May 2026 Current Affairs BK Academy

📘 BK Academy — May 2026 સંપૂર્ણ કરંટ અફેર્સ 

BK Academy

BK Academy (FREE STUDY MATERIAL) DISCIPLINE + CONSISTENCY + HARD WORK = SUCCESS મે ૨૦૨૬ | 01 - 31 મે 2026 BK Academy PUBLICATION MONTHLY EDITION May 2026 નું Current Affairs ગુજરાત • રાષ્ટ્રીય • આંતરરાષ્ટ્રીય • સંરક્ષણ • ખેલજગત 🎯 ટાર્ગેટ પરીક્ષાઓ: GPSC 1/2, PSI-કોન્સ્ટેબલ, CCE, TET-TAT, તલાટી, જુનિયર ક્લાર્ક, મુખ્ય સેવિકા, CDPO, સ્ટાફ નર્સ, MPHW, FHW, ANM, SI, SSI, ડ્રાઈવર, કંડકટર વગેરે પરીક્ષા માટે ઉપયોગી
🏛️ વિભાગ 1 : ગુજરાત વિશેષ વર્તમાન પ્રવાહ (Gujarat Special - May 2026) GPSC & GSSSB CCE Special 01 ગુજરાતનો 66મો સ્થાપના દિવસ (1 મે, 2026) અને ‘વિકસિત ગુજરાત @2047’ રોડમેપ ગુજરાત વિશેષ 1 મે: ગુજરાત ગૌરવ દિવસ (66મો સ્થાપના દિવસ) સંદર્ભ: 1 મે, 2026ના રોજ સમગ્ર ગુજરાતમાં 66મા ગુજરાત સ્થાપના દિવસ (ગુજરાત ગૌરવ દિવસ)ની ભવ્ય ઉજવણી કરવામાં આવી હતી. મુખ્યમંત્રી શ્રી ભૂપેન્દ્રભાઈ પટેલે આ પ્રસંગે ગુજરાતની 66 વર્ષની વિકાસયાત્રા અને ‘વિકસિત ગુજરાત @2047’ના લક્ષ્યાંકો રજૂ કર્યા હતા. ઐતિહાસિક પૃષ્ઠભૂમિ: બોમ્બે પુનર્ગઠન અધિનિયમ, 1960 (Bombay Reorganisation Act, 1960) અંતર્ગત દ્વિભાષી બૃહદ મુંબઈ રાજ્યનું વિભાજન કરીને 1 મે, 1960ના રોજ ભાષાકીય ધોરણે ગુજરાત (મૂળ 17 જિલ્લાઓ સાથે) અને મહારાષ્ટ્ર એમ બે અલગ રાજ્યોની રચના કરવામાં આવી હતી. મુખ્ય હાઇલાઇટ્સ (May 2026): • સેમિકન્ડક્ટર હબ: સાણંદ અને ધોલેરા SIR ખાતે ભારતના પ્રથમ હાઈ-ટેક સેમિકન્ડક્ટર પ્લાન્ટ્સ કાર્યાન્વિત થયા. • AI સેન્ટર ઓફ એક્સેલન્સ: ગાંધીનગર સ્થિત GIFT City ખાતે અત્યાધુનિક AI Centre of Excellence (કૃત્રિમ બુદ્ધિમત્તા શ્રેષ્ઠતા કેન્દ્ર)નું સંચાલન શરૂ કરવામાં આવ્યું. • સુરત ઇકોનોમિક રિજન (SER): NITI આયોગના સહયોગથી સુરત ઇકોનોમિક રિજન ડેવલપમેન્ટ પ્લાન તૈયાર કરવામાં આવ્યો છે. • જ્યોતિગ્રામ અને જળ સંચય: જ્યોતિગ્રામ યોજના દ્વારા 100% ગામડાઓમાં 24 કલાક થ્રી-ફેઝ વીજળી અને જળ સંરક્ષણ માટે ‘Catch the Rain’ અભિયાનને વેગ અપાયો. 📌 પરીક્ષાલક્ષી નોંધ: ગુજરાત રાજ્યનું ઉદ્ઘાટન 1 મે, 1960ના રોજ સાબરમતી આશ્રમ ખાતે પૂજ્ય રવિશંકર મહારાજના વરદ હસ્તે થયું હતું. ગુજરાતના પ્રથમ રાજ્યપાલ મહેંદી નવાઝ જંગ અને પ્રથમ મુખ્યમંત્રી ડૉ. જીવરાજ મહેતા હતા. 02 ગાંધીનગરના દશેલા ખાતે ‘મધુર ડેરી યુનિટ-2’ ઓટોમેટિક મિલ્ક પ્લાન્ટનું ઉદ્ઘાટન સહકાર અને ડેરી દશેલા (ગાંધીનગર) ખાતે ઓટોમેટિક ડેરી પ્લાન્ટ સંદર્ભ: 17 મે, 2026ના રોજ કેન્દ્રીય ગૃહ અને સહકાર મંત્રી શ્રી અમિત શાહે ગુજરાતના ગાંધીનગર જિલ્લાના દશેલા (Dashela) ખાતે ‘મધુર ડેરી યુનિટ-2’ (Madhur Dairy Unit-2) ઓટોમેટિક મિલ્ક પ્રોસેસિંગ અને પેકેજિંગ પ્લાન્ટનું ઉદ્ઘાટન કર્યું હતું. ઉપસ્થિત મહાનુભાવો: આ પ્રસંગે ગુજરાતના મુખ્યમંત્રી શ્રી ભૂપેન્દ્રભાઈ પટેલ અને નાયબ મુખ્યમંત્રી શ્રી હર્ષ સંઘવી ઉપસ્થિત રહ્યા હતા. મુખ્ય હેતુ અને વિઝન: કેન્દ્ર સરકારના ‘સહકાર સે સમૃદ્ધિ’ (Sahkar se Samriddhi) વિઝન હેઠળ ગુજરાતના ડેરી સહકારી માળખાને અત્યાધુનિક ઓટોમેશન ટેકનોલોજી, ગુણવત્તા નિયંત્રણ (Quality Assurance) અને ઝડપી પેકેજિંગ સુવિધાથી સજ્જ કરવાનો છે. મહિલા પશુપાલકોનું સન્માન: કાર્યક્રમ દરમિયાન ગ્રામીણ દૂધ ઉત્પાદક સહકારી મંડળીઓના પ્રતિનિધિઓ અને મહિલા દૂધ ઉત્પાદકોને પ્રમાણપત્રો એનાયત કરીને સન્માનિત કરવામાં આવ્યા હતા. 📌 સ્ટેટિક GK લિંક: ગાંધીનગર જિલ્લા સહકારી દૂધ ઉત્પાદક સંઘ લિમિટેડ ‘મધુર ડેરી’ બ્રાન્ડ હેઠળ કાર્યરત છે, જ્યારે સમગ્ર ગુજરાતનું ડેરી ફેડરેશન GCMMF (અમૂલ - સ્થાપના: 1946, આણંદ) છે. 03 ગાંધીનગર મહાનગરપાલિકા (GMC) ના ₹620 કરોડના વિકાસ પ્રકલ્પોનું લોકાર્પણ શહેરી વિકાસ ગાંધીનગર ખાતે ₹620 કરોડના વિકાસ કાર્યો સંદર્ભ: 17 મે, 2026ના રોજ કેન્દ્રીય ગૃહમંત્રી શ્રી અમિત શાહ અને મુખ્યમંત્રી શ્રી ભૂપેન્દ્રભાઈ પટેલે ગાંધીનગર મહાનગરપાલિકા (GMC) વિસ્તારમાં કુલ ₹620 કરોડના વિવિધ જનকল্যাણ અને માળખાગત વિકાસ પ્રકલ્પોનું લોકાર્પણ અને ખાતમુહૂર્ત કર્યું હતું. મુખ્ય સુવિધાઓ: આ પ્રકલ્પોમાં 24x7 પાણી પુરવઠા નેટવર્ક, ભૂગર્ભ ગટર શુદ્ધિકરણ પ્લાન્ટ્સ, સ્માર્ટ રોડ, નવીન અર્બન હેલ્થ સેન્ટર્સ, સ્માર્ટ સ્કૂલો અને તળાવોના બ્યુટીફિકેશનનો સમાવેશ થાય છે. ગુજરાતની સ્થાનિક સ્વરાજ્યની સંસ્થાઓનો સંદર્ભ: આ પ્રસંગે જાહેર કરાયેલા સત્તાવાર આંકડા મુજબ ગુજરાતમાં હાલમાં કુલ 15 મહાનગરપાલિકાઓ અને 34 જિલ્લા પંચાયતો કાર્યરત છે. 