April 2026 Current Affairs BK Academy

📘 BK Academy — એપ્રિલ ૨૦૨૬ નું સંપૂર્ણ કરંટ અફેર્સ 

BK Academy

BK Academy (FREE STUDY MATERIAL) DISCIPLINE + CONSISTENCY + HARD WORK = SUCCESS એપ્રિલ ૨૦૨૬ | 01 - 30 એપ્રિલ 2026 BK Academy PUBLICATION
એપ્રિલ ૨૦૨૬ નું સંપૂર્ણ કરંટ અફેર્સ (April 2026 Current Affairs) MEGA MONTHLY EDITION 🎯 ટાર્ગેટ પરીક્ષાઓ: GPSC 1/2, PSI-કોન્સ્ટેબલ, CCE, TET-TAT, તલાટી, જુનિયર ક્લાર્ક, મુખ્ય સેવિકા, CDPO, સ્ટાફ નર્સ, MPHW, FHW, ANM, SI, SSI, ડ્રાઈવર, કંડકટર વગેરે પરીક્ષા માટે ઉપયોગી ૧. ગુજરાત વિશેષ કરંટ અફેર્સ (Gujarat Special - April 2026) GUJARAT FOCUS 01 ગુજરાતમાં 'સમ્રાટ સંપ્રતિ મ્યુઝિયમ' (Samrat Samprati Museum) નું ઉદ્ઘાટન ગુજરાત સાંસ્કૃતિક જૈન સ્થાપત્ય અને સમ્રાટ સંપ્રતિનો ઐતિહાસિક વારસો સમાચારમાં કેમ? મહાવીર જયંતિના પવિત્ર અવસરે વડાપ્રધાન શ્રી નરેન્દ્ર મોદી દ્વારા ગુજરાતમાં ઐતિહાસિક 'સમ્રાટ સંપ્રતિ મ્યુઝિયમ' નું ઉદ્ઘાટન કરવામાં આવ્યું છે. સમ્રાટ સંપ્રતિ કોણ હતા? સમ્રાટ સંપ્રતિ એ મૌર્ય વંશના મહાન સમ્રાટ અશોકના પૌત્ર અને કુણાલના પુત્ર હતા, જેમણે ઈ.સ. પૂર્વે ૨૨૪ થી ૨૧૫ (224–215 BCE) દરમિયાન શાસન કર્યું હતું. જૈન ધર્મમાં પ્રદાન: જૈન પરંપરામાં સમ્રાટ સંપ્રતિને 'જૈન અશોક' તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. તેમણે આચાર્ય સુહસ્તિસૂરિજીના ઉપદેશથી જૈન ધર્મ અંગીકાર કર્યો હતો અને ભારતભરમાં હજારો જૈન દેરાસરો તથા જિનબિંબોનું નિર્માણ કરાવ્યું હતું. મ્યુઝિયમની વિશેષતા: આ સંગ્રહાલયમાં મૌર્યકાલીન સ્થાપત્ય કળા, પ્રાચીન જૈન હસ્તપ્રતો, શિલાલેખો અને ડિજિટલ ગેલેરી દ્વારા ભારતના પ્રાચીન વારસાને રજૂ કરવામાં આવ્યો છે. 📌 Exam Point (GPSC / CCE): મૌર્ય સમ્રાટ સંપ્રતિની રાજધાની ઉજ્જૈન અને પાટલિપુત્ર હતી. ગુજરાત અને સૌરાષ્ટ્રમાં જૈન ધર્મના પ્રચાર-પ્રસારમાં તેમનું યોગદાન અદ્વિતીય ગણાય છે. 02 સાણંદ ખાતે Kaynes સેમિકન્ડક્ટર પ્લાન્ટ અને ભારતનું સેમિકન્ડક્ટર મિશન 2.0 ગુજરાત ઉદ્યોગ સેમિકન્ડક્ટર ચિપ અને પાવર મોડ્યુલ્સ ઉત્પાદન મુખ્ય વિગત: વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી દ્વારા અમદાવાદ જિલ્લાના સાણંદ (Sanand) ખાતે Kaynes Semicon Plant નું ઉદ્ઘાટન કરવામાં આવ્યું છે, જે એપ્રિલ ૨૦૨૬ માં કાર્યરત થઈને ગુજરાતને ભારતના 'સેમિકન્ડક્ટર હબ' તરીકે પ્રસ્થાપિત કરે છે. ઉત્પાદન વિશેષતા: આ પ્લાન્ટમાં મુખ્યત્વે Intelligent Power Modules (IPMs) નું નિર્માણ કરવામાં આવે છે, જેનો સૌથી વધુ ઉપયોગ ઈલેક્ટ્રિક વ્હીકલ્સ (Electric Vehicles - EVs), ગ્રીન એનર્જી અને ઔદ્યોગિક ઓટોમેશનમાં થાય છે. India Semiconductor Mission (ISM) 2.0: ભારત સરકારે વર્ષ ૨૦૨૧ માં શરૂ કરેલા સેમિકન્ડક્ટર મિશનના બીજા તબક્કા (ISM 2.0) અંતર્ગત દેશમાં ૮૫,૦૦૦ સેમિકન્ડક્ટર પ્રોફેશનલ્સ અને એન્જિનિયરોને તાલીમ આપવાનો લક્ષ્યાંક નિર્ધારિત કર્યો છે. 📌 યાદ રાખો: ગુજરાતમાં ધોલેરા (Tata Electronics) અને સાણંદ (Micron, CG Power અને Kaynes Semicon) સેમિકન્ડક્ટર ઉત્પાદનના મુખ્ય કેન્દ્રો છે. 