબિનેટ નિર્ણયો, શિક્ષણ અને નીતિ આયોગ 14 સારનાથ (Sarnath) ભારતનું ૪૫મું યુનેસ્કો વર્લ્ડ હેરિટેજ સ્થળ બન્યું સાંસ્કૃતિક વારસો ધમેખ સ્તૂપ, સારનાથ (વારાણસી, ઉત્તર પ્રદેશ) ઐતિહાસિક જાહેરાત: જુલાઈ ૨૦૨૬માં દક્ષિણ કોરિયાના બુસાન (Busan) ખાતે યોજાયેલ યુનેસ્કો વર્લ્ડ હેરિટેજ કમિટીના ૪૮મા સત્ર (48th Session) દરમિયાન ઉત્તર પ્રદેશના વારાણસી નજીક આવેલા ‘પ્રાચીન બૌદ્ધ સ્થળ સારનાથ’ (Ancient Buddhist Site of Sarnath) ને ભારતના ૪૫મા યુનેસ્કો વર્લ્ડ હેરિટેજ સ્થળ તરીકે માન્યતા આપવામાં આવી છે. ઐતિહાસિક મહત્વ: ભગવાન બુદ્ધે જ્ઞાનપ્રાપ્તિ પછી પોતાનો પ્રથમ ઉપદેશ (ધમ્મચક્રપ્રવર્તન) સારનાથના મૃગદાવ (ઋષિપત્તન) ખાતે આપ્યો હતો. અહીં સમ્રાટ અશોકનો સિંહસ્તંભ (ભારતનું રાષ્ટ્રીય પ્રતીક), ધમેખ સ્તૂપ અને ચૌખંડી સ્તૂપ આવેલા છે. ભારતમાં કુલ યુનેસ્કો સાઈટ્સ (૪૫): હવે ભારતમાં 37 સાંસ્કૃતિક (Cultural) + 7 પ્રાકૃતિક (Natural) + 1 મિશ્ર (Mixed - કાંચનજંગા) = કુલ 45 વર્લ્ડ હેરિટેજ સાઈટ્સ થઈ છે. ક્રમ ભારતના તાજેતરના યુનેસ્કો વર્લ્ડ હેરિટેજ સ્થળો રાજ્ય વર્ષ 42મું હોયસળાના પવિત્ર મંદિર સમૂહો (બેલૂર, હલેબિડુ, સોમનાથપુરા) કર્ણાટક 2023 43મું ચરાઈદેવ મોઈદમ્સ (Moidams – અહોમ રાજવંશની દફન ટેકરીઓ) આસામ 2024 44મું મરાઠા મિલિટરી લેન્ડસ્કેપ્સ ઓફ ઇન્ડિયા (12 કિલ્લાઓ) મહારાષ્ટ્ર અને તમિલનાડુ 2025 45મું પ્રાચીન બૌદ્ધ સ્થળ સારનાથ (Ancient Buddhist Site of Sarnath) ઉત્તર પ્રદેશ (વારાણસી) 2026 15 કેન્દ્રીય કેબિનેટે ₹3,030 કરોડની ‘ભવ્ય-રસાયણ’ (BHAVYA-Rasayan) યોજનાને મંજૂરી આપી કેન્દ્રીય યોજના મંજૂરી અને પૂરું નામ: 24 જુલાઈ 2026 ના રોજ વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની અધ્યક્ષતામાં કેન્દ્રીય મંત્રીમંડળે “Bharat Audyogik Vikas Yojana Rasayan (BHAVYA-Rasayan)” યોજનાને મંજૂરી આપી. બજેટ અને સમયગાળો: નાણાકીય વર્ષ 2026-27 થી 2030-31 (5 વર્ષ) માટે કુલ ₹3,030 કરોડ (જેમાં ₹3,000 કરોડ કોમન ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર માટે અને ₹30 કરોડ વહીવટી ખર્ચ માટે) ફાળવવામાં આવ્યા છે. મુખ્ય જોગવાઈ: દેશમાં ચેલેન્જ રૂટ હેઠળ 3 સમર્પિત મેગા કેમિકલ પાર્ક (Chemical Parks) સ્થાપવામાં આવશે. દરેક પાર્ક માટે ઓછામાં ઓછી 2,000 એકર (8 ચો.કિમી.) જમીન જરૂરી રહેશે અને કેન્દ્ર સરકાર પાર્ક દીઠ મહત્તમ ₹1,000 કરોડની ગ્રાન્ટ (રાજ્ય સરકારના ઓછામાં ઓછા ₹500 કરોડના યોગદાન સામે) આપશે. 16 અનુરાગ જૈન નીતિ આયોગના નવા CEO નિયુક્ત અને નીતિ આયોગનું પુનર્ગઠન નિમણૂક અને રાજव्यवस्था નવા CEO: 22 જુલાઈ 2026 ના રોજ કેબિનેટની નિમણૂક સમિતિ (ACC) દ્વારા મધ્ય પ્રદેશ કેડરના 1989 બેચના વરિષ્ઠ IAS અધિકારી શ્રી અનુરાગ જૈન (Anurag Jain) ની 2 વર્ષના કાર્યકાળ માટે નીતિ આયોગના નવા મુખ્ય કાર્યકારી અધિકારી (CEO) તરીકે નિમણૂક કરવામાં આવી છે. અનુરાગ જૈનનું યોગદાન: તેઓ અગાઉ મધ્ય પ્રદેશના મુખ્ય સચિવ રહ્યા હતા અને કેન્દ્રમાં ‘પીએમ ગતિ શક્તિ નેશનલ માસ્ટર પ્લાન’ તથા ‘પ્રધાનમંત્રી જન ધન યોજના’ ના અમલીકરણમાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવી હતી. પુનર્ગઠિત નીતિ આયોગ (૨૦૨૬): અધ્યક્ષ: વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી | નવા ઉપાધ્યક્ષ (Vice Chairman): ભૂતપૂર્વ મુખ્ય આર્થિક સલાહકાર શ્રી અશોક કુમાર લાહિરી (Ashok Kumar Lahiri) | પૂર્ણકાલીન સભ્યો: રાજીવ ગૌબા, પ્રો. કે. વી. રાજુ, પ્રો. ગોબર્ધન દાસ, પ્રો. અભય કરંદીકર અને ડો. એમ. શ્રીનિવાસ. 17 ઉત્તરાખંડ ભારતનું છઠ્ઠું ‘સંપૂર્ણ સાક્ષર રાજ્ય’ (6th Fully Literate State) જાહેર શિક્ષણ અને સાક્ષરતા જાહેરાત: 8 જુલાઈ 2026 ના રોજ રાષ્ટ્રીય શિક્ષણ નીતિ (NEP) 2020 અને ULLAS – ન્યૂ ઇન્ડિયા લિટરસી પ્રોગ્રામ હેઠળ ઉત્તરાખંડને ભારતનું છઠ્ઠું સંપૂર્ણ સાક્ષર રાજ્ય જાહેર કરવામાં આવ્યું છે. અગાઉના 5 સંપૂર્ણ સાક્ષર રાજ્યો: (1) મિઝોરમ, (2) ગોવા, (3) ત્રિપુરા, (4) હિમાચલ પ્રદેશ અને (5) સિક્કિમ બાદ ઉત્તરાખંડે આ ગૌરવ મેળવ્યું છે. (કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશમાં લદ્દાખ પ્રથમ હતું). ULLAS નું પૂરું નામ: Understanding of Lifelong Learning for All in Society (15 વર્ષ અને તેથી વધુ વયના નાગરિકોને પાયાની સાક્ષરતા, ડિજિટલ અને નાણાકીય સાક્ષરતા પૂરી પાડતું અભિયાન). 18 ભારતમાં ₹10 અને ₹20 ની ‘પોલિમર (પ્લાસ્ટિક) બેંકનોટ’ ના ફિલ્ડ ટ્રાયલને સરકારની મંજૂરી અર્થતંત્ર અને RBI મંજૂરી: 27 જુલાઈ 2026 ના રોજ નાણા મંત્રાલયે લોકસભામાં માહિતી આપી કે કેન્દ્ર સરકારે RBI કાયદા, 1934 ની કલમ 25 હેઠળ ₹10 અને ₹20 ના મૂલ્યની પોલિમર (પ્લાસ્ટિક) ચલણી નોટોના ફિલ્ડ ટ્રાયલ (પરીક્ષણ) ને મંજૂરી આપી છે. જથ્થો અને મુદ્રણ: પાયલટ પ્રોજેક્ટ હેઠળ ₹10 અને ₹20 ની દરેકની 1 અબજ (1 Billion) પોલિમર નોટો છાપવામાં આવશે. તેનું મુદ્રણ RBI ની પેટાકંપની BRBNMPL (Bharatiya Reserve Bank Note Mudran Private Limited) દ્વારા કરાશે. કાગળની નોટોની સરખામણીમાં પોલિમર નોટો ભેજ, ગંદકી અને ફાટવા સામે વધુ ટકાઉ હોય છે તથા બનાવટી નોટો રોકવામાં મદદરૂપ બને છે. 🌍 વિભાગ ૫ : આંતરરાષ્ટ્રીય, એવોર્ડ્સ, અર્થતંત્ર અને પર્યાવરણ (જુલાઈ ૨૦૨૬) ફિલ્ડ્સ મેડલ, હેનલી પાસપોર્ટ ઇન્ડેક્સ, બાયોટેક અને ડિજિટલ પહેલ 19 ગણિતનું નોબેલ ગણાતું ‘ફિલ્ડ્સ મેડલ ૨૦૨૬’ (Fields Medal 2026) ચાર ગણિતશાસ્ત્રીઓને એનાયત આંતરરાષ્ટ્રીય એવોર્ડ ફિલ્ડ્સ મેડલ – ગણિત ક્ષેત્રનું સર્વોચ્ચ સન્માન જાહેરાત: 23 જુલાઈ 2026 ના રોજ અમેરિકાના ફિલાડેલ્ફિયા (Philadelphia) ખાતે યોજાયેલ ‘ઇન્ટરનેશનલ કોંગ્રેસ ઓફ મેથેમેટિશિયન્સ’ (ICM 2026) દરમિયાન ઇન્ટરનેશનલ મેથેમેટિકલ યુનિયન (IMU) દ્વારા 4 ગણિતશાસ્ત્રીઓને 2026નો ફિલ્ડ્સ મેડલ એનાયત કરાયો. વિશેષતા: દર 4 વર્ષે 40 વર્ષથી ઓછી વયના ગણિતશાસ્ત્રીઓને આ મેડલ અપાય છે. ચીનની હોંગ વાંગ (Hong Wang) મરિયમ મિર્ઝાખાની (2014) અને મરીના વ્યાઝોવસ્કા (2022) પછી ફિલ્ડ્સ મેડલ જીતનારી વિશ્વની માત્ર ત્રીજી મહિલા બની છે. વિજેતા ગણિતશાસ્ત્રી (Laureate) દેશ / સંસ્થા સંશોધન ક્ષેત્ર (Contribution Area) 1. હોંગ વાંગ (Hong Wang) ચીન (NYU & IHÉS ફ્રાન્સ) હાર્મોનિક એનાલિસિસ, કાકેયા પ્રોબ્લેમ (Kakeya Problem in 3D) 2. યુ ડેંગ (Yu Deng) ચીન (યુનિવર્સિટી ઓફ શિકાગો) પાર્શિયલ ડિફરેન્શિયલ ઇક્વેશન્સ અને બોલ્ટ્ઝમેન સમીકરણ 3. જેકબ સિમરમેન (Jacob Tsimerman) કેનેડા (યુનિવર્સિટી ઓફ ટોરોન્ટો) એરિથમેટિક ભૂમિતિ અને આન્દ્રે-ઓર્ટ (André–Oort) કન્જેક્ચર 4. જોન પાર્ડન (John Pardon) અમેરિકા (SUNY સાયમન્સ સેન્ટર) સિમ્પ્લેક્ટિક ભૂમિતિ (Symplectic Geometry) અને ટોપોલોજી 20 હેનલી પાસપોર્ટ ઇન્ડેક્સ (જુલાઈ ૨૦૨૬) : ભારત 80મા ક્રમે આંતરરાષ્ટ્રીય ઇન્ડેક્સ ભારતનો ક્રમ: 7 જુલાઈ 2026 ના રોજ જાહેર થયેલા ‘હેનલી પાસપોર્ટ ઇન્ડેક્સ’ (જુલાઈ 2026 આવૃત્તિ) માં ભારત બે ક્રમ પાછળ ખસીને 80મા ક્રમે રહ્યું છે. ભારતીય પાસપોર્ટ ધારકોને વિશ્વના 56 દેશોમાં વિઝા-ફ્રી અથવા વિઝા-ઓન-અરાઈવલ પ્રવેશ મળે છે. પ્રથમ ક્રમે અને સંસ્થા: સિંગાપોર વિશ્વના સૌથી શક્તિશાળી પાસપોર્ટ તરીકે પ્રથમ ક્રમે રહ્યું છે. આ ઇન્ડેક્સ IATA (International Air Transport Association) ના ડેટાના આધારે 199 પાસપોર્ટ અને 227 ટ્રાવેલ ડેસ્ટિનેશનનું મૂલ્યાંકન કરે છે. 21 સાયબર ફ્રોડ રોકવા ‘e-Zero FIR’ સિસ્ટમ અને પેપર લીક વિરોધી કાયદામાં સુધારો કાયદો અને સુરક્ષા e-Zero FIR સિસ્ટમ: કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રાલયના I4C (Indian Cyber Crime Coordination Centre) દ્વારા નાણાકીય સાયબર છેતરપિંડી રોકવા ‘e-Zero FIR’ સિસ્ટમ શરૂ કરાઈ છે. જેમાં નેશનલ સાયબર ક્રાઈમ હેલ્પલાઈન 1930 અથવા પોર્ટલ પર ₹10 લાખ કે તેથી વધુની છેતરપિંડીની ફરિયાદ આપોઆપ Zero FIR માં રૂપાંતરિત થઈ જશે. એન્ટી-પેપર લીક કાયદો અને ફાસ્ટ ટ્રેક કોર્ટ: જુલાઈ ૨૦૨૬માં કેન્દ્રીય કેબિનેટે Public Examinations (Prevention of Unfair Means) Amendment Bill, 2026 ને મંજૂરી આપી છે અને દિલ્હી હાઈકોર્ટે આ કાયદા હેઠળ દેશની વિશેષ ફાસ્ટ ટ્રેક કોર્ટ કાર્યરત કરી છે. FCRA 2.0 અને e-OCI કાર્ડ: ગૃહ મંત્રાલયે વિદેશી દાનના પારદર્શક નિયમન માટે FCRA 2.0 પોર્ટલ અને વિદેશી ભારતીય નાગરિકો માટે ડિજિટલ e-OCI Card સિસ્ટમ પણ લોન્ચ કરી છે. 22 ‘DeepDATA’ એપ, ‘સીફેરર-ફર્સ્ટ’ પહેલ અને MISHTI યોજનામાં આંધ્ર પ્રદેશ બીજા ક્રમે દરિયાઈ અને પર્યાવરણ DeepDATA એપ: ઊંડા સમુદ્રની માછલીઓના દસ્તાવેજીકરણ અને જૈવવિવિધતાના અભ્યાસ માટે ‘DeepDATA’ મોબાઈલ એપ્લિકેશન લોન્ચ કરવામાં આવી છે. Seafarer-First પહેલ: બંદરો, જહાજ અને જળમાર્ગ મંત્રાલય દ્વારા ભારતીય નાવિકો (Seafarers) ના કલ્યાણ, સુરક્ષા અને ડિજિટલ સેવાઓ માટે ‘Seafarer-First’ પહેલ શરૂ કરાઈ. MISHTI યોજના (મેન્ગ્રૂવ વાવેતર): ચેર (Mangrove) ના જંગલોના સંરક્ષણ માટેની MISHTI યોજનામાં ગુજરાત પ્રથમ ક્રમે રહ્યા બાદ જુલાઈ ૨૦૨૬માં આંધ્ર પ્રદેશ સમગ્ર દેશમાં બીજા ક્રમે આવ્યું છે. 