04 વિકસિત ગુજરાત ઇન્ડસ્ટ્રિયલ પોલિસી 2026 અને 70+ સેવાઓનું ડિજિટલાઇઝેશન ગુજરાત નીતિ સંદર્ભ: મે 2026 દરમિયાન ગુજરાત સરકારે ‘Viksit Gujarat Industrial Policy 2026’ અંતર્ગત રાજ્યમાં Ease of Doing Business (EODB)ને નવી ઊંચાઈએ લઈ જવા માટે 70થી વધુ સરકારી ઔદ્યોગિક સેવાઓ (70+ Services)ના સમયગાળામાં (Service Delivery Timelines) મોટો ઘટાડો કર્યો છે. મુખ્ય જોગવાઈઓ: • સિંગલ વિન્ડો ક્લિયરન્સ પોર્ટલ (Investor Facilitation Portal - IFP) દ્વારા જમીન ફાળવણી, પર્યાવરણીય મંજૂરી અને MSME રજિસ્ટ્રેશનને સંપૂર્ણ ઓનલાઈન અને પેપરલેસ બનાવાયું. • ગ્રીન હાઇડ્રોજન, સેમિકન્ડક્ટર, ઇલેક્ટ્રિક વ્હીકલ (EV), એરોસ્પેસ અને ડિફેન્સ મેન્યુફેક્ચરિંગ ક્ષેત્રોને ‘થ્રસ્ટ સેક્ટર’ (Thrust Sectors) જાહેર કરી ખાસ મૂડી સબસિડી આપવામાં આવી છે. 🛡️ વિભાગ 2 : સંરક્ષણ, સૈન્ય નિમણૂકો અને યુદ્ધાભ્યાસ (Defence & Security) Most IMP for PSI / Constable / GPSC 05 લેફ્ટનન્ટ જનરલ એન. એસ. રાજા સુબ્રમણિ ભારતના નવા CDS (Chief of Defence Staff) બન્યા સંરક્ષણ નિમણૂક ભારતના 3જા CDS: લે. જ. એન. એસ. રાજા સુબ્રમણિ સંદર્ભ: ભારત સરકારે 9 મે, 2026ના રોજ લેફ્ટનન્ટ જનરલ એન. એસ. રાજા સુબ્રમણિ (Lt Gen N. S. Raja Subramani - Retd)ની ભારતના નવા ચીફ ઓફ ડિફેન્સ સ્ટાફ (CDS) તરીકે નિમણૂક કરી છે. તેમણે 30 મે, 2026ના રોજ જનરલ અનિલ ચૌહાણના સ્થાને કાર્યભાર સંભાળ્યો છે. હોદ્દો અને જવાબદારી: CDS તરીકે તેઓ સંરક્ષણ મંત્રાલય હેઠળના ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ મિલિટરી અફેર્સ (DMA)ના સચિવ (Secretary) તરીકે પણ કાર્ય કરશે. તેમનું મુખ્ય લક્ષ્ય ભારતીય સૈન્યમાં ‘થિયેટરાઇઝેશન મોડેલ’ (Integrated Theatre Commands) અમલમાં મૂકવાનું છે. પરિચય: તેઓ ભારતીય સેનાના ભૂતપૂર્વ વાઇસ ચીફ ઓફ આર્મી સ્ટાફ (VCOAS) રહી ચૂક્યા છે અને નેશનલ સિક્યુરિટી કાઉન્સિલ સેક્રેટેરિયેટ (NSCS)માં સૈન્ય સલાહકાર તરીકે સેવા આપી ચૂક્યા છે. ક્રમ ભારતના ચીફ ઓફ ડિફેન્સ સ્ટાફ (CDS) નું નામ કાર્યકાળ / નોંધ 1. જનરલ બિપિન રાવત (પ્રથમ CDS) 1 જાન્યુઆરી 2020 થી 8 ડિસેમ્બર 2021 2. જનરલ અનિલ ચૌહાણ (દ્વિતીય CDS) 30 સપ્ટેમ્બર 2022 થી 30 મે 2026 3. જનરલ એન. એસ. રાજા સુબ્રમણિ (તૃતીય CDS) 30 મે 2026 થી કાર્યરત 06 વાઇસ એડમિરલ કૃષ્ણા સ્વામીનાથન ભારતીય નૌકાદળના નવા વડા (CNS) નિયુક્ત નૌકાદળ નિમણૂક ભારતીય નૌકાદળના નવા વડા: કૃષ્ણા સ્વામીનાથન સંદર્ભ: કેન્દ્ર સરકારે વાઇસ એડમિરલ કૃષ્ણા સ્વામીનાથન (Vice Admiral Krishna Swaminathan)ની ભારતીય નૌકાદળના આગામી ચીફ ઓફ ધ નેવલ સ્ટાફ (CNS) તરીકે નિમણૂક કરી છે. તેમણે 31 મે, 2026ના રોજ નિવૃત્ત થયેલા એડમિરલ દિનેશ કે. ત્રિપાઠીનું સ્થાન લીધું છે. કારકિર્દી અને વિશેષતા: • તેઓ 1 જુલાઈ, 1987ના રોજ ભારતીય નૌકાદળમાં કમિશન્ડ થયા હતા અને કોમ્યુનિકેશન તથા ઇલેક્ટ્રોનિક વોરફેર (Electronic Warfare)ના નિષ્ણાત છે. • આ નિમણૂક પૂર્વે તેઓ વેસ્ટર્ન નેવલ કમાન્ડ (મુંબઈ)ના ફ્લેગ ઓફિસર કમાન્ડિંગ-ઇન-ચીફ (FOC-in-C) અને વાઇસ ચીફ ઓફ નેવલ સ્ટાફ તરીકે સેવા આપી ચૂક્યા છે. • તેમણે ભારતના વિમાનવાહક જહાજ INS વિક્રમાદિત્યનું સુકાન પણ સંભાળ્યું હતું. 📌 પરીક્ષાલક્ષી યાદ રાખો: ભારતીય નૌકાદળ દિવસ 4 ડિસેમ્બરના રોજ ઉજવાય છે અને નૌકાદળનું ધ્યેયવાક્ય ‘શં નો વરુણઃ’ (Sham No Varunah) છે. 07 મેઘાલયના ઉમરોઈ ખાતે પ્રથમ બહુપક્ષીય સૈન્ય કવાયત ‘PRAGATI 2026’ યોજાઈ યુદ્ધાભ્યાસ ઉમરોઈ (મેઘાલય) ખાતે PRAGATI 2026 યુદ્ધાભ્યાસ સંદર્ભ: 20 મે થી 30 મે, 2026 દરમિયાન મેઘાલયના ઉમરોઈ મિલિટરી સ્ટેશન (Umroi Military Station) ખાતે ભારતીય સેના દ્વારા પ્રથમ બહુપક્ષીય સૈન્ય કવાયત ‘PRAGATI 2026’ (Maiden Edition)નું સફળ આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. PRAGATI નું પૂરું નામ: Partnership of Regional Armies for Growth and Transformation in the Indian Ocean Region. सहभागी દેશો (કુલ 13 દેશો - ભારત + 12 મિત્ર દેશો): ભારત ઉપરાંત ભૂતાન, કંબોડિયા, ઇન્ડોનેશિયા, લાઓસ, મલેશિયા, માલદીવ્સ, મ્યાનમાર, નેપાળ, ફિલિપાઇન્સ, સેશેલ્સ, શ્રીલંકા અને વિયેતનામના 400થી વધુ સૈનિકોએ ભાગ લીધો હતો. મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય: અર્ધ-પર્વતીય અને જંગલ વિસ્તારોમાં (Semi-mountainous and jungle terrain) આતંકવાદ વિરોધી ઓપરેશન્સ (Counter-Terrorism Operations), IED ડિટેક્શન અને આત્મનિર્ભર ભારત હેઠળ FICCI ના સહયોગથી સ્વદેશી સંરક્ષણ શસ્ત્રોનું પ્રદર્શન. 08 મહારાષ્ટ્રમાં રાજનાથ સિંહ દ્વારા ‘NIBE ડિફેન્સ કોમ્પ્લેક્સ’નું ઉદ્ઘાટન અને નેવલ પોર્ટ કોલ્સ સંરક્ષણ ઉત્પાદન NIBE ડિફેન્સ કોમ્પ્લેક્સ: મે 2026માં સંરક્ષણ મંત્રી શ્રી રાજનાથ સિંહે મહારાષ્ટ્ર ખાતે ખાનગી ક્ષેત્રના અત્યાધુનિક NIBE (Nibe Limited) Defence Complexનું ઉદ્ઘાટન કર્યું હતું, જ્યાં ભારતીય સૈન્ય માટે રોકેટ લોન્ચર્સ, મોડ્યુલર બ્રિજ અને આર્મર્ડ સિસ્ટમ્સનું સ્વદેશી ઉત્પાદન થશે. INS તરંગિણી (INS Tarangini): ભારતીય નૌકાદળના સેઇલ ટ્રેનિંગ જહાજ (Sail Training Ship) INS તરંગિણીએ મે 2026માં આફ્રિકન ટાપુ દેશ કેપ વર્ડે (Cape Verde)ના મિન્ડેલો (Mindelo) બંદરની સફળ મુલાકાત પૂર્ણ કરી હતી. INS સાગરધ્વનિ (INS Sagardhwani): DRDOના મરીન એકોસ્ટિક રિસર્ચ જહાજ INS સાગરધ્વનિએ ‘સાગર મૈત્રી’ (SAGAR MAITRI) પહેલ હેઠળ વિયેતનામના કામ રાન્હ (Cam Ranh) બંદરની મુલાકાત લીધી હતી. 