03 ગિફ્ટ સિટી (GIFT City) ગાંધીનગર ખાતે UAE ની ADNIC કંપનીની પ્રથમ રિ-ઈન્શ્યોરન્સ બ્રાન્ચ GIFT City / ફાઈનાન્સ GIFT City, ગાંધીનગર ખાતે આંતરરાષ્ટ્રીય નાણાકીય કેન્દ્ર સમાચારમાં કેમ? સંયુક્ત આરબ અમીરાત (UAE) ની અગ્રણી વીમા કંપની Abu Dhabi National Insurance Company (ADNIC) ને ગાંધીનગર સ્થિત GIFT City (ગુજરાત ઈન્ટરનેશનલ ફાઈનાન્સ ટેક-સિટી) માં પોતાની રિ-ઈન્શ્યોરન્સ (પુનઃવીમા) શાખા સ્થાપવાની મંજૂરી મળી છે. નિયામક મંજૂરી: આ લાયસન્સ IFSCA (International Financial Services Centres Authority) દ્વારા આપવામાં આવ્યું છે, જે ૧ એપ્રિલ ૨૦૨૬ થી અમલમાં આવ્યું છે. મહત્વ: આ પગલાથી ભારત અને UAE વચ્ચે નાણાકીય સેવાઓ અને મેરિટાઈમ/કોમર્શિયલ રિ-ઈન્શ્યોરન્સ ક્ષેત્રે સહયોગ વધશે. 04 ગુજરાત સરકાર દ્વારા લઘુત્તમ વેતન અને સ્પેશિયલ ભથ્થા (DA) ના નવા દરો જાહેર ગુજરાત શ્રમ અને રોજગાર અમલીકરણ સમયગાળો: ગુજરાત સરકારના શ્રમ અને રોજગાર વિભાગ દ્વારા લઘુત્તમ વેતન ધારા, ૧૯૪૮ (Minimum Wages Act, 1948) હેઠળ ૧ એપ્રિલ ૨૦૨૬ થી ૩૦ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ સુધીના સમયગાળા માટે સુધારેલા મોંઘવારી ભથ્થા (Dearness Allowance - DA) ના દરો જાહેર કરવામાં આવ્યા છે. દૈનિક ભથ્થું: કન્ઝ્યુમર પ્રાઈસ ઈન્ડેક્સ (CPI) ના આધારે દૈનિક વિશેષ ભથ્થું (DA) ₹૬૦.૫૦ પ્રતિદિન નિર્ધારિત કરવામાં આવ્યું છે. કર્મચારી શ્રેણી (ઝોન-૧: મહાનગરપાલિકા વિસ્તાર) મૂળ વેતન (Basic - ₹/દિન) મોંઘવારી ભથ્થું (DA - ₹/દિન) કુલ દૈનિક વેતન (₹) માસિક વેતન (૨૬ દિવસ - ₹) કુશળ (Skilled) ₹૪૭૪.૦૦ ₹૬૦.૫૦ ₹૫૩૪.૫૦ ₹૧૩,૮૯૭/- અર્ધ-કુશળ (Semi-Skilled) ₹૪૬૨.૦૦ ₹૬૦.૫૦ ₹૫૨૨.૫૦ ₹૧૩,૫૮૫/- બિન-કુશળ (Un-Skilled) ₹૪૫૨.૦૦ ₹૬૦.૫૦ ₹૫૧૨.૫૦ ₹૧૩,૩૨૫/- 05 ગાંધીનગરમાં 'નારી શક્તિ વંદના સંમેલન' અને 'વિશ્વમેળો' વિશેષાંકનું વિમોચન ગુજરાત સમસામયિક નારી શક્તિ વંદના સંમેલન (૧૫ એપ્રિલ ૨૦૨૬): મુખ્યમંત્રી શ્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલે ગાંધીનગર ખાતે આયોજિત 'નારી શક્તિ વંદના સંમેલન'ને સંબોધિત કર્યું હતું અને મહિલા નેતૃત્વ હેઠળના વિકાસ (Women-led Development) તથા સ્વ-સહાય જૂથો (SHGs) ના સશક્તિકરણની પ્રશંસા કરી હતી. 'વિશ્વમેળો' વિશેષાંક (૩૦ એપ્રિલ ૨૦૨૬): મુખ્યમંત્રીશ્રીએ ગાંધીનગર ખાતે 'વિશ્વ ગુજરાતી સમાજ' દ્વારા તૈયાર કરાયેલ 'વિશ્વમેળો' (VishwaMelo) વિશેષ આવૃત્તિ અને સંસ્થાની નવી અપડેટેડ વેબસાઈટનું લોન્ચિંગ કર્યું હતું. ૬૬મો ગુજરાત ગૌરવ દિવસ પૂર્વસંધ્યા: ૩૦ એપ્રિલ ૨૦૨૬ ના રોજ મુખ્યમંત્રીશ્રીએ ૧ મે, ૧૯૬૦ ના રોજ સ્થાપિત ગુજરાત રાજ્યના ૬૬મા સ્થાપના દિવસ (ગુજરાત ગૌરવ દિવસ) નિમિત્તે રાજ્યના નાગરિકોને 'વિકસિત ગુજરાત @ ૨૦૪૭' ના સંકલ્પ સાથે શુભેચ્છા સંદેશ પાઠવ્યો હતો. ૨. રાષ્ટ્રીય અને બંધારણીય કરંટ અફેર્સ (National & Polity Affairs) POLITY & GOVERNANCE 06 ૧ એપ્રિલ ૨૦૨૬ થી ભારતમાં 'નવો આવકવેરા કાયદો, ૨૦૨૫' (Income-tax Act, 2025) અમલમાં કાયદો અને કરવેરા ઐતિહાસિક પરિવર્તન: ૧ એપ્રિલ ૨૦૨૬ થી સમગ્ર ભારતમાં 'આવકવેરા અધિનિયમ, ૨૦૨૫' (Income-tax Act, 2025) સત્તાવાર રીતે અમલમાં આવ્યો છે. ૬ દાયકા જૂના કાયદાનું સ્થાન લીધું: આ નવા કાયદાએ ૬૪ વર્ષ જૂના આવકવેરા અધિનિયમ, ૧૯૬૧ (Income Tax Act, 1961) નું સ્થાન લીધું છે. મુખ્ય સુધારાઓ: ૧. જૂના કાયદામાં રહેલા 'Previous Year' અને 'Assessment Year' ના ગૂંચવણભર્યા ખ્યાલને દૂર કરીને સરળ 'Tax Year' (કર વર્ષ) ની વિભાવના દાખલ કરવામાં આવી છે. ૨. કાયદાની ભાષા સરળ બનાવવામાં આવી છે અને બિનજરૂરી કલમો (Sections) તથા પેટા-જોગવાઈઓ ઘટાડવામાં આવી છે. ૩. નવી કલમ ૧૨૧ (Section 121) હેઠળ F&O (Futures & Options) ટ્રેડિંગ અને બિઝનેસ નુકસાનને કેરી-ફોરવર્ડ કરવાના નિયમો સ્પષ્ટ કરવામાં આવ્યા છે. 