23 સ્વદેશી ‘પ્લેસેન્ટા-ઓન-ચિપ’ (Placenta-on-Chip) અને અઠવાડિયામાં એકવાર લેવાતું ઇન્સ્યુલિન આરોગ્ય અને બાયોટેક Placenta-on-Chip: ભારતીય સંશોધકોએ સગર્ભાવસ્થા દરમિયાન માતા અને ભ્રૂણ વચ્ચેના પોષકતત્વો અને દવાઓની અસરનો પ્રાણી પરીક્ષણ વિના અભ્યાસ કરવા માટે સ્વદેશી ‘પ્લેસેન્ટા-ઓન-ચિપ’ બાયો-ડિવાઈસ વિકસાવ્યું છે. Once-Weekly Basal Insulin: ભારતમાં ડાયાબિટીસના દર્દીઓ માટે દરરોજ ઇન્જેક્શન લેવાની ઝંઝટમાંથી મુક્તિ આપતું અઠવાડિયામાં માત્ર એક જ વાર લેવાનું બેસલ ઇન્સ્યુલિન (Insulin Icodec) લોન્ચ કરવામાં આવ્યું છે. ‘Let’s Fix Our Food’ અને ‘સૌશ્રુતમ ૨૦૨૬’: ICMR-NIN (હૈદરાબાદ) દ્વારા જંક ફૂડ અને પોષણ અંગે ‘Let’s Fix Our Food’ પોલિસી ડોક્યુમેન્ટ જાહેર કરાયું, જ્યારે આયુર્વેદ શલ્યચિકિત્સા પર ‘Saushrutam 2026’ પરિષદ યોજાઈ. 24 NPL દ્વારા ‘વ્હાઇટ રેબિટ IST નેટવર્ક’ (White Rabbit IST Network) કમિશન કરાયું વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજી White Rabbit IST Network: જુલાઈ ૨૦૨૬માં સીએસઆઈઆર-નેશનલ ફિઝિકલ લેબોરેટરી (CSIR-NPL) દ્વારા ‘વ્હાઇટ રેબિટ ભારતીય પ્રમાણભૂત સમય (IST) નેટવર્ક’ કાર્યરત કરવામાં આવ્યું છે. તે ઓપ્ટિકલ ફાઈબર દ્વારા નેનોસેકન્ડ (Nanosecond) થી પણ ઓછી ચોકસાઈ સાથે સમગ્ર દેશમાં ટેલિકોમ, પાવર ગ્રીડ, બેંકિંગ અને સંરક્ષણ ક્ષેત્રે સમયનું સિંક્રોનાઇઝેશન કરશે. બોરોફીન બાયો-લ્યુબ્રિકન્ટ અને ફ્રેક્શનલ ફર્મી સી: ભારતીય વૈજ્ઞાનિકોએ ઘર્ષણ ઘટાડવા Borophene-based Bio-Lubricant, રૂમ-ટેમ્પરેચર એમોનિયા સેન્સર અને ક્વોન્ટમ ફિઝિક્સમાં ‘Fractional Fermi Sea’ ની રચનામાં સફળતા મેળવી છે. 25 ચીન દ્વારા વિશ્વના સૌથી મોટા ‘સુપરકન્ડક્ટિંગ ફ્યુઝન મેગ્નેટ’ નું પરીક્ષણ અને UAE ની પ્રથમ રેલ સેવા આંતરરાષ્ટ્રીય વિજ્ઞાન સુપરકન્ડક્ટિંગ ફ્યુઝન મેગ્નેટ: જુલાઈ ૨૦૨૬માં ચીને સ્વચ્છ પરમાણુ સંલયન ઊર્જા (Nuclear Fusion Energy - કૃત્રિમ સૂર્ય) માટે વિશ્વના સૌથી મોટા અને શક્તિશાળી સુપરકન્ડક્ટિંગ ફ્યુઝન મેગ્નેટનું સફળ પરીક્ષણ કર્યું છે. UAE ની પ્રથમ ઇન્ટર-એમિરેટ પેસેન્જર રેલ: સંયુક્ત આરબ અમીરાત (UAE) એ એતિહાદ રેલ (Etihad Rail) હેઠળ અબુ ધાબી, દુબઈ અને ફુજૈરાહ સહિતના અમીરાતોને જોડતી દેશની પ્રથમ ઇન્ટર-એમિરેટ પેસેન્જર ટ્રેન સેવા શરૂ કરી છે. 26 મહારાષ્ટ્રમાં ફૂગની નવી પ્રજાતિ ‘માઈક્રોપોરેલસ કોલ્હાપુરેન્સિસ’ ની શોધ અને ‘માચા ટી’ ઉત્પાદન પર્યાવરણ અને કૃષિ Microporellus kolhapurensis: વૈજ્ઞાનિકોએ મહારાષ્ટ્રના પશ્ચિમ ઘાટમાં આવેલા કોલ્હાપુર જિલ્લામાંથી જંગલી ફૂગ (Macrofungi) ની એક સંપૂર્ણ નવી પ્રજાતિ શોધી કાઢી છે, જેને કોલ્હાપુરના સન્માનમાં ‘માઈક્રોપોરેલસ કોલ્હાપુરેન્સિસ’ નામ અપાયું છે. મિશન ગોલ્ડન સ્પાઈસ અને માચા ટી: હળદર (Turmeric) અને ઉચ્ચ મૂલ્યના મસાલાની ખેતી તથા નિકાસ વધારવા ‘Mission Golden Spice’ લોન્ચ કરાયું છે. આ ઉપરાંત વ્યાપારી ધોરણે જાપાનીઝ ‘માચા ટી’ (Matcha Green Tea) નું ઉત્પાદન કરનાર પ્રથમ ભારતીય રાજ્ય બનવાની પહેલ પૂર્વોત્તર/ચા ઉત્પાદક ક્ષેત્રમાં શરૂ થઈ છે. 