🇮🇳 વિભાગ 3 : રાષ્ટ્રીય પ્રવાહ, બંધારણ, યોજનાઓ અને સુપ્રીમ કોર્ટ (National & Polity) GPSC Prelims & Mains 09 સાધ્વી નિરંજન જ્યોતિની રાષ્ટ્રીય પછાત વર્ગ આયોગ (NCBC) ના ચેરપર્સન તરીકે નિમણૂક બંધારણીય સંસ્થા NCBC ના નવા અધ્યક્ષ: સાધ્વી નિરંજન જ્યોતિ સંદર્ભ: મે 2026માં ભૂતપૂર્વ કેન્દ્રીય મંત્રી સાધ્વી નિરંજન જ્યોતિ (Sadhvi Niranjan Jyoti)ની રાષ્ટ્રીય પછાત વર્ગ આયોગ (National Commission for Backward Classes - NCBC)ના નવા ચેરપર્સન (અધ્યક્ષ) તરીકે નિમણૂક કરવામાં આવી છે. તેમણે હંસરાજ ગંગારામ આહીરનું સ્થાન લીધું છે. NCBC વિશે બંધારણીય જોગવાઈઓ (GPSC માટે અતિ મહત્વપૂર્ણ): • મૂળ રૂપે 1993માં વૈધાનિક સંસ્થા તરીકે સ્થપાયેલ NCBC ને 102મા બંધારણીય સુધારા અધિનિયમ, 2018 દ્વારા બંધારણીય દરજ્જો આપવામાં આવ્યો છે. • ભારતીય બંધારણના અનુચ્છેદ 338B (Article 338B) હેઠળ સામાજિક અને શૈક્ષણિક રીતે પછાત વર્ગો (SEBCs) માટે આ આયોગની રચના કરવામાં આવી છે. • માળખું: તેમાં એક અધ્યક્ષ, એક ઉપાધ્યક્ષ અને અન્ય 3 સભ્યોનો સમાવેશ થાય છે, જેમની નિમણૂક રાષ્ટ્રપતિ દ્વારા કરવામાં આવે છે. 10 સુપ્રીમ કોર્ટનો ઐતિહાસિક ચુકાદો: દત્તક લેનારી માતાઓને 12 અઠવાડિયાની પ્રસૂતિ રજાનો મૂળભૂત અધિકાર સુપ્રીમ કોર્ટ ચુકાદો સુપ્રીમ કોર્ટ: માતૃત્વ રજા અંગેનો ચુકાદો સંદર્ભ: મે 2026માં ભારતની સુપ્રીમ કોર્ટે એક સીમાચિહ્નરૂપ ચુકાદામાં જાહેર કર્યું છે કે દત્તક લેનારી માતાઓ (Adoptive Mothers) દત્તક લીધેલા બાળકની ઉંમર ગમે તે હોય તો પણ 12 અઠવાડિયાની પ્રસૂતિ રજા (Maternity Leave) મેળવવા માટે હકદાર છે. કઈ કલમ ગેરબંધારણીય જાહેર થઈ? અગાઉ ‘સામાજિક સુરક્ષા સંહિતા, 2020’ (Code on Social Security, 2020) ની કલમ 60(4) હેઠળ માત્ર 3 મહિનાથી ઓછી ઉંમરના બાળકને દત્તક લેનારી માતાઓને જ પ્રસૂતિ રજા મળવાપાત્ર હતી. સુપ્રીમ કોર્ટે આ વયમર્યાદાની શરતને ભેદભાવપૂર્ણ ગણાવીને ગેરબંધારણીય (Unconstitutional) જાહેર કરી છે. બંધારણીય આધાર: કોર્ટે જણાવ્યું કે માતૃત્વ અને બાળ સંભાળનો અધિકાર બંધારણના અનુચ્છેદ 14 (સમાનતાનો અધિકાર) અને અનુચ્છેદ 21 (જીવન અને વ્યક્તિગત સ્વતંત્રતાનો અધિકાર) હેઠળ સુરક્ષિત છે. સુપ્રીમ કોર્ટનો AI ચેટબોટ: મે 2026માં જ સુપ્રીમ કોર્ટે સામાન્ય નાગરિકોને કાનૂની માહિતી અને કેસ સ્ટેટસ સરળતાથી મળી રહે તે માટે નવો AI-આધારિત ચેટબોટ પણ લોન્ચ કર્યો છે. 11 ઓનલાઇન ગેમિંગના પ્રમોશન અને નિયમન (PROG) નિયમો, 2026 અને ‘OGAI’ ની સ્થાપના નિયમો અને કાયદા સંદર્ભ: કેન્દ્રીય ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને માહિતી ટેકનોલોજી મંત્રાલય (MeitY) દ્વારા મે 2026માં ‘ઓનલાઇન ગેમિંગના પ્રમોશન અને નિયમન (Promotion and Regulation of Online Gaming - PROG) નિયમો, 2026’ જાહેર કરવામાં આવ્યા છે. મુખ્ય જોગવાઈઓ: • આ નિયમો અંતર્ગત રાષ્ટ્રીય સ્તરે ‘ઓનલાઇન ગેમિંગ ઓથોરિટી ઓફ ઇન્ડિયા’ (Online Gaming Authority of India - OGAI)ની સ્થાપના કરવામાં આવી છે, જેનું વડું મથક નવી દિલ્હી (NCR) ખાતે રહેશે. • આ નિયમો હેઠળ માન્ય ઓનલાઇન ગેમને નોંધણી બાદ 10 વર્ષ માટે માન્ય ડિજિટલ પ્રમાણપત્ર આપવામાં આવશે. • સટ્ટાબાજી (Betting) કે ગેરકાયદેસર જુગાર ધરાવતી ગેમ્સ પર સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ અને યુવાનોની નાણાકીય સુરક્ષા માટે KYC ફરજિયાત બનાવાયું છે. 12 દેશનો પ્રથમ કાર્યરત ‘PM MITRA ટેક્સટાઇલ પાર્ક’ અને ‘VB-G RAM G Act’ કેન્દ્રીય યોજનાઓ પ્રથમ કાર્યરત PM MITRA પાર્ક: મે 2026માં વડાપ્રધાન શ્રી નરેન્દ્ર મોદીએ ભારતના પ્રથમ કાર્યરત (Functional) PM MITRA (PM Mega Integrated Textile Region and Apparel) પાર્કનું ઉદ્ઘાટન કર્યું છે. • 5F વિઝન: Farm to Fibre to Factory to Fashion to Foreign. દેશમાં કુલ 7 PM MITRA પાર્ક (ગુજરાતના નવસારીના વાંસી-બોરસી સહિત તમિલનાડુ, તેલંગાણા, કર્ણાટક, મહારાષ્ટ્ર, મધ્યપ્રદેશ અને ઉત્તરપ્રદેશ) મંજૂર થયેલા છે. VB-G RAM G Act (ગ્રામીણ રોજગાર કાયદો): સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષામાં ચર્ચામાં રહેલ VB-G RAM G Act નું પૂરું નામ Viksit Bharat – Guarantee for Rozgar and Ajeevika Mission (Gramin) છે, જે ગ્રામીણ ભારતમાં રોજગારી અને આજીવિકા મિશનને કાનૂની ગેરંટી પૂરી પાડે છે. 