📌 Exam Point: પરીક્ષામાં પૂછાય કે ૧ એપ્રિલ ૨૦૨૬ થી કયા જૂના કાયદાને બદલે નવો Income-tax Act, 2025 અમલમાં આવ્યો? જવાબ: Income-tax Act, 1961. 07 વસ્તી ગણતરી ૨૦૨૭ (Census 2027) નો પ્રથમ તબક્કો ૧ એપ્રિલ ૨૦૨૬ થી શરૂ રાષ્ટ્રીય વસ્તી ગણતરી પ્રથમ ડિજિટલ વસ્તી ગણતરી: ભારતની આગામી વસ્તી ગણતરી (Census 2027) એ દેશના ઈતિહાસની સૌપ્રથમ સંપૂર્ણ ડિજિટલ વસ્તી ગણતરી (First-ever Fully Digital Census) હશે. પ્રથમ તબક્કાનો પ્રારંભ: વસ્તી ગણતરીનો પ્રથમ તબક્કો (Phase-1: Houselisting and Housing Census) ૧ એપ્રિલ ૨૦૨૬ થી શરૂ કરવામાં આવ્યો છે. જાતિ આધારિત ગણતરી (Caste Enumeration): વસ્તી ગણતરીના બીજા તબક્કા (Phase-2) માં સત્તાવાર રીતે જાતિ ગણતરી (Caste Enumeration) નો સમાવેશ કરવામાં આવશે. Self-Enumeration Portal: નાગરિકો પોતાની વિગતો જાતે ઓનલાઇન ભરી શકે તે માટે સરકાર દ્વારા 'સેલ્ફ-એન્યુમરેશન પોર્ટલ' શરૂ કરાયું છે, જેમાં કુલ ૧૬ ભાષાઓમાં માહિતી ભરી શકાશે. 08 ૧૩૧મું બંધારણીય સુધારા વિધેયક, ૨૦૨૬ અને સીમાંકન (Delimitation) ચર્ચામાં ભારતીય બંધારણ નવું સંસદ ભવન, નવી દિલ્હી મુખ્ય જોગવાઈ: એપ્રિલ ૨૦૨૬ માં સંસદમાં રજૂ કરાયેલા ૧૩૧મા બંધારણીય સુધારા વિધેયક, ૨૦૨૬ (Constitution 131st Amendment Bill, 2026) માં લોકસભાની કુલ બેઠકો વર્તમાન ૫૪૩ થી વધારીને ૮૫૦ કરવાનો પ્રસ્તાવ મૂકવામાં આવ્યો હતો (જે સંસદમાં જરૂરી વિશેષ બહુમતીના અભાવે પસાર થઈ શક્યું નહોતું). સીમાંકન પંચ (Delimitation Commission): પ્રસ્તાવિત સીમાંકન વિધેયક ૨૦૨૬ હેઠળ રચાનારા સીમાંકન પંચના અધ્યક્ષ તરીકે સુપ્રીમ કોર્ટના ન્યાયાધીશ (Supreme Court Judge) ની નિમણૂક કરવાની જોગવાઈ હતી. સુપ્રીમ કોર્ટનો મહત્વપૂર્ણ ચુકાદો: એપ્રિલ ૨૦૨૬ માં સુપ્રીમ કોર્ટે પુનઃસ્પષ્ટતા કરી છે કે ભારતમાં 'મત આપવાનો અધિકાર' (Right to Vote) એ વૈધાનિક અધિકાર (Statutory Right) છે, મૂળભૂત અધિકાર (Fundamental Right) નથી. 09 લદ્દાખમાં ૫ નવા જિલ્લાઓની સત્તાવાર જાહેરાત: કુલ જિલ્લાઓની સંખ્યા ૭ થઈ કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ લદ્દાખમાં વહીવટી વિસ્તરણ સત્તાવાર જાહેરનામું: એપ્રિલ ૨૦૨૬ માં લદ્દાખના ઉપરાજ્યપાલ (Lieutenant Governor) શ્રી વિનય કુમાર સક્સેના દ્વારા કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ લદ્દાખમાં ૫ નવા જિલ્લાઓની રચનાનું સત્તાવાર જાહેરનામું બહાર પાડવામાં આવ્યું છે. ૫ નવા જિલ્લાઓ કયા છે? ૧. નુબ્રા (Nubra), ૨. શામ (Sham), ૩. ચાંગથાંગ (Changthang), ૪. ઝાંસ્કર (Zanskar), અને ૫. દ્રાસ (Drass). કુલ જિલ્લાઓ: અગાઉ લદ્દાખમાં માત્ર ૨ જિલ્લાઓ (લેહ અને કારગિલ) હતા. હવે ૫ નવા જિલ્લા ઉમેરાતા લદ્દાખમાં કુલ જિલ્લાઓની સંખ્યા ૨ થી વધીને ૭ થઈ ગઈ છે. કારગિલ ડિસ્ટ્રિક્ટ કોર્ટ કોમ્પ્લેક્સ: ભારતના ૫૩મા મુખ્ય ન્યાયાધીશ (CJI) જસ્ટિસ સૂર્યકાંત દ્વારા કારગિલ ખાતે નવા ડિસ્ટ્રિક્ટ કોર્ટ કોમ્પ્લેક્સનું ઉદ્ઘાટન કરવામાં આવ્યું. 10 બિહારના પ્રથમ ભાજપ (BJP) મુખ્યમંત્રી તરીકે સમ્રાટ ચૌધરીએ શપથ લીધા રાજ્ય રાજકારણ ઐતિહાસિક રાજકીય ઘટના: ૧૫ એપ્રિલ ૨૦૨૬ ના રોજ શ્રી સમ્રાટ ચૌધરી (Samrat Choudhary) એ બિહારના નવા મુખ્યમંત્રી તરીકે શપથ ગ્રહણ કર્યા છે. પ્રથમ BJP મુખ્યમંત્રી: આ સાથે જ સમ્રાટ ચૌધરી બિહારના રાજકીય ઈતિહાસમાં ભારતીય જનતા પાર્ટી (BJP) ના સૌપ્રથમ મુખ્યમંત્રી બન્યા છે. અમરાવતી (આંધ્રપ્રદેશ): આંધ્રપ્રદેશની એકમાત્ર સત્તાવાર રાજધાની (Sole Capital) તરીકે અમરાવતી (Amaravati) ને જાહેર કરવામાં આવી છે અને વિશ્વ બેંકે (World Bank) અમરાવતીના વિકાસ માટે $340 મિલિયન નું ભંડોળ છૂટું કર્યું છે. 