27 રવિ અગ્રવાલ CBDT ચેરમેન તરીકે પુનઃનિયુક્ત, રવિ શંકર RBI ED અને MECON ને મિનીરત્ન દરજ્જો નિમણૂક અને PSU CBDT ચેરમેન: IRS અધિકારી શ્રી રવિ અગ્રવાલ (Ravi Agrawal) ની કેન્દ્રીય પ્રત્યક્ષ કર બોર્ડ (Central Board of Direct Taxes - CBDT) ના ચેરમેન તરીકે પુનઃનિમણૂક કરવામાં આવી છે. RBI એક્ઝિક્યુટિવ ડિરેક્ટર: ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI) દ્વારા શ્રી રવિ શંકરની નવા એક્ઝિક્યુટિવ ડિરેક્ટર (ED) તરીકે નિમણૂક કરવામાં આવી છે. MECON ને મિનીરત્ન-I દરજ્જો: સ્ટીલ મંત્રાલય હેઠળની જાહેર ક્ષેત્રની કંપની MECON Limited (મથક: રાંચી) ને કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા ‘મિનીરત્ન કેટેગરી-I’ (Miniratna Category-I) નો દરજ્જો એનાયત કરવામાં આવ્યો છે. INCOIS ના ડો. શ્રીનિવાસ કુમાર તુમ્મલા: હૈદરાબાદ સ્થિત INCOIS ના ડિરેક્ટર ડો. શ્રીનિવાસ કુમાર તુમ્મલાનું સમુદ્ર વિજ્ઞાન અને સુનામી પૂર્વ-ચેતવણી પ્રણાલીમાં યોગદાન બદલ આંતરરાષ્ટ્રીય સન્માન કરાયું. 28 ભારતનો પ્રથમ ‘Index of Services Production (ISP)’ અને બાયો-ઇકોનોમી તથા આયુર્વેદ રોડમેપ અર્થતંત્ર અને અહેવાલ Index of Services Production (ISP): આંકડા અને કાર્યક્રમ અમલીકરણ મંત્રાલય (MoSPI) દ્વારા ઔદ્યોગિક ઉત્પાદન આંક (IIP) ની જેમ જ ભારતના સેવા ક્ષેત્રની વૃદ્ધિ માપવા માટે પ્રથમ ટ્રાયલ ‘ઇન્ડેક્સ ઓફ સર્વિસીસ પ્રોડક્શન (ISP)’ જાહેર કરાયો છે. અમૂર્ત રોકાણો (Intangible Investments): WIPO ના અહેવાલ મુજબ સોફ્ટવેર, R&D, બ્રાન્ડિંગ અને બૌદ્ધિક સંપદા જેવા અમૂર્ત રોકાણોના વૃદ્ધિદરમાં ભારત વિશ્વમાં અગ્રેસર રહ્યું છે. નીતિ આયોગના 2 મોટા રોડમેપ: જુલાઈ ૨૦૨૬માં નીતિ આયોગે ભારતને ગ્લોબલ બાયોટેક પાવર બનાવવા ‘Bioeconomy Roadmap’ અને આયુર્વેદને વૈશ્વિક સ્તરે પ્રસ્થાપિત કરવા ‘Global Ayurveda Roadmap’ જાહેર કર્યા છે. 29 ભારતના વિદેશ સંબંધો (જુલાઈ ૨૦૨૬) : નેપાળ, માલદીવ્સ, ઓસ્ટ્રેલિયા, જાપાન અને ૧૬મી BRICS બેઠક આંતરરાષ્ટ્રીય સંબંધો ભારત-નેપાળ હેરિટેજ ઉદ્ઘાટન: ભારત સરકારની ગ્રાન્ટથી નેપાળના પાટણ (લલિતપુર) ખાતે ભૂકંપ બાદ પુનઃનિર્મિત કરાયેલા પ્રાચીન સાંસ્કૃતિક વારસાના સ્થળોનું સંયુક્ત ઉદ્ઘાટન કરવામાં આવ્યું. ભારત-માલદીવ્સ FTA અને વિદેશી કરારો: ભારત અને માલદીવ્સ વચ્ચે મુક્ત વેપાર કરાર (FTA) ની પ્રથમ રાઉન્ડની વાટાઘાટો પૂર્ણ થઈ. આ ઉપરાંત ભારતે ઓસ્ટ્રેલિયા સાથે 18 વ્યૂહાત્મક પરિણામો, જાપાન સાથે 16 મુખ્ય પરિણામો, રોમાનિયા સાથે 3 સહયોગ કરારો અને બેલ્જિયમ સાથે સ્ટ્રેટેજિક ડાયલોગ શરૂ કર્યા. ૧૬મી BRICS આરોગ્ય મંત્રીઓની બેઠક: ભારતના અધ્યક્ષપદે ૧૬મી BRICS આરોગ્ય મંત્રીઓની બેઠક અને BRICS શ્રમ ઘોષણાપત્ર (Labour Declaration) સ્વીકારવામાં આવ્યું. WTO ખાતે ભારતની 8મી ટ્રેડ પોલિસી રિવ્યૂ (TPR) પણ યોજાઈ. 30 જુલાઈ ૨૦૨૬ ના અગત્યના રાષ્ટ્રીય અને આંતરરાષ્ટ્રીય દિવસો (Important Days of July 2026) મહત્વના દિવસો તારીખ દિવસનું નામ (Day Name) મહત્વ / વિશેષ નોંધ (Significance) 1 જુલાઈ રાષ્ટ્રીય ડોક્ટર્સ દિવસ, CA દિવસ, GST દિવસ ડો. બિધાનચંદ્ર રોયની જન્મજયંતિ; 1 જુલાઈ 2017 થી GST નો અમલ (9 વર્ષ પૂર્ણ) 11 જુલાઈ વિશ્વ વસ્તી દિવસ (World Population Day) 1989માં UNDP દ્વારા શરૂઆત; વસ્તી નિયંત્રણ અને આરોગ્ય જાગૃતિ 12 જુલાઈ નાબાર્ડ (NABARD) સ્થાપના દિવસ / મલાલા દિવસ 12 જુલાઈ 1982 ના રોજ શિવરામન સમિતિની ભલામણથી NABARD ની સ્થાપના 15 જુલાઈ વિશ્વ યુવા કૌશલ્ય દિવસ (World Youth Skills Day) યુવાનોમાં ટેકનિકલ, વોકેશનલ અને AI કૌશલ્ય વિકાસ પર ભાર 18 જુલાઈ નેલ્સન મંડેલા આંતરરાષ્ટ્રીય દિવસ દક્ષિણ આફ્રિકાના પ્રથમ અશ્વેત રાષ્ટ્રપતિ અને નોબેલ વિજેતાની જન્મજયંતિ 20 જુલાઈ આંતરરાષ્ટ્રીય ચેસ દિવસ અને ચંદ્ર દિવસ 20 જુલાઈ 1924 ના રોજ પેરિસમાં FIDE ની સ્થાપના થઈ હતી 23 જુલાઈ રાષ્ટ્રીય પ્રસારણ દિવસ (National Broadcasting Day) 23 જુલાઈ 1927 ના રોજ મુંબઈથી ભારતના પ્રથમ રેડિયો પ્રસારણની શરૂઆત 26 જુલાઈ કારગિલ વિજય દિવસ (Kargil Vijay Diwas) 1999ના ‘ઓપરેશન વિજય’ માં ભારતીય સૈનિકોના શૌર્યની ૨૭મી વર્ષગાંઠ 28 જુલાઈ વિશ્વ હિપેટાઇટિસ દિવસ અને પ્રકૃતિ સંરક્ષણ દિવસ નોબેલ વિજેતા ડો. બારૂચ બ્લમબર્ગની જન્મજયંતિ નિમિત્તે ઉજવણી 29 જુલાઈ આંતરરાષ્ટ્રીય વાઘ દિવસ (International Tiger Day) 2010ના સેન્ટ પીટર્સબર્ગ ટાઈગર સમિટથી શરૂઆત; ભારતમાં વિશ્વના ~75% વાઘ ⚡ વિભાગ ૬ : ઝડપી રિવિઝન – ૨૨ મોસ્ટ IMP વન-લાઈનર સારાંશ (Rapid Revision Table) પરીક્ષાના છેલ્લા દિવસે માત્ર 5 મિનિટમાં સંપૂર્ણ રિવિઝન ક્રમ પ્રશ્ન / મહત્વનો મુદ્દો (Key Current Affairs Point) સાચો જવાબ / મુખ્ય તથ્ય (Key Fact) 1 9 જુલાઈ 2026 ના રોજ લોન્ચ થયેલ ‘વિકસિત ગુજરાત ડેટા સેન્ટર પોલિસી 2026-29’ નો રોકાણ અને ક્ષમતા લક્ષ્યાંક કેટલો છે? ₹6 લાખ કરોડ રોકાણ અને 7.5 GW ક્ષમતા (ધોલેરા હબ) 2 નીતિ આયોગના પ્રથમ ‘ઇન્વેસ્ટમેન્ટ ફ્રેન્ડલીનેસ ઇન્ડેક્સ (IFI) 2026’ માં કયું રાજ્ય પ્રથમ ક્રમે રહ્યું? ગુજરાત (56.6 સ્કોર), બીજા ક્રમે મહારાષ્ટ્ર (53.7) 3 1 જુલાઈ 2026 ના રોજ ‘વિકસિત ગુજરાત @ 2047 ઇમ્પ્લીમેન્ટેશન રોડમેપ’ કઈ સંસ્થાએ તૈયાર કર્યો? GRIT (Gujarat State Institution for Transformation) 4 19 જુલાઈ 2026 ના રોજ રમાયેલ FIFA વર્લ્ડ કપ 2026 ની ફાઈનલમાં કોણે કોને હરાવી ખિતાબ જીત્યો? સ્પેને આર્જેન્ટિનાને 1-0 થી હરાવ્યું (ગોલ: ફેરાન ટોરેસ) 5 ૨૩મી કોમનવેલ્થ ગેમ્સ (23 જુલાઈ – 2 ઓગસ્ટ 2026) ક્યાં યોજાઈ અને ભારત કેટલામા ક્રમે રહ્યું? ગ્લાસગો (સ્કોટલેન્ડ); ભારત 13 ગોલ્ડ (કુલ 29 મેડલ) સાથે 4થા ક્રમે 6 વિમ્બલ્ડન ટેનિસ ચેમ્પિયનશિપ 2026 માં પુરુષ અને મહિલા સિંગલ્સના વિજેતા કોણ બન્યા? પુરુષ: યાનિક સિનર (ઇટાલી) | મહિલા: લિન્ડા નોસ્કોવા (ચેક રિપબ્લિક) 7 19 જુલાઈ 2026 ના રોજ જાપાન ઓપન (BWF Super 750) ખિતાબ જીતનાર પ્રથમ ભારતીય કોણ બન્યા? પી. વી. સિંધુ (જાપાનની અકાને યામાગુચીને હરાવી) 8 18 જુલાઈ 2026 ના રોજ ભારતની ભૂમિ પરથી પ્રથમ ખાનગી ઓર્બિટલ રોકેટ કયું લોન્ચ કરાયું? વિક્રમ-૧ (Vikram-1) – સ્કાયરૂટ એરોસ્પેસ (મિશન આગમન) 9 જુલાઈ 2026 માં બુસાન ખાતે ભારતનું 45મું યુનેસ્કો વર્લ્ડ હેરિટેજ સ્થળ કયું જાહેર થયું? પ્રાચીન બૌદ્ધ સ્થળ સારનાથ (વારાણસી, ઉત્તર પ્રદેશ) 10 24 જુલાઈ 2026 ના રોજ કેબિનેટે 3 મેગા કેમિકલ પાર્ક સ્થાપવા કઈ યોજનાને મંજૂરી આપી? BHAVYA-Rasayan યોજના (કુલ ખર્ચ: ₹3,030 કરોડ) 11 22 જુલાઈ 2026 ના રોજ નીતિ આયોગના નવા CEO તરીકે કોની નિમણૂક કરવામાં આવી? શ્રી અનુરાગ જૈન (IAS) (અને ઉપાધ્યક્ષ: અશોક કુમાર લાહિરી) 12 22 જુલાઈ 2026 ના રોજ ભારતીય નૌકાદળમાં માહે-ક્લાસનું બીજું કયું ASW-SWC જહાજ સામેલ થયું? INS માલવણ (INS Malvan) (કોચીન શિપયાર્ડ દ્વારા નિર્મિત) 13 8 જુલાઈ 2026 ના રોજ DRDO એ ચાંદીપુર ખાતેથી કયા લોન્ગ-રેન્જ ગાઈડેડ રોકેટનું પરીક્ષણ કર્યું? પિનાકા (Pinaka LRGR) – 60 થી 120 કિમી રેન્જ 14 ઓસ્ટ્રેલિયાના ડાર્વિન ખાતે યોજાયેલ કયા હવાઈ યુદ્ધાભ્યાસમાં IAF ના રાફેલ વિમાનોએ ભાગ લીધો? એક્સરસાઇઝ પિચ બ્લેક ૨૦૨૬ (Exercise Pitch Black 2026) 15 8 જુલાઈ 2026 ના રોજ ULLAS કાર્યક્રમ હેઠળ ભારતનું છઠ્ઠું સંપૂર્ણ સાક્ષર રાજ્ય કયું બન્યું? ઉત્તરાખંડ (મિઝોરમ, ગોવા, ત્રિપુરા, હિમાચલ અને સિક્કિમ પછી) 16 ફિલ્ડ્સ મેડલ 2026 જીતનાર 4 ગણિતશાસ્ત્રીઓ કોણ છે અને તેમાં ત્રીજી મહિલા વિજેતા કોણ બની? હોંગ વાંગ (3જી મહિલા), યુ ડેંગ, જેકબ સિમરમેન અને જોન પાર્ડન 17 27 જુલાઈ 2026 ના રોજ સરકારે કયા મૂલ્યની પોલિમર (પ્લાસ્ટિક) બેંકનોટના ફિલ્ડ ટ્રાયલને મંજૂરી આપી? ₹10 અને ₹20 ની નોટ (દરેકની 1 અબજ નોટો – BRBNMPL દ્વારા) 18 જુલાઈ 2026 માં વિશ્વ ચેસ સંસ્થા (FIDE) ના વચગાળાના પ્રમુખ અને ભારતના 98મા GM કોણ બન્યા? FIDE પ્રમુખ: વિશ્વનાથન આનંદ | 98મા GM: એસ. અશ્વથ (તમિલનાડુ) 19 હેનલી પાસપોર્ટ ઇન્ડેક્સ (જુલાઈ 2026) માં ભારત કેટલામા ક્રમે રહ્યું છે? 80મા ક્રમે (56 વિઝા-ફ્રી દેશો; પ્રથમ ક્રમે સિંગાપોર) 20 ₹10 લાખથી વધુના સાયબર ફ્રોડમાં ઓટોમેટિક FIR માટે ગૃહ મંત્રાલયે કઈ સિસ્ટમ શરૂ કરી? e-Zero FIR સિસ્ટમ (હેલ્પલાઈન નંબર: 1930) 21 ડ્રોન ક્ષેત્રે વિદ્યાર્થીઓમાં નવીનતા માટે ‘SwaYaan’ પહેલ હેઠળ કઈ ચેલેન્જ શરૂ કરવામાં આવી? NIDAR 2.0 (National Innovation Challenge for Drone Application & Research) 22 મેન્ગ્રૂવ વાવેતરની ‘MISHTI’ યોજનામાં ગુજરાત પછી દેશમાં બીજા ક્રમે કયું રાજ્ય આવ્યું છે? આંધ્ર પ્રદેશ (અને ટીબી-મુક્ત ભારત અભિયાનમાં ‘મોસ્ટ ઇમ્પ્રૂવ્ડ સ્ટેટ’ એવોર્ડ્સ) 📝 વિભાગ ૭ : સ્વ-મૂલ્યાંકન કસોટી – Top 10 Quick Questions (MCQs) આગામી સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષાઓમાં પૂછાઈ શકે તેવા સંભવિત પ્રશ્નો 1. 