13 કેન્દ્રીય મંત્રી જે. પી. નડ્ડા દ્વારા નવી દિલ્હીમાં ‘SEHAT મિશન’ લોન્ચ કરાયું આરોગ્ય અને પોષણ સંદર્ભ: મે 2026માં કેન્દ્રીય આરોગ્ય અને પરિવાર કલ્યાણ મંત્રી શ્રી જે. પી. નડ્ડાએ નવી દિલ્હી ખાતે ‘SEHAT મિશન’ લોન્ચ કર્યું છે. SEHAT નું પૂરું નામ: Science Excellence for Health through Agricultural Transformation. મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય: કૃષિ ક્ષેત્રે બાયો-ફોર્ટિફાઇડ પાકો (પોષણયુક્ત અનાજ) અને વૈજ્ઞાનિક સંશોધનોને જાહેર આરોગ્ય સાથે જોડીને ભારતમાં કુપોષણ, એનિમિયા અને સૂક્ષ્મ પોષકતત્વોની ઉણપ (Hidden Hunger) દૂર કરવી. 14 કૈલાશ માનસરોવર યાત્રા 2026 ની જાહેરાત અને બેંગલુરુ પોલીસની ‘Namma 112 AI’ હેલ્પલાઇન રાષ્ટ્રીય સમાચાર કૈલાશ માનસરોવર યાત્રા 2026: વિદેશ મંત્રાલય (MEA) એ મે 2026માં જાહેરાત કરી છે કે જૂન થી ઓગસ્ટ 2026 દરમિયાન 2,000 પસંદગી પામેલા યાત્રાળુઓ માટે બે માર્ગો દ્વારા કૈલાશ માનસરોવર યાત્રા યોજાશે: 1) ઉત્તરાખંડમાં લિપુલેખ ઘાટ (Lipulekh Pass) અને 2) સિક્કિમમાં નાથુ લા ઘાટ (Nathu La Pass). Namma 112 AI હેલ્પલાઇન: કર્ણાટકની બેંગલુરુ પોલીસે મે 2026માં ભારતની પ્રથમ બહુભાષી (Multilingual) AI ઇમરજન્સી હેલ્પલાઇન ‘Namma 112 AI’ લોન્ચ કરી છે, જે કન્નડ, હિન્દી, અંગ્રેજી સહિત વિવિધ ભાષાઓમાં તાત્કાલિક પોલીસ સહાય પૂરી પાડે છે. મહારાષ્ટ્ર AI પોલિસી 2026: મહારાષ્ટ્ર કેબિનેટે ₹10,000 કરોડના રોકાણ અને 1.5 લાખ રોજગારીના લક્ષ્ય સાથે 6 AI સેન્ટર્સ ઓફ એક્સેલન્સ અને 5 AI ઇનોવેશન સિટીઝ સ્થાપવાની નીતિને મંજૂરી આપી છે. 📈 વિભાગ 4 : અર્થતંત્ર, બેન્કિંગ, વેપાર કરાર અને કૃષિ બજાર (Economy & Banking) Economy Special 15 ભારત-ન્યુઝીલેન્ડ મુક્ત વેપાર કરાર (FTA): ભારતીય નિકાસ પર 100% ડ્યૂટી નાબૂદ આંતરરાષ્ટ્રીય વેપાર સંદર્ભ: મે 2026માં ભારત અને ન્યુઝીલેન્ડ વચ્ચેના ઐતિહાસિક મુક્ત વેપાર કરાર (Free Trade Agreement - FTA)ની મુખ્ય જોગવાઈઓ જાહેર કરવામાં આવી છે. કરારના 3 મુખ્ય સ્તંભો (GPSC વિધાનવાળા પ્રશ્નો માટે): 1. ભારત-ન્યુઝીલેન્ડ FTA હેઠળ ન્યુઝીલેન્ડમાં થતી ભારતીય નિકાસના 100% પર કસ્ટમ ડ્યૂટી નાબૂદ (Zero Duty) કરવામાં આવી છે. 2. ન્યુઝીલેન્ડે આગામી 15 વર્ષમાં ભારતમાં 20 બિલિયન અમેરિકન ડોલર ($20 Billion)ના રોકાણને સરળ બનાવવા માટે પ્રતિબદ્ધતા વ્યક્ત કરી છે. 3. આ FTA નો ઉદ્દેશ્ય આગામી 5 વર્ષમાં દ્વિપક્ષીય વેપારને 2.4 બિલિયન ડોલરથી બમણો કરીને 5 બિલિયન ડોલર સુધી પહોંચાડવાનો છે. 16 IRDAI દ્વારા LIC, GIC Re અને NIACL ને ‘D-SII’ તરીકે જાહેર કરાઈ વીમા અને બેન્કિંગ સંદર્ભ: ભારતીય વીમા નિયમનકારી અને વિકાસ સત્તામંડળ (IRDAI) દ્વારા મે 2026માં જાહેર ક્ષેત્રની ત્રણ વીમા કંપનીઓને ફરીથી ‘D-SII’ (Domestic Systemically Important Insurers) તરીકે જાહેર કરવામાં આવી છે: 1. LIC (Life Insurance Corporation of India) 2. GIC Re (General Insurance Corporation of India) 3. NIACL (The New India Assurance Company Limited) D-SII નો અર્થ: આ કંપનીઓનું કદ અને બજાર હિસ્સો એટલો વિશાળ છે કે તેમને ‘Too Big to Fail’ માનવામાં આવે છે અને તેમના પર IRDAI દ્વારા વધારાના કડક કોર્પોરેટ ગવર્નન્સ નિયમો લાગુ પડે છે. 📌 સ્ટેટિક GK: મલ્હોત્રા સમિતિની ભલામણથી 1999માં સ્થપાયેલ IRDAI નું વડું મથક હૈદરાબાદ (તેલંગાણા) ખાતે આવેલું છે. 17 UPI ના 10 વર્ષ પૂર્ણ (2016-2026) અને e-NAM પ્લેટફોર્મ સાથે 1,656 APMC મંડીઓનું જોડાણ ડિજિટલ અર્થતંત્ર UPI ના સફળ 10 વર્ષ (2016–2026) UPI ના 10 વર્ષની સફર: એપ્રિલ 2016માં NPCI (National Payments Corporation of India) દ્વારા શરૂ કરાયેલ Unified Payments Interface (UPI) એ 2026માં 10 વર્ષ પૂર્ણ કર્યા છે. આજે વિશ્વના કુલ રિયલ-ટાઇમ ડિજિટલ ટ્રાન્ઝેક્શનમાં ભારતનો હિસ્સો સૌથી મોટો છે અને ફ્રાન્સ, UAE, સિંગાપોર, શ્રીલંકા, મોરેશિયસ, નેપાળ અને ભૂતાન સહિતના દેશોમાં UPI કાર્યરત છે. e-NAM (National Agriculture Market) ના નવા આંકડા: • 14 એપ્રિલ, 2016ના રોજ શરૂ થયેલ e-NAM પ્લેટફોર્મ સાથે વર્ષ 2026 સુધીમાં દેશની કુલ 1,656 APMC મંડીઓને જોડવામાં આવી છે. • આ પ્લેટફોર્મ પર હવે ખેડૂતોના કૃષિ પાકોની ગુણવત્તા તપાસવા માટે AI-આધારિત ગુણવત્તા આકારણી પ્રણાલી (AI-enabled Quality Assaying System) કાર્યરત કરવામાં આવી છે. IPPB ગ્રુપ સેવિંગ્સ એકાઉન્ટ: ઇન્ડિયા પોસ્ટ પેમેન્ટ્સ બેન્ક (IPPB)એ NABARD અને NRLM ના સહયોગથી સ્વ-સહાય જૂથો (SHGs) માટે ખાસ ગ્રુપ બચત ખાતાની શરૂઆત કરી છે. 18 પેટ્રોલ-ડીઝલ ડિસ્પેન્સર ચકાસણી માટે GATC ફ્રેમવર્ક અને પ્રધાનમંત્રી મુદ્રા યોજના (PMMY) ગ્રાહક સુરક્ષા GATC ફ્રેમવર્ક: મે 2026માં કેન્દ્રીય ગ્રાહક બાબતોના મંત્રાલયે પેટ્રોલ પંપ પર ફ્યુઅલ ડિસ્પેન્સર (Fuel Dispenser Verification) ના સચોટ માપન અને ગ્રાહકો સાથે થતી છેતરપિંડી અટકાવવા માટે GATC (Government Approved Test Centre) ફ્રેમવર્કનું વિસ્તરણ કર્યું છે. પ્રધાનમંત્રી મુદ્રા યોજના (PMMY) અપડેટ: 8 એપ્રિલ, 2015ના રોજ શરૂ થયેલ મુદ્રા યોજના હેઠળ હવે ‘તરુણ પ્લસ’ (Tarun Plus) કેટેગરીમાં ₹10 લાખથી ₹20 લાખ સુધીની લોન આપવામાં આવે છે. (નોંધ: MUDRA એ SIDBI ની પેટા-કંપની છે અને તે ગ્રાહકોને સીધું ધિરાણ આપતી નથી પરંતુ બેન્કો/NBFCs નું રિફાઇનાન્સિંગ કરે છે). 