11 સિક્કિમના રાજ્યત્વના ૫૦ વર્ષ પૂર્ણ; NCERT ને 'ડીમ્ડ યુનિવર્સિટી' નો દરજ્જો રાષ્ટ્રીય વિકાસ સિક્કિમ સુવર્ણ જયંતિ (૨૭-૨૮ એપ્રિલ ૨૦૨૬): વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ ગંગટોકના પાલજોર સ્ટેડિયમ ખાતે સિક્કિમના ૫૦મા રાજ્યત્વ વર્ષ (Golden Jubilee of Statehood) ના સમાપન સમારોહમાં ભાગ લીધો અને ₹૪,૦૦૦ કરોડથી વધુના ૩૦+ વિકાસ પ્રોજેક્ટ્સનું લોકાર્પણ કર્યું. (નોંધ: ૩૬મા બંધારણીય સુધારા, ૧૯૭૫ દ્વારા સિક્કિમ ભારતનું ૨૨મું રાજ્ય બન્યું હતું). NCERT ને ડીમ્ડ યુનિવર્સિટી દરજ્જો: કેન્દ્રીય શિક્ષણ મંત્રાલય દ્વારા NCERT (National Council of Educational Research and Training) ને સત્તાવાર રીતે 'Deemed-to-be-University' નો દરજ્જો એનાયત કરવામાં આવ્યો છે. ડૉ. મેનકા ગુરુસ્વામી: પશ્ચિમ બંગાળમાંથી રાજ્યસભામાં ચૂંટાઈને ડૉ. મેનકા ગુરુસ્વામી ભારતનાં પ્રથમ ઓપનલી LGBTQ+ (Queer) સંસદ સભ્ય (MP) બન્યાં છે. ઉત્તર ભારતનો પ્રથમ ગ્લાસ બ્રિજ: પંજાબના નાંગલ (Nangal) શહેરમાં ઉત્તર ભારતનો સૌપ્રથમ ગ્લાસ બ્રિજ (કાચનો પુલ) બનાવવાની જાહેરાત કરવામાં આવી છે. 12 કાશી વિશ્વનાથ ધામ ખાતે 'વિક્રમાદિત્ય વૈદિક ઘડિયાળ' અને ભારત ટેક્સી (Bharat Taxi) લોન્ચ સંસ્કૃતિ અને પહેલ કાશી વિશ્વનાથ ધામ, વારાણસી વિક્રમાદિત્ય વૈદિક ઘડિયાળ: ઉજ્જૈન બાદ હવે ઉત્તર પ્રદેશના વારાણસી સ્થિત કાશી વિશ્વનાથ ધામ (Kashi Vishwanath Dham) ખાતે ભારતીય પંચાંગ અને કાળગણના દર્શાવતી 'વિક્રમાદિત્ય વૈદિક ઘડિયાળ' સ્થાપિત કરવામાં આવી છે. 'ભારત ટેક્સી' (Bharat Taxi): કેન્દ્રીય વાણિજ્ય અને ઉદ્યોગ મંત્રી શ્રી પીયૂષ ગોયલે મુંબઈ ખાતે ભારતનું સૌપ્રથમ સહકારી ક્ષેત્ર સંચાલિત (Cooperative-led) રાઈડ-હેલિંગ પ્લેટફોર્મ 'Bharat Taxi' એપ લોન્ચ કરી છે, જેમાં ઓટો-રિક્ષા અને કેબ ડ્રાઈવરોને સીધો લાભ મળશે. દેશની પ્રથમ કોમર્શિયલ સી-પ્લેન સેવા: DGCA દ્વારા SkyHop Aviation Pvt Ltd ને Air Operator Certificate (AOC) અપાયું છે, જે કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ લક્ષદ્વીપ (અગત્તી, કિલ્તાન અને કવરત્તી ટાપુઓ) ખાતે ભારતની પ્રથમ વ્યાવસાયિક સી-પ્લેન સેવા શરૂ કરશે. UN Zero Waste શહેર: કેરળના પ્રવાસન શહેર વરકલા (Varkala) નો સંયુક્ત રાષ્ટ્ર (UN) ની “20 Cities Towards Zero Waste” પહેલમાં સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે. ૩. સંરક્ષણ, અવકાશ અને વિજ્ઞાન-ટેકનોલોજી (Defence, Space & Science-Tech) DEFENCE & SCI-TECH 13 INS અરિદમન (INS Aridhaman) અને INS તારાગિરી (INS Taragiri) ભારતીય નૌકાદળમાં સામેલ ભારતીય નૌકાદળ પ્રોજેક્ટ 17A સ્ટીલ્થ ફ્રિગેટ અને અરિહંત ક્લાસ સબમરીન કમિશનિંગ તારીખ અને સ્થળ: ૩ એપ્રિલ ૨૦૨૬ ના રોજ આંધ્રપ્રદેશના વિશાખાપટ્ટનમ (Visakhapatnam) ખાતે ભારતીય નૌકાદળમાં INS Aridhaman અને INS Taragiri ને એકસાથે સામેલ (Commission) કરવામાં આવ્યા છે. INS અરિદમન (INS Aridhaman): તે અરિહંત-ક્લાસની ભારતની ત્રીજી સ્વદેશી પરમાણુ બેલિસ્ટિક મિસાઈલ સબમરીન (3rd SSBN) છે (પ્રથમ: INS અરિહંત, બીજી: INS અરિઘાત). તે K-15 (Sagarika) અને 3,500 કિમીની રેન્જ ધરાવતી K-4 પરમાણુ મિસાઈલો વહન કરવા સક્ષમ છે, જે ભારતના 'Nuclear Triad' ને અત્યંત મજબૂત બનાવે છે. INS તારાગિરી (INS Taragiri): તે Project 17A હેઠળ નિર્મિત નીલગિરી-ક્લાસની અત્યાધુનિક સ્ટીલ્થ ફ્રિગેટ (Stealth Frigate) છે. અન્ય નૌકાદળ અપડેટ્સ: ભારતીય નૌકાદળને સર્વેક્ષણ જહાજ 'સંશોધક' (Sanshodhak) પ્રાપ્ત થયું છે. ઉપરાંત, ઓફશોર પેટ્રોલ વેસલ INS Sunayna ને માલદીવ્સ સાથે સંબંધો મજબૂત કરવા 'IOS SAGAR' મિશન હેઠળ તૈનાત કરવામાં આવ્યું છે. 📌 સંરક્ષણ નિકાસ રેકોર્ડ: નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૫-૨૬ (FY 2025-26) માં ભારતની સંરક્ષણ નિકાસ (Defence Exports) સર્વકાલીન ઉચ્ચ સપાટીએ પહોંચીને ₹૩૮,૪૨૪ કરોડ નોંધાઈ છે! 14 NASA નું 'Artemis II' ચંદ્ર મિશન લોન્ચ: ૧૯૭૨ પછી પ્રથમ માનવયુક્ત મૂન ફ્લાયબાય અવકાશ વિજ્ઞાન NASA નું Space Launch System (SLS) રોકેટ લોન્ચિંગ તારીખ: ૧ એપ્રિલ ૨૦૨૬ ના રોજ અમેરિકન અવકાશ સંસ્થા NASA દ્વારા ફ્લોરિડાના કેનેડી સ્પેસ સેન્ટર ખાતેથી Space Launch System (SLS) રોકેટ અને ઓરાયન (Orion) અવકાશયાન મારફતે ઐતિહાસિક 'Artemis II' મિશન લોન્ચ કરવામાં આવ્યું. ઐતિહાસિક મહત્વ: વર્ષ ૧૯૭૨ ના એપોલો-૧૭ (Apollo 17) મિશન બાદ એટલે કે ૫૪ વર્ષ પછી ચંદ્રની ભ્રમણકક્ષા તરફ જનારું આ વિશ્વનું પ્રથમ માનવયુક્ત (Crewed) મિશન છે. અવકાશયાત્રીઓના વિક્રમો: ૧. ક્રિસ્ટિના કોચ (Christina Koch): ચંદ્ર મિશન (Deep Space) માં જનાર વિશ્વની પ્રથમ મહિલા અવકાશયાત્રી બન્યાં છે. ૨. જેરેમી હેન્સન (Jeremy Hansen - કેનેડા): ચંદ્રની સફરે જનાર પ્રથમ બિન-અમેરિકન (Non-American) અવકાશયાત્રી બન્યા છે. ૩. અન્ય બે અવકાશયાત્રીઓ: રીડ વાઈઝમેન (Reid Wiseman - કમાન્ડર) અને વિક્ટર ગ્લોવર (Victor Glover - પ્રથમ અશ્વેત ચંદ્ર અવકાશયાત્રી). 15 કલ્પક્કમ ખાતે ભારતના પ્રથમ સ્વદેશી PFBR રિએક્ટરે 'ક્રિટિકલિટી' હાંસલ કરી પરમાણુ ઊર્જા અને વિજ્ઞાન કલ્પક્કમ ખાતે સ્વદેશી ફાસ્ટ બ્રીડર રિએક્ટર પરમાણુ ક્ષેત્રે મોટી સિદ્ધિ: તમિલનાડુના કલ્પક્કમ (Kalpakkam) ખાતે આવેલા ભારતના પ્રથમ સ્વદેશી Prototype Fast Breeder Reactor (PFBR - 500 MW) એ સફળતાપૂર્વક 'ક્રિટિકલિટી' (Criticality - સ્વયંસંચાલિત પરમાણુ વિખંડન પ્રક્રિયા) હાંસલ કરી છે. અમરાવતીમાં પ્રથમ ક્વોન્ટમ કમ્પ્યુટર: ૧૪ એપ્રિલ (World Quantum Day) ના રોજ આંધ્રપ્રદેશના અમરાવતી ખાતે ભારતનું પ્રથમ ક્વોન્ટમ કમ્પ્યુટર અને 'Indigenous Quantum Test Reference Facility' નું ઉદ્ઘાટન કરવામાં આવ્યું. ISRO નું 'મિત્ર મિશન' (Mitra Mission): એપ્રિલ ૨૦૨૬ માં ISRO દ્વારા લદ્દાખના લેહ (Leh) ખાતે અવકાશ સંશોધન અને હાઈ-એલ્ટિટ્યુડ એનાલોગ પરીક્ષણ માટે 'મિત્ર મિશન' હાથ ધરવામાં આવ્યું હતું. 16 DRDO ના Advanced Armoured Platforms અને યુદ્ધાભ્યાસ (CYCLONE & DUSTLIK) સંરક્ષણ અને કવાયત DRDO દ્વારા નવા આર્મર્ડ પ્લેટફોર્મ: ૨૫ એપ્રિલ ૨૦૨૬ ના રોજ DRDO ના અધ્યક્ષ ડૉ. સમીર વી. કામતે મહારાષ્ટ્રના અહિલ્યાનગર (અહમદનગર) ખાતે DRDO લેબોરેટરીમાં ભારતીય સેનાની ગતિશીલતા વધારવા માટે 'Advanced Armoured Platforms (Tracked and Wheeled)' નું અનાવરણ કર્યું. BHEL અને NSTL (DRDO) વચ્ચે કરાર: ભારત હેવી ઈલેક્ટ્રિકલ્સ લિમિટેડ (BHEL) એ યુદ્ધજહાજોના હીટ સિગ્નેચર ઘટાડતી સ્વદેશી GT-IRSS (Gas Turbine–Infrared Suppression System) ટેકનોલોજી માટે DRDO ની વિશાખાપટ્ટનમ સ્થિત NSTL લેબ સાથે કરાર કર્યા છે. યુદ્ધાભ્યાસ 'CYCLONE-IV' (૨૦૨૬): ભારત અને ઈજિપ્ત (Egypt) ના સ્પેશિયલ ફોર્સિસ વચ્ચે સંયુક્ત લશ્કરી કવાયત 'સાયક્લોન'ની ૪થી આવૃત્તિ ઈજિપ્તમાં યોજાઈ. યુદ્ધાભ્યાસ 'DUSTLIK-VII' (૨૦૨૬): ભારત અને ઉઝબેકિસ્તાન (Uzbekistan) વચ્ચે સંયુક્ત લશ્કરી કવાયત 'દસ્તલિક'ની ૭મી આવૃત્તિ યોજાઈ. ઓડિશા પોલીસને 'President's Colour': ઉત્કૃષ્ટ સેવા બદલ ઓડિશા પોલીસ (Odisha Police) ને પ્રતિષ્ઠિત 'રાષ્ટ્રપતિ નિશાન' (President's Colour) એનાયત કરવામાં આવ્યું છે. 17 IIT રોપડનું 'ANNAM.AI', મહાબળેશ્વરમાં X-Band રડાર અને ટાટા સ્ટીલની EASyMelt ટેકનોલોજી નવીન ટેકનોલોજી ANNAM.AI (IIT રોપડ): પંજાબની IIT Ropar દ્વારા સ્માર્ટ ખેતી અને કૃષિ નિર્ણયો માટે ભારતની પ્રથમ સંપૂર્ણ સંકલિત AI સિસ્ટમ 'Agricultural Intelligence Ecosystem' (ANNAM.AI - Alliance for Next-Gen Nourishment through Agriculture Modernisation) લોન્ચ કરવામાં આવી છે. પ્રથમ ઈન્ટ્રા-સિટી ડ્રોન ડિલિવરી: FedEx અને IIT Madras એ કર્ણાટકના બેંગલુરુ ખાતે ભારતનું પ્રથમ ઈન્ટ્રા-સિટી ડ્રોન ડિલિવરી ફ્લાઈટ ટ્રાયલ સફળતાપૂર્વક પૂર્ણ કર્યું છે. મહાબળેશ્વર ખાતે X-Band ડોપ્લર રડાર: પૃથ્વી વિજ્ઞાન મંત્રાલય હેઠળની પુણે સ્થિત સંસ્થા IITM દ્વારા મહારાષ્ટ્રના મહાબળેશ્વર ખાતેના હાઈ એલ્ટિટ્યુડ ક્લાઉડ ફિઝિક્સ લેબોરેટરી (HACPL) માં X-Band Dual-Polarization Doppler Weather Radar (DWR) કાર્યરત કરાયું. વિશ્વની પ્રથમ EASyMelt ટેકનોલોજી: Tata Steel એ જર્મનીના SMS Group સાથે મળીને ઝારખંડના જમશેદપુર પ્લાન્ટ ખાતે કાર્બન ઉત્સર્જન ઘટાડવા માટે વિશ્વની પ્રથમ લાર્જ-સ્કેલ EASyMelt (Electrically Assisted Syngas Smelter) ટેકનોલોજી સ્થાપવા કરાર કર્યા છે. ભારતનો પ્રથમ એનોડ મટિરિયલ પ્લાન્ટ: Himadri Speciality Chemical Ltd (HSCL) દ્વારા પશ્ચિમ બંગાળના હુગલી (મહિસ્તિકરી) ખાતે લિથિયમ-આયન બેટરી માટે ભારતનો પ્રથમ Anode Material Production Facility પ્લાન્ટ શરૂ કરાયો. ૪. અર્થતંત્ર, બેંકિંગ, રિપોર્ટ્સ અને યોજનાઓ (Economy, Banking & Schemes) ECONOMY & REPORTS 18 RBI દ્વિમાસિક નાણાકીય નીતિ (એપ્રિલ ૨૦૨૬): રેપો રેટ ૫.૨૫% પર યથાવત બેંકિંગ અને RBI MPC બેઠક: એપ્રિલ ૨૦૨૬ માં ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI) ના ગવર્નર શ્રી સંજય મલ્હોત્રા (Sanjay Malhotra) ની અધ્યક્ષતામાં યોજાયેલી મોનેટરી પોલિસી કમિટી (MPC) ની બેઠકમાં રેપો રેટ (Repo Rate) ૫.૨૫% પર યથાવત રાખવામાં આવ્યો છે. છૂટક ફુગાવો (Retail Inflation): માર્ચ ૨૦૨૬ માં ભારતનો છૂટક ફુગાવો (CPI Inflation) ઘટીને ૩.૪% નોંધાયો છે, જે RBI ના ૪% ના લક્ષ્યાંક કરતા નીચો છે. SEBI નો ૩૮મો સ્થાપના દિવસ અને 'મિશન જાગરૂક': નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણે મુંબઈ ખાતે SEBI (Securities and Exchange Board of India) ના ૩૮મા સ્થાપના દિવસ નિમિત્તે રોકાણકારોની જાગૃતિ માટે 'Mission Jagrook' લોન્ચ કર્યું. AI પ્લેટફોર્મ 'Mythos' ના જોખમોના મૂલ્યાંકન માટે સમિતિ: ભારત સરકારે એડવાન્સ્ડ AI પ્લેટફોર્મ Anthropic's Mythos થી બેંકિંગ અને નાણાકીય ક્ષેત્રે ઊભા થતા સંભવિત જોખમોની તપાસ કરવા SBI ના ચેરમેન સી. એસ. શેટ્ટી (C.S. Setty) ની અધ્યક્ષતામાં એક ઉચ્ચ-સ્તરીય પેનલની રચના કરી છે. 