9 જુલાઈ 2026 ના રોજ લોન્ચ કરાયેલ ‘વિકસિત ગુજરાત ડેટા સેન્ટર પોલિસી 2026-29’ અંતર્ગત ગુજરાતમાં કેટલા ગીગાવોટ (GW) ડેટા સેન્ટર ક્ષમતા સ્થાપવાનો લક્ષ્યાંક છે? (A) 2.5 GW (B) 5.0 GW (C) 7.5 GW (D) 10.0 GW ✔ સાચો જવાબ: (C) 7.5 GW (₹6 લાખ કરોડનું રોકાણ) 2. નીતિ આયોગ દ્વારા જુલાઈ 2026 માં જાહેર કરાયેલ પ્રથમ ‘ઇન્વેસ્ટમેન્ટ ફ્રેન્ડલીનેસ ઇન્ડેક્સ (IFI) 2026’ માં મોટા રાજ્યોની શ્રેણીમાં પ્રથમ ત્રણ રાજ્યોનો સાચો ક્રમ કયો છે? (A) મહારાષ્ટ્ર, ગુજરાત, કર્ણાટક (B) ગુજરાત, મહારાષ્ટ્ર, તમિલનાડુ (C) ગુજરાત, તમિલનાડુ, આંધ્રપ્રદેશ (D) તમિલનાડુ, ગુજરાત, ઓડિશા ✔ સાચો જવાબ: (B) ગુજરાત (56.6), મહારાષ્ટ્ર (53.7), તમિલનાડુ (53.3) 3. 19 જુલાઈ 2026 ના રોજ રમાયેલ ‘FIFA વર્લ્ડ કપ 2026’ ની ફાઈનલ મેચ અંગે કયું વિધાન સાચું છે? (A) આર્જેન્ટિનાએ સ્પેનને હરાવ્યું (B) સ્પેને આર્જેન્ટિનાને 1-0 થી હરાવ્યું (C) ફ્રાન્સે બ્રાઝિલને હરાવ્યું (D) ઇંગ્લેન્ડે જર્મનીને હરાવ્યું ✔ સાચો જવાબ: (B) સ્પેને આર્જેન્ટિનાને 1-0 થી હરાવ્યું (મેટલાઇફ સ્ટેડિયમ) 4. 18 જુલાઈ 2026 ના રોજ શ્રીહરિકોટાથી ભારતના પ્રથમ ખાનગી ઓર્બિટલ રોકેટ ‘વિક્રમ-૧’ (Vikram-1) નું સફળ પ્રક્ષેપણ કયા મિશન નામ હેઠળ કરવામાં આવ્યું? (A) મિશન પ્રારંભ (B) મિશન આગમન (C) મિશન ગગન (D) મિશન શક્તિ ✔ સાચો જવાબ: (B) મિશન આગમન (Skyroot Aerospace દ્વારા) 5. જુલાઈ 2026 માં યુનેસ્કો (UNESCO) ની 48મી બેઠકમાં કયા સ્થળને ભારતના 45મા વર્લ્ડ હેરિટેજ સ્થળ તરીકે સમાવવામાં આવ્યું છે? (A) ચરાઈદેવ મોઈદમ્સ (B) લોથલ બંદર (C) પ્રાચીન બૌદ્ધ સ્થળ સારનાથ (D) બુરહાનપુર કિલ્લો ✔ સાચો જવાબ: (C) પ્રાચીન બૌદ્ધ સ્થળ સારનાથ (ઉત્તર પ્રદેશ) 6. 23 જુલાઈ થી 2 ઓગસ્ટ 2026 દરમિયાન યોજાયેલ 23મી કોમનવેલ્થ ગેમ્સ (ગ્લાસગો) માં ભારત મેડલ ટેલીમાં કેટલા સુવર્ણ ચંદ્રક સાથે કયા ક્રમે રહ્યું? (A) 15 ગોલ્ડ, 3જો ક્રમ (B) 13 ગોલ્ડ, 4થો ક્રમ (C) 22 ગોલ્ડ, 4થો ક્રમ (D) 10 ગોલ્ડ, 5મો ક્રમ ✔ સાચો જવાબ: (B) 13 ગોલ્ડ (કુલ 29 મેડલ), 4થો ક્રમ 7. જુલાઈ 2026 માં ગણિત ક્ષેત્રનો સર્વોચ્ચ ‘ફિલ્ડ્સ મેડલ 2026’ જીતનારી વિશ્વની ત્રીજી મહિલા ગણિતશાસ્ત્રી કોણ બની છે? (A) મરીના વ્યાઝોવસ્કા (B) હોંગ વાંગ (Hong Wang) (C) લુના લોમોનાકો (D) નીના ગુપ્તા ✔ સાચો જવાબ: (B) હોંગ વાંગ (Hong Wang – ચીન) 8. 22 જુલાઈ 2026 ના રોજ કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા નીતિ આયોગ (NITI Aayog) ના નવા CEO તરીકે કોની નિમણૂક કરવામાં આવી છે? (A) બી. વી. આર. સુબ્રમણ્યમ (B) અનુરાગ જૈન (C) રાજીવ ગૌબા (D) રવિ અગ્રવાલ ✔ સાચો જવાબ: (B) અનુરાગ જૈન (1989 બેચ MP કેડર IAS) 9. 8 જુલાઈ 2026 ના રોજ ULLAS – ન્યૂ ઇન્ડિયા લિટરસી પ્રોગ્રામ હેઠળ ભારતનું છઠ્ઠું ‘સંપૂર્ણ સાક્ષર રાજ્ય’ કયું જાહેર થયું છે? (A) કેરળ (B) ઉત્તરાખંડ (C) મેઘાલય (D) પંજાબ ✔ સાચો જવાબ: (B) ઉત્તરાખંડ 10. 19 જુલાઈ 2026 ના રોજ કોને હરાવીને પી. વી. સિંધુ ‘જાપાન ઓપન બેડમિન્ટન ટુર્નામેન્ટ’ જીતનાર પ્રથમ ભારતીય ખેલાડી બની? (A) નોઝોમી ઓકુહારા (B) અકાને યામાગુચી (C) ચેન યુફેઈ (D) અન સે-યંગ ✔ સાચો જવાબ: (B) અકાને યામાગુચી (21-17, 21-17 થી)
આજે જ જોડાઓ BK Academy સાથે! આવી જ માહિતી સીધી જ મેળવવા માટે અમારા whatsapp ગ્રુપમાં જોડવા માટે ક્લિક કરો