🌿 વિભાગ 5 : પર્યાવરણ, વન્યજીવ સંરક્ષણ અને વિજ્ઞાન-ટેકનોલોજી (Environment & Sci-Tech) Environment & Space 19 બોત્સ્વાનાથી લવાયેલા ચિત્તાઓને કુનો નેશનલ પાર્કમાં મુક્ત કરાયા (Project Cheetah) વન્યજીવ સંરક્ષણ કુનો નેશનલ પાર્ક (મધ્યપ્રદેશ) માં ચિત્તા સંદર્ભ: મે 2026માં આફ્રિકન દેશ બોત્સ્વાના (Botswana)થી ભારત લાવવામાં આવેલા બે ચિત્તાઓને ક્વોરેન્ટાઇન સમયગાળો પૂર્ણ થયા બાદ મધ્યપ્રદેશના કુનો નેશનલ પાર્ક (Kuno National Park)ના ખુલ્લા જંગલમાં મુક્ત કરવામાં આવ્યા છે. પ્રોજેક્ટ ચિત્તાની સફર: ભારતમાં 1952માં ચિત્તા લુપ્ત જાહેર થયા બાદ, 17 સપ્ટેમ્બર, 2022ના રોજ નામિબિયાથી (8 ચિત્તા) અને ત્યારબાદ દક્ષિણ આફ્રિકા (12 ચિત્તા) તથા હવે બોત્સ્વાનાથી ચિત્તા લાવીને આંતરખંડીય સ્થળાંતર પ્રોજેક્ટ આગળ વધારવામાં આવ્યો છે. મધ્યપ્રદેશનું ગાંધી સાગર વન્યજીવ અભયારણ્ય ભારતમાં ચિત્તાઓનું બીજું નિવાસસ્થાન બન્યું છે. 20 CMS COP15 સંમેલન: યાયાવર પ્રજાતિઓના સંરક્ષણ માટે 40 નવી પ્રજાતિઓનો સમાવેશ પર્યાવરણ સમિટ સંદર્ભ: યાયાવર પ્રજાતિઓના સંરક્ષણ પરના સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સંમેલન (CMS - Convention on the Conservation of Migratory Species of Wild Animals / Bonn Convention) ની 15મી બેઠક (COP15)ના અહેવાલો મે 2026માં ચર્ચામાં રહ્યા હતા. મુખ્ય નિર્ણયો: • થીમ: ‘Connecting Nature to Sustain Life’. • યાયાવર પક્ષીઓ અને પ્રાણીઓના ગેરકાયદેસર શિકારને રોકવા માટે ‘Global Initiative on the Taking of Migratory Species (GTI)’ પહેલ લોન્ચ કરવામાં આવી. • CMS ના પરિશિષ્ટ-1 અને 2 (Appendix I & II) માં વિશ્વની કુલ 40 નવી પ્રજાતિઓ/પેટા-પ્રજાતિઓનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે. ભારતનો પ્રથમ લો એમિશન ઝોન (Low Emission Zone - LEZ): મે 2026માં શહેરી વાયુ પ્રદૂષણ ઘટાડવા માટે ભારતના પ્રથમ ‘લો એમિશન ઝોન’ની સ્થાપનાની પહેલ કરવામાં આવી છે. 📌 સ્ટેટિક GK: ભારતમાં CMS COP13 નું આયોજન ફેબ્રુઆરી 2020માં ગુજરાતના ગાંધીનગર (મહાત્મા મંદિર) ખાતે થયું હતું, જેનો શુભંકર (Mascot) ‘ગિબી’ (ગ્રેટ ઇન્ડિયન બસ્ટર્ડ - ઘોરાડ) હતો. 21 ISRO ગગનયાન મિશન અને યુરોપિયન સ્પેસ એજન્સીનો ‘ExoMars’ પ્રોગ્રામ અવકાશ વિજ્ઞાન ISRO નું ગગનયાન ક્રૂ મોડ્યુલ ગગનયાન અને ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ સ્પેસ (DoS): મે 2026માં ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ સ્પેસ (DoS) અને ISRO દ્વારા ગગનયાન માનવ અવકાશ મિશનની તાલીમ અને સિવિલિયન એસ્ટ્રોનોટ્સ (નાગરિક અવકાશયાત્રીઓ) માટેના ભાવિ રોડમેપની સમીક્ષા કરવામાં આવી હતી. ગગનયાન માટે પસંદ થયેલા 4 અવકાશયાત્રીઓમાં ગ્રુપ કેપ્ટન પ્રશાંત બાલકૃષ્ણન નાયર, અજીત કૃષ્ણન, અંગદ પ્રતાપ અને શુભાંશુ શુક્લાનો સમાવેશ થાય છે. ‘એક્ઝોમાર્સ’ (ExoMars) પ્રોગ્રામ: મે 2026માં મંગળ ગ્રહ પર જીવનના પુરાવા શોધતા યુરોપિયન સ્પેસ એજન્સી (ESA)ના ExoMars કાર્યક્રમને 10 વર્ષ પૂર્ણ થયા. આ પ્રોગ્રામ હેઠળ વર્ષ 2016માં ‘ટ્રેસ ગેસ ઓર્બિટર’ (Trace Gas Orbiter - TGO) લોન્ચ કરવામાં આવ્યું હતું અને તેનું આગામી રોવર મિશન ‘રોઝાલિન્ડ ફ્રેન્કલિન રોવર’ (Rosalind Franklin Rover) છે. 🏆 વિભાગ 6 : આંતરરાષ્ટ્રીય પુરસ્કારો, સાહિત્ય સન્માન, સૂચકાંકો અને વિશ્વ (Awards & World) High Priority Questions 22 આંતરરાષ્ટ્રીય બુકર પ્રાઇઝ 2026: તાઇવાનની નવલકથા ‘Taiwan Travelogue’ વિજેતા સાહિત્ય પુરસ્કાર લંડન (Tate Modern): બુકર પ્રાઇઝ 2026 સંદર્ભ: 19 મે, 2026ના રોજ લંડનના ટેટ મોડર્ન (Tate Modern) ખાતે યોજાયેલા સમારોહમાં તાઇવાનના લેખિકા યાંગ શુઆંગ-ઝી (Yáng Shuāng-zǐ)ની નવલકથા ‘Taiwan Travelogue’ (તાઇવાન ટ્રાવેલોગ) ને પ્રતિષ્ઠિત ‘ઇન્ટરનેશનલ બુકર પ્રાઇઝ 2026’ (International Booker Prize 2026) એનાયત કરવામાં આવ્યો છે. અનુવાદક: મૂળ મેન્ડેરિન ચાઇનીઝ (Mandarin Chinese) ભાષામાં લખાયેલી આ નવલકથાનો અંગ્રેજીમાં અનુવાદ લિન કિંગ (Lin King) દ્વારા કરવામાં આવ્યો છે. ઐતિહાસિક સિદ્ધિ: મેન્ડેરિન ચાઇનીઝ ભાષામાંથી અનુવાદિત થઈને ઇન્ટરનેશનલ બુકર પ્રાઇઝ જીતનારી આ વિશ્વની પ્રથમ નવલકથા બની છે. ઇનામની રકમ અને જ્યુરી: નિર્ણાયક સમિતિના અધ્યક્ષ નતાશા બ્રાઉન (Natasha Brown) હતા. £50,000 (50,000 પાઉન્ડ)ની ઇનામી રકમ લેખિકા યાંગ શુઆંગ-ઝી અને અનુવાદક લિન કિંગ વચ્ચે સમાન ભાગે (£25,000 દરેકને) વહેંચવામાં આવી છે. કથાસાર: આ નવલકથા 1938ના જાપાનીઝ શાસન હેઠળના તાઇવાનની પૃષ્ઠભૂમિ પર આધારિત છે, જેમાં જાપાની નવલકથાકાર આઓયામા ચિઝુકો અને તેની તાઇવાની દુભાષિયા ચિઝુરુ વચ્ચેના સંબંધો અને તાઇવાની વાનગીઓનું વર્ણન છે. 