19 Startup India Fund of Funds 2.0 (₹૧૦,૦૦૦ કરોડ) અને કેન્દ્રીય યોજનાઓનું વિસ્તરણ યોજનાઓ અને નીતિ Startup India Fund of Funds 2.0: એપ્રિલ ૨૦૨૬ માં ભારત સરકારે દેશમાં ડીપ-ટેક અને નવીન સ્ટાર્ટઅપ્સને ભંડોળ પૂરું પાડવા માટે કુલ ₹૧૦,૦૦૦ કરોડના કોર્પસ (Corpus) સાથે 'Startup India Fund of Funds 2.0' નું જાહેરનામું બહાર પાડ્યું છે. PM-KUSUM યોજના: ખેડૂતો માટે સોલાર પંપ અને સૌર ઊર્જાને પ્રોત્સાહન આપતી PM-KUSUM યોજનાની સમયમર્યાદા લંબાવીને માર્ચ ૨૦૨૭ સુધી કરવામાં આવી છે. e-SafeHER કાર્યક્રમ (MeitY): ઈલેક્ટ્રોનિક્સ અને આઈટી મંત્રાલય (MeitY) દ્વારા ગ્રામીણ વિસ્તારની ૧૦ લાખ મહિલાઓને સાયબર સિક્યોરિટી તાલીમ આપવા માટે 'e-SafeHER' કાર્યક્રમ શરૂ કરાયો છે. નમો ડ્રોન દીદી યોજના: આ યોજના હેઠળ મહિલા ડ્રોન પાયલટ તાલીમમાં કર્ણાટક રાજ્ય સમગ્ર દેશમાં પ્રથમ ક્રમે રહ્યું છે. SMILE–Beggary Survey App: સામાજિક ન્યાય અને અધિકારીતા મંત્રાલયે ચંદીગઢ ખાતે યોજાયેલ ચિંતન શિબિરમાં ભિક્ષુકોના પુનર્વસન અને રિયલ-ટાઈમ સર્વે માટે મોબાઈલ એપ લોન્ચ કરી. ઓડિશા ૩૪મું રાજ્ય બન્યું: આયુષ્માન ભારત (AB PM-JAY) યોજના લાગુ કરનાર ઓડિશા દેશનું ૩૪મું રાજ્ય/UT બન્યું છે. તદુપરાંત ઓડિશા સરકારે 'મુખ્યમંત્રી અન્નપૂર્ણા યોજના' પણ શરૂ કરી છે. 📌 યોજનાઓના સીમાચિહ્નો: ૧ એપ્રિલ ૨૦૧૬ ના રોજ શરૂ થયેલી પ્રધાનમંત્રી આવાસ યોજના-ગ્રામીણ (PMAY-G) ના ૧૦ વર્ષ પૂર્ણ થયા, જ્યારે ૮ એપ્રિલ ૨૦૧૫ ના રોજ શરૂ થયેલી પ્રધાનમંત્રી મુદ્રા યોજના (PMMY - શિશુ ₹૫૦,૦૦૦ સુધી, કિશોર, તરુણ, તરુણ પ્લસ) ના ૧૧ વર્ષ પૂર્ણ થયા. 20 નીતિ આયોગનો 'DPI@2047' રિપોર્ટ, પવન ઊર્જામાં 6.05 GW નો વિક્રમ અને અન્ય સૂચકાંકો રિપોર્ટ્સ અને રેન્કિંગ નીતિ આયોગ (NITI Aayog) રિપોર્ટ: એપ્રિલ ૨૦૨૬ માં નીતિ આયોગે “DPI@2047 for Viksit Bharat - A Strategic Roadmap to Enable Non-linear Inclusive Socio-economic Growth” શીર્ષક હેઠળ ડિજિટલ પબ્લિક ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર (DPI) માટેનો રોડમેપ જાહેર કર્યો. પવન ઊર્જા (Wind Power) માં ઓલ-ટાઈમ રેકોર્ડ: નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૫-૨૬ દરમિયાન ભારતે 6.05 GW (ગીગાવોટ) નવી પવન ઊર્જા ક્ષમતા ઉમેરીને સર્વકાલીન વાર્ષિક વિક્રમ સ્થાપ્યો છે. IRENA ૨૦૨૬ રિપોર્ટ: રિન્યુએબલ એનર્જી (પુનઃપ્રાપ્ય ઊર્જા) સ્થાપિત ક્ષમતામાં ભારત વિશ્વમાં ૩જા ક્રમે છે. રિપોર્ટ / સૂચકાંક (એપ્રિલ ૨૦૨૬) જાહેર કરનાર સંસ્થા વિશ્વમાં પ્રથમ / ટોચ પર ભારતનું સ્થાન / વિશેષ વિગત The Wealth Report 2026 (20મી આવૃત્તિ) Knight Frank ૧. USA, ૨. ચીન UHNWI માં ભારત ૬ઠ્ઠા ક્રમે (૧૯,૮૭૭); અબજોપતિઓ (Billionaires - ૨૦૭) માં ભારત ૩જા ક્રમે. World Military Expenditure 2025 SIPRI (સ્ટોકહોમ) ૧. USA લશ્કરી ખર્ચમાં ભારત વિશ્વમાં ૫મા ક્રમે (5th). Skytrax World Airport Awards 2026 Skytrax — ભારતનું સર્વશ્રેષ્ઠ એરપોર્ટ: IGI એરપોર્ટ, નવી દિલ્હી. Global Exports Ranking (WTO) WTO ૧. ચીન વૈશ્વિક નિકાસમાં ભારત ૧૯મા ક્રમે (19th). ભારતનું સૌથી પ્રદૂષિત શહેર (માર્ચ ૨૦૨૬) CREA રિપોર્ટ — ગુરુગ્રામ (Gurgaon) ભારતનું સૌથી પ્રદૂષિત શહેર જાહેર. 21 પર્યાવરણ અને વન્યજીવન: નાગોયા પ્રોટોકોલમાં ભારત વિશ્વમાં પ્રથમ અને બ્લેકબક પુનઃપ્રવેશ પર્યાવરણ અને વન્યજીવ કાળિયાર (Blackbuck) સંરક્ષણ અને પુનઃપ્રવેશ કાર્યક્રમ નાગોયા