📌 રિવિઝન લિંક (2025 વિજેતા): વર્ષ 2025નો ઇન્ટરનેશનલ બુકર પ્રાઇઝ કન્નડ લેખિકા બાનુ મુશ્તાકના વાર્તાસંગ્રહ ‘Heart Lamp’ (અનુવાદક: દીપા ભાસ્તી) ને મળ્યો હતો. 23 79મો કાન્સ ફિલ્મ ફેસ્ટિવલ 2026: ક્રિસ્ટિયન મુંગિયુની ફિલ્મ ‘Fjord’ ને ‘Palme d'Or’ એવોર્ડ સિનેમા પુરસ્કાર ક્રિસ્ટિયન મુંગિયુ: Palme d'Or 2026 વિજેતા સંદર્ભ: ફ્રાન્સના કાન્સ શહેરમાં યોજાયેલા 79મા કાન્સ ફિલ્મ ફેસ્ટિવલ (79th Cannes Film Festival)નું સમાપન 23 મે, 2026ના રોજ થયું હતું. સર્વોચ્ચ પુરસ્કાર (Palme d'Or): રોમાનિયાના પ્રખ્યાત દિગ્દર્શક ક્રિસ્ટિયન મુંગિયુ (Cristian Mungiu)ની ફિલ્મ ‘Fjord’ (ફ્યોર્ડ) એ કાન્સનો સર્વોચ્ચ પુરસ્કાર ‘પામ ડી’ઓર’ (Palme d'Or) જીત્યો છે. મુખ્ય કલાકારો અને વિશેષતા: આ ફિલ્મમાં સેબેસ્ટિયન સ્ટેન (Sebastian Stan) અને રેનાટે રેઇન્સવે (Renate Reinsve) મુખ્ય ભૂમિકામાં છે. ક્રિસ્ટિયન મુંગિયુનો આ બીજો Palme d'Or એવોર્ડ છે (પ્રથમ 2007માં ‘4 Months, 3 Weeks and 2 Days’ માટે મળ્યો હતો). ‘Fjord’ ફિલ્મે FIPRESCI Prize અને Prize of the Ecumenical Jury પણ જીત્યા છે. 24 જ્ઞાનપીઠ પુરસ્કાર (59મો અને 60મો) તથા દાદાસાહેબ ફાળકે પુરસ્કાર વિશેષ સંદર્ભ રાષ્ટ્રીય સન્માન 60મો જ્ઞાનપીઠ પુરસ્કાર: તમિલ સાહિત્યના પ્રખ્યાત કવિ અને ગીતકાર આર. વૈરામુથુ (R. Vairamuthu)ને તમિલ સાહિત્યમાં તેમના ઉત્કૃષ્ટ યોગદાન બદલ 60મા જ્ઞાનપીઠ પુરસ્કારથી સન્માનિત કરવામાં આવ્યા છે. તેઓ પી. વી. અખિલન (1975) અને ડી. જયકાંતન (2002) પછી જ્ઞાનપીઠ મેળવનાર ત્રીજા તમિલ સાહિત્યકાર છે. તેમની પ્રખ્યાત કૃતિ ‘કલ્લીકાટ્ટુ ઇથિકાસમ’ (Kallikattu Ithikasam) છે. 59મો જ્ઞાનપીઠ પુરસ્કાર: છત્તીસગઢના પ્રખ્યાત હિન્દી સાહિત્યકાર વિનોદ કુમાર શુક્લ (Vinod Kumar Shukla)ને 59મો જ્ઞાનપીઠ પુરસ્કાર એનાયત થયો હતો (છત્તીસગઢના પ્રથમ અને હિન્દીના 12મા લેખક). દાદાસાહેબ ફાળકે એવોર્ડ (56મા વિજેતા): કન્નડ અને ભારતીય સમાંતર સિનેમાના દિગ્ગજ અભિનેતા અનંત નાગ (Anant Nag)ની 72મા રાષ્ટ્રીય ફિલ્મ પુરસ્કાર હેઠળ દાદાસાહેબ ફાળકે એવોર્ડ માટે પસંદગી થઈ છે (ડૉ. રાજકુમાર પછી આ સન્માન મેળવનાર બીજા કન્નડ કલાકાર). 25 વર્લ્ડ પ્રેસ ફ્રીડમ ઇન્ડેક્સ 2026 (World Press Freedom Index 2026): ભારત 157મા ક્રમે આંતરરાષ્ટ્રીય સૂચકાંક સંદર્ભ: મે 2026માં ફ્રાન્સના પેરિસ સ્થિત આંતરરાષ્ટ્રીય સંસ્થા ‘રિપોર્ટર્સ વિધાઉટ બોર્ડર્સ’ (Reporters Without Borders - RSF) દ્વારા વર્લ્ડ પ્રેસ ફ્રીડમ ઇન્ડેક્સ 2026 જાહેર કરવામાં આવ્યો છે. ભારતનો ક્રમ: વિશ્વના કુલ 180 દેશોની યાદીમાં ભારત 157મા ક્રમે (157th Rank) રહ્યું છે. (નોંધ: વર્ષ 2025માં ભારત 151મા ક્રમે હતું, એટલે કે ભારતના ક્રમમાં 6 સ્થાનનો ઘટાડો થયો છે). ટોચના દેશો: નોર્વે (Norway) સતત પ્રથમ ક્રમે રહ્યું છે. આ સૂચકાંક દર વર્ષે 3 મે (વિશ્વ પ્રેસ સ્વતંત્રતા દિવસ) નિમિત્તે પાંચ માપદંડો (રાજકીય, આર્થિક, કાનૂની, સામાજિક અને પત્રકારોની સુરક્ષા)ના આધારે બહાર પાડવામાં આવે છે. 26 કોસ્ટા રિકાના નવા રાષ્ટ્રપતિ લૌરા ફર્નાન્ડિઝની શપથવિધિમાં ભારતનું પ્રતિનિધિત્વ આંતરરાષ્ટ્રીય સંબંધો સંદર્ભ: મે 2026માં મધ્ય અમેરિકન દેશ કોસ્ટા રિકા (Costa Rica)ના નવા ચૂંટાયેલા મહિલા રાષ્ટ્રપતિ લૌરા ફર્નાન્ડિઝ (Laura Fernandez)ના શપથગ્રહણ સમારોહમાં ભારત સરકાર તરફથી કેન્દ્રીય વિદેશ રાજ્યમંત્રી શ્રી પબિત્રા માર્ગેરિટા (Pabitra Margherita)એ હાજરી આપી હતી. કોસ્ટા રિકા વિશે સ્ટેટિક GK: પાટનગર: સાન જોસ (San Jose) | ચલણ: કોસ્ટા રિકન કોલોન. કોસ્ટા રિકા વિશ્વનો એવો દેશ છે જેણે 1948થી પોતાનું કાયમી સૈન્ય નાબૂદ કરેલું છે. 🏏 વિભાગ 7 : ખેલ-જગત અને સ્પોર્ટ્સ ટુર્નામેન્ટ્સ (Sports - May 2026) IPL 2026 & Athletics 27 IPL 2026 ફાઇનલ (31 મે, 2026): ગુજરાત ટાઇટન્સને હરાવી RCB સતત બીજી વાર ચેમ્પિયન ક્રિકેટ વિશેષ IPL 2026 ચેમ્પિયન: રોયલ ચેલેન્જર્સ બેંગલુરુ સંદર્ભ: 31 મે, 2026ના રોજ રમાયેલી ઇન્ડિયન પ્રીમિયર લીગ (IPL 2026 - 19મી સિઝન)ની રોમાંચક ફાઇનલ મેચમાં રોયલ ચેલેન્જર્સ બેંગલુરુ (RCB) એ ગુજરાત ટાઇટન્સ (GT)ને હરાવીને ખિતાબ જીતી લીધો છે. સતત બીજો ખિતાબ (Back-to-Back Titles): આ જીત સાથે જ રોયલ ચેલેન્જર્સ બેંગલુરુ (RCB) એ સતત બીજા વર્ષે (2025 અને 2026) IPL ટ્રોફી જીતવાની ઐતિહાસિક સિદ્ધિ હાંસલ કરી છે. બાબત IPL 2026 (19મી આવૃત્તિ) ની મુખ્ય વિગતો ફાઇનલ તારીખ 31 મે, 2026 ચેમ્પિયન ટીમ (Winner) રોયલ ચેલેન્જર્સ બેંગલુરુ (RCB) — બીજો ખિતાબ (2025, 2026) રનર-અપ ટીમ (Runner-up) ગુજરાત ટાઇટન્સ (GT) (GT 2022માં ચેમ્પિયન બની હતી) 28 ગોલ્ફર પુખરાજ સિંહ ગિલની સિદ્ધિ અને અમદાવાદ કોમનવેલ્થ ગેમ્સ સ્પોર્ટ્સ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ખેલ-જગત પુખરાજ સિંહ ગિલ (Pukhraj Singh Gill): મે 2026માં ભારતીય ગોલ્ફ ખેલાડી પુખરાજ સિંહ ગિલે પ્રોફેશનલ ગોલ્ફ ટૂર ઓફ ઇન્ડિયા (PGTI) અને આંતરરાષ્ટ્રીય ગોલ્ફ ચેમ્પિયનશિપમાં શાનદાર વિજય મેળવીને ચર્ચા જગાવી હતી. અમદાવાદમાં વર્લ્ડ-ક્લાસ સ્પોર્ટ્સ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર: ગુજરાત સરકારે મે 2026માં જાહેરાત કરી છે કે અમદાવાદમાં સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલ સ્પોર્ટ્સ એન્ક્લેવ અને નારણપુરા સ્પોર્ટ્સ કોમ્પ્લેક્સ ખાતે આગામી કોમનવેલ્થ ગેમ્સ (Commonwealth Games) અને ઓલિમ્પિક-સ્તરની રમતોના યજમાનપદ માટે વિશ્વસ્તરીય સ્પોર્ટ્સ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર તૈયાર કરવામાં આવી રહ્યું છે. 29 આંતરરાષ્ટ્રીય શ્રમ દિવસ (1 મે, 2026) અને આંતરરાષ્ટ્રીય નર્સ સપ્તાહની ઉજવણી મહત્વપૂર્ણ દિવસો આંતરરાષ્ટ્રીય શ્રમ દિવસ (1 મે, 2026): 1886ની શિકાગોની ‘હેમાર્કેટ ઘટના’ (Haymarket Affair)ની યાદમાં દર વર્ષે 1 મેના રોજ વિશ્વ શ્રમ દિવસ ઉજવાય છે. • ILO (International Labour Organization) દ્વારા જાહેર કરાયેલ 2026ની થીમ: “Ensuring a Healthy Psychosocial Working Environment”. • ભારતમાં પ્રથમ મે દિવસની ઉજવણી 1 મે, 1923ના રોજ મદ્રાસ (ચેન્નઈ) ખાતે લેબર કિસાન પાર્ટી ઓફ હિન્દુસ્તાનના નેતા સિંગારવેલુ ચેટ્ટિયાર દ્વારા કરવામાં આવી હતી. આંતરરાષ્ટ્રીય નર્સ દિવસ (12 મે, 2026): આધુનિક નર્સિંગના પ્રણેતા ફ્લોરેન્સ નાઇટિંગેલ (લેડી વિથ ધ લેમ્પ)ની જન્મજયંતિ નિમિત્તે 6 થી 12 મે દરમિયાન ‘આંતરરાષ્ટ્રીય નર્સ સપ્તાહ’ અને 12 મેના રોજ ‘આંતરરાષ્ટ્રીય નર્સ દિવસ’ ઉજવાયો હતો. 30 રાષ્ટ્રીય ટેકનોલોજી દિવસ (11 મે) અને આંતરરાષ્ટ્રીય વનસ્પતિ સ્વાસ્થ્ય દિવસ (12 મે) વિજ્ઞાન અને પર્યાવરણ દિવસ રાષ્ટ્રીય ટેકનોલોજી દિવસ (11 મે, 2026): 11 મે, 1998ના રોજ રાજસ્થાનના પોખરણ ખાતે પૂર્વ વડાપ્રધાન અટલ બિહારી વાજપેયીના નેતૃત્વમાં ભારતે કરેલા સફળ પરમાણુ પરીક્ષણ ‘ઓપરેશન શક્તિ’ (Operation Shakti / Pokhran-II) અને સ્વદેશી ‘હંસ-3’ વિમાન તથા ‘ત્રિશૂળ’ મિસાઇલના પરીક્ષણની યાદમાં દર વર્ષે 11 મેના રોજ રાષ્ટ્રીય ટેકનોલોજી દિવસ ઉજવાય છે. આંતરરાષ્ટ્રીય વનસ્પતિ સ્વાસ્થ્ય દિવસ (International Day of Plant Health - 12 મે): સંયુક્ત રાષ્ટ્રના FAO (Food and Agriculture Organization) દ્વારા વૈશ્વિક ખાદ્ય સુરક્ષા અને કૃષિ જૈવવિવિધતાના રક્ષણ માટે દર વર્ષે 12 મેના રોજ ‘આંતરરાષ્ટ્રીય વનસ્પતિ સ્વાસ્થ્ય દિવસ’ ઉજવવામાં આવે છે. 📅 વિભાગ 8 : મે 2026 ના તમામ અગત્યના દિવસો અને થીમ (Important Days of May 2026) Quick Table તારીખ દિવસનું નામ વર્ષ 2026 ની વિશેષતા / થીમ 1 મે ગુજરાત અને મહારાષ્ટ્ર સ્થાપના દિવસ 66મો સ્થાપના દિવસ (1 મે, 1960ના રોજ સ્થાપના) 1 મે આંતરરાષ્ટ્રીય શ્રમ દિવસ (Labour Day) થીમ: Ensuring a Healthy Psychosocial Working Environment 3 મે વિશ્વ પ્રેસ સ્વતંત્રતા દિવસ World Press Freedom Index 2026 માં ભારત 157મા ક્રમે 7 મે વિશ્વ એથ્લેટિક્સ દિવસ (World Athletics Day) World Athletics (વડું મથક: મોનાકો) દ્વારા ઉજવણી 8 મે વિશ્વ રેડ ક્રોસ અને થેલેસેમિયા દિવસ હેનરી ડ્યુનાન્ટની જન્મજયંતિ (રેડ ક્રોસના સ્થાપક) 11 મે રાષ્ટ્રીય ટેકનોલોજી દિવસ પોખરણ-2 પરમાણુ પરીક્ષણ (11 મે, 1998 - ઓપરેશન શક્તિ) 12 મે આંતરરાષ્ટ્રીય નર્સ દિવસ & વનસ્પતિ સ્વાસ્થ્ય દિવસ ફ્લોરેન્સ નાઇટિંગેલ જયંતિ | FAO Plant Health Day 16 મે સિક્કિમ સ્થાપના દિવસ અને રાષ્ટ્રીય ડેન્ગ્યુ દિવસ 36મો બંધારણીય સુધારો, 1975 દ્વારા સિક્કિમ 22મું રાજ્ય બન્યું 21 મે રાષ્ટ્રીય આતંકવાદ વિરોધી દિવસ પૂર્વ વડાપ્રધાન રાજીવ ગાંધીની પુણ્યતિથિ 22 મે આંતરરાષ્ટ્રીય જૈવવિવિધતા દિવસ UN Convention on Biological Diversity (CBD) 31 મે વિશ્વ તમાકુ નિષેધ દિવસ (World No Tobacco Day) WHO દ્વારા તમાકુના જોખમો સામે જાગૃતિ ⚡ વિભાગ 9 : ટોપ 20 વન-લાઇનર સુપરફાસ્ટ રિવિઝન (May 2026 One-Liners) Last Minute Revision ક્રમ પરીક્ષાલક્ષી પ્રશ્ન / મુદ્દો (May 2026) સાચો જવાબ 01 30 મે, 2026ના રોજ ભારતના નવા ચીફ ઓફ ડિફેન્સ સ્ટાફ (CDS) તરીકે કોણે કાર્યભાર સંભાળ્યો? લે. જ. એન. એસ. રાજા સુબ્રમણિ 02 31 મે, 2026ના રોજ ભારતીય નૌકાદળના નવા વડા (CNS) કોણ બન્યા? વાઇસ એડમિરલ કૃષ્ણા સ્વામીનાથન 03 17 મે, 2026ના રોજ અમિત શાહે ગાંધીનગરના કયા સ્થળે ‘મધુર ડેરી યુનિટ-2’નું ઉદ્ઘાટન કર્યું? દશેલા (ગાંધીનગર) 04 IPL 2026 ની ફાઇનલમાં ગુજરાત ટાઇટન્સને હરાવીને કઈ ટીમ સતત બીજી વાર ચેમ્પિયન બની? રોયલ ચેલેન્જર્સ બેંગલુરુ (RCB) 05 ઇન્ટરનેશનલ બુકર પ્રાઇઝ 2026 કઈ નવલકથાને એનાયત કરવામાં આવ્યો? Taiwan Travelogue (યાંગ શુઆંગ-ઝી) 06 79મા કાન્સ ફિલ્મ ફેસ્ટિવલ 2026 માં સર્વોચ્ચ ‘Palme d'Or’ એવોર્ડ કઈ ફિલ્મે જીત્યો? Fjord (દિગ્દર્શક: ક્રિસ્ટિયન મુંગિયુ) 07 વર્લ્ડ પ્રેસ ફ્રીડમ ઇન્ડેક્સ 2026 (180 દેશો) માં ભારતનો ક્રમ કેટલામો છે? 157મો ક્રમ 08 મેઘાલયના ઉમરોઈ ખાતે 13 દેશો વચ્ચે યોજાયેલી પ્રથમ બહુપક્ષીય સૈન્ય કવાયતનું નામ શું છે? Exercise PRAGATI 2026 09 રાષ્ટ્રીય પછાત વર્ગ આયોગ (NCBC) ના નવા ચેરપર્સન તરીકે કોની નિમણૂક થઈ? સાધ્વી નિરંજન જ્યોતિ 10 સુપ્રીમ કોર્ટે દત્તક લેનારી માતાઓને કેટલા અઠવાડિયાની પ્રસૂતિ રજાનો અધિકાર આપ્યો? 12 અઠવાડિયા (કલમ 60(4) રદ) 11 મે 2026માં કયા આફ્રિકન દેશમાંથી લવાયેલા બે ચિત્તા કુનો નેશનલ પાર્કમાં મુક્ત કરાયા? બોત્સ્વાના (Botswana) 12 ભારત-ન્યુઝીલેન્ડ FTA હેઠળ ભારતીય નિકાસના કેટલા ટકા પર ડ્યૂટી નાબૂદ કરવામાં આવી? 100% નિકાસ પર 13 ઓનલાઇન ગેમિંગ (PROG) નિયમો, 2026 હેઠળ સ્થપાયેલ ‘OGAI’ નું પ્રમાણપત્ર કેટલા વર્ષ માન્ય રહેશે? 10 વર્ષ 14 કેન્દ્રીય મંત્રી જે. પી. નડ્ડાએ કૃષિ પરિવર્તન દ્વારા આરોગ્ય સુધારણા માટે કયું મિશન લોન્ચ કર્યું? SEHAT મિશન 15 ગુજરાતમાં હાઈ-ટેક AI સેન્ટર ઓફ એક્સેલન્સ ક્યાં શરૂ કરવામાં આવ્યું છે? GIFT City, ગાંધીનગર 16 60મો જ્ઞાનપીઠ પુરસ્કાર કયા પ્રખ્યાત તમિલ કવિ અને સાહિત્યકારને એનાયત થયો? આર. વૈરામુથુ (R. Vairamuthu) 17 કોસ્ટા રિકાના નવા રાષ્ટ્રપતિ લૌરા ફર્નાન્ડિઝની શપથવિધિમાં ભારત તરફથી કોણે હાજરી આપી? પબિત્રા માર્ગેરિટા 18 ભારતીય નૌકાદળના કયા સેઇલ ટ્રેનિંગ જહાજે કેપ વર્ડેના મિન્ડેલો બંદરની મુલાકાત લીધી? INS તરંગિણી (INS Tarangini) 19 e-NAM પ્લેટફોર્મ સાથે વર્ષ 2026 સુધીમાં દેશની કુલ કેટલી APMC મંડીઓ જોડાઈ ચૂકી છે? 1,656 APMC મંડીઓ 20 IRDAI દ્વારા કઈ ત્રણ વીમા કંપનીઓને D-SII તરીકે જાહેર કરવામાં આવી છે? LIC, GIC Re અને NIACL 📝 વિભાગ 10 : સ્વ-મૂલ્યાંકન કસોટી — 10 Quick MCQs (May 2026 Practice Test) GPSC & CCE Pattern 1. તાજેતરમાં (મે 2026માં) ભારતના નવા ચીફ ઓફ ડિફેન્સ સ્ટાફ (CDS) તરીકે કોની નિમણૂક કરવામાં આવી છે? (A) જનરલ અનિલ ચૌહાણ (B) લે. જ. એન. એસ. રાજા સુબ્રમણિ (C) જનરલ ઉપેન્દ્ર દ્વિવેદી (D) લે. જ. ધીરજ સેઠ ✔ સાચો જવાબ: (B) લે. જ. એન. એસ. રાજા સુબ્રમણિ 2. વાઇસ એડમિરલ કૃષ્ણા સ્વામીનાથને કોના સ્થાને ભારતીય નૌકાદળના વડા (CNS) તરીકે પદભાર સંભાળ્યો છે? (A) આર. હરિ કુમાર (B) કરમબીર સિંહ (C) દિનેશ કે. ત્રિપાઠી (D) સુનીલ લાંબા ✔ સાચો જવાબ: (C) દિનેશ કે. ત્રિપાઠી 3. 17 મે, 2026ના રોજ કેન્દ્રીય ગૃહ અને સહકાર મંત્રી અમિત શાહે ગાંધીનગરના કયા સ્થળે ‘મધુર ડેરી યુનિટ-2’નું ઉદ્ઘાટન કર્યું? (A) દશેલા (B) કલોલ (C) માણસા (D) દહેગામ ✔ સાચો જવાબ: (A) દશેલા 4. ઇન્ટરનેશનલ બુકર પ્રાઇઝ 2026 વિજેતા નવલકથા ‘Taiwan Travelogue’ ના લેખિકા અને અનુવાદક કોણ છે? (A) હાન કાંગ અને ડેબોરા સ્મિથ (B) યાંગ શુઆંગ-ઝી અને લિન કિંગ (C) બાનુ મુશ્તાક અને દીપા ભાસ્તી (D) જેની એર્પેનબેક અને માઈકલ હોફમેન ✔ સાચો જવાબ: (B) યાંગ શુઆંગ-ઝી અને લિન કિંગ 5. 31 મે, 2026ના રોજ રમાયેલી IPL 2026 ની ફાઇનલમાં રોયલ ચેલેન્જર્સ બેંગલુરુ (RCB) એ કઈ ટીમને હરાવી ખિતાબ જીત્યો? (A) ચેન્નઈ સુપર કિંગ્સ (B) મુંબઈ ઇન્ડિયન્સ (C) ગુજરાત ટાઇટન્સ (D) સનરાઇઝર્સ હૈદરાબાદ ✔ સાચો જવાબ: (C) ગુજરાત ટાઇટન્સ 6. મે 2026માં મેઘાલયના ઉમરોઈ ખાતે ભારત અને 12 મિત્ર દેશો વચ્ચે કઈ પ્રથમ બહુપક્ષીય સૈન્ય કવાયત યોજાઈ? (A) Exercise PRAGATI 2026 (B) Exercise SHAKTI 2026 (C) Exercise MITRA 2026 (D) Exercise SURYA 2026 ✔ સાચો જવાબ: (A) Exercise PRAGATI 2026 7. રિપોર્ટર્સ વિધાઉટ બોર્ડર્સ (RSF) દ્વારા જાહેર કરાયેલ ‘વર્લ્ડ પ્રેસ ફ્રીડમ ઇન્ડેક્સ 2026’ માં ભારતનો ક્રમ કેટલામો છે? (A) 150મો (B) 151મો (C) 157મો (D) 161મો ✔ સાચો જવાબ: (C) 157મો 8. 79મા કાન્સ ફિલ્મ ફેસ્ટિવલ 2026 માં રોમાનિયન દિગ્દર્શક ક્રિસ્ટિયન મુંગિયુની કઈ ફિલ્મે ‘Palme d'Or’ જીત્યો? (A) Anora (B) Fjord (C) Anatomy of a Fall (D) Graduation ✔ સાચો જવાબ: (B) Fjord 9. તાજેતરમાં રાષ્ટ્રીય પછાત વર્ગ આયોગ (NCBC - અનુચ્છેદ 338B) ના નવા ચેરપર્સન તરીકે કોની નિમણૂક થઈ છે? (A) સાધ્વી નિરંજન જ્યોતિ (B) હંસરાજ ગંગારામ આહીર (C) ભગવાન લાલ સાહની (D) રેખા શર્મા ✔ સાચો જવાબ: (A) સાધ્વી નિરંજન જ્યોતિ 10. સુપ્રીમ કોર્ટે દત્તક લેનારી માતાઓને 12 અઠવાડિયાની પ્રસૂતિ રજા આપવા માટે સામાજિક સુરક્ષા સંહિતા, 2020 ની કઈ કલમ રદ કરી? (A) કલમ 45(2) (B) કલમ 60(4) (C) કલમ 72(1) (D) કલમ 84(3) ✔ સાચો જવાબ: (B) કલમ 60(4)
આજે જ જોડાઓ BK Academy સાથે! આવી જ માહિતી સીધી જ મેળવવા માટે અમારા whatsapp ગ્રુપમાં જોડવા માટે ક્લિક કરો