પ્રોટોકોલ (Nagoya Protocol): જૈવવિવિધતા સંરક્ષણ હેઠળના નાગોયા પ્રોટોકોલ અંતર્ગત IRCCs (Internationally Recognized Certificates of Compliance) જારી કરવામાં ભારત સમગ્ર વિશ્વમાં પ્રથમ ક્રમે રહ્યું છે. કાળિયાર (Blackbuck) પુનઃપ્રવેશ કાર્યક્રમ: છત્તીસગઢના બરનાવાપારા વન્યજીવ અભયારણ્ય (Barnawapara Wildlife Sanctuary) માં કાળિયાર (Blackbuck) પુનઃપ્રવેશ કાર્યક્રમ શરૂ કરવામાં આવ્યો છે. બારાસિંઘા અભયારણ્ય (ઉત્તર પ્રદેશ): પર્યાવરણ મંત્રાલય (MoEFCC) એ ઉત્તર પ્રદેશના બારાસિંઘા વન્યજીવ અભયારણ્યની આસપાસના ૪૦૮.૭ ચો.કિમી. વિસ્તારને Eco-Sensitive Zone (ESZ) તરીકે જાહેર કર્યો છે. સત્યમંગલમ ટાઈગર રિઝર્વ પ્રોજેક્ટ: MoEFCC અને નેશનલ બાયોડાયવર્સિટી ઓથોરિટી (NBA) દ્વારા તમિલનાડુના સત્યમંગલમ ખાતે ૫ વર્ષીય જૈવવિવિધતા સંરક્ષણ પ્રોજેક્ટ શરૂ કરાયો. કાશ્મીરમાં કેસરના પાકને નુકસાન: જમ્મુ-કાશ્મીરમાં Indian Crested Porcupine (શાહુડી) દ્વારા કેસર (Saffron) ના પાકને મોટા પાયે નુકસાન પહોંચાડવામાં આવ્યું હોવાના અહેવાલ ચર્ચામાં રહ્યા. ૫. આંતરરાષ્ટ્રીય કરંટ અફેર્સ (International Affairs - April 2026) WORLD AFFAIRS 22 વિયેતનામ, મ્યાનમાર અને મોંગોલિયામાં નવા રાષ્ટ્રાધ્યક્ષો તથા વૈશ્વિક રાજદ્વારી ઘટનાઓ આંતરરાષ્ટ્રીય નિમણૂક વિયેતનામના નવા રાષ્ટ્રપતિ: ૭ એપ્રિલ ૨૦૨૬ ના રોજ તો લામ (To Lam) વિયેતનામના નવા રાષ્ટ્રપતિ તરીકે ચૂંટાયા છે. મ્યાનમારના રાષ્ટ્રપતિ: એપ્રિલ ૨૦૨૬ માં મિન આંગ હ્લાઈંગ (Min Aung Hlaing) મ્યાનમારના રાષ્ટ્રપતિ બન્યા છે. મોંગોલિયાના નવા વડાપ્રધાન: ઉચરલ ન્યામ-ઓસોર (Uchral Nyam-Osor) મોંગોલિયાના નવા વડાપ્રધાન તરીકે ચૂંટાયા છે, જ્યારે જાનેઝ જાનસા (Janez Janša) ચોથી વખત સ્લોવેનિયાના વડાપ્રધાન બન્યા છે. ઓસ્ટ્રેલિયાના પ્રથમ મહિલા આર્મી ચીફ: એપ્રિલ ૨૦૨૬ માં સુસાન કોયલ (Susan Coyle) ની ઓસ્ટ્રેલિયાના પ્રથમ મહિલા આર્મી ચીફ તરીકે નિમણૂક કરવામાં આવી છે. ઈઝરાયેલની ગુપ્તચર સંસ્થા 'મોસાદ' (Mossad): ઈઝરાયેલે રોમન ગોફમેન (Roman Gofman) ને મોસાદના નવા વડા તરીકે નિયુક્ત કર્યા છે. 23 હોર્મુઝની સામુદ્રધુની પર UN માં વીટો, NATO ની ૭૭મી વર્ષગાંઠ અને One Health Summit વૈશ્વિક સંગઠનો હોર્મુઝની સામુદ્રધુની (Strait of Hormuz): સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સુરક્ષા પરિષદ (UNSC) માં વ્યૂહાત્મક જળમાર્ગ 'સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ' ને ફરીથી ખોલવા અંગેના ઠરાવ પર રશિયા અને ચીને વીટો (Veto) પાવરનો ઉપયોગ કર્યો હતો. (નોંધ: હોર્મુઝની સામુદ્રધુની પર્શિયન ગલ્ફ અને ઓમાનના અખાતને જોડે છે). NATO ની ૭૭મી વર્ષગાંઠ: ૪ એપ્રિલ ૨૦૨૬ ના રોજ ઉત્તર એટલાન્ટિક સંધિ સંગઠન (NATO - સ્થાપના: ૪ એપ્રિલ ૧૯૪૯, વડું મથક: બ્રસેલ્સ, બેલ્જિયમ) ની ૭૭મી વર્ષગાંઠ ઉજવવામાં આવી. One Health Summit 2026: ફ્રાન્સના લિયોન (Lyon) શહેરમાં 'વન હેલ્થ સમિટ ૨૦૨૬' નું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. ભારતની માનવતાવાદી સહાય અને દ્વિપક્ષીય બેઠકો: ▸ ભારતે આફ્રિકન દેશ બુર્કિના ફાસો (Burkina Faso) ને માનવતાવાદી સહાય તરીકે ૧,૦૦૦ મેટ્રિક ટન ચોખા મોકલ્યા છે. ▸ ભારત અને અઝરબૈજાન વચ્ચે દ્વિપક્ષીય સંબંધોની સમીક્ષા બેઠક અઝરબૈજાનની રાજધાની બાકુ (Baku) ખાતે યોજાઈ. ▸ ભારત અને ભૂતાન વચ્ચે ૭મી Joint Group of Customs (JGC) બેઠક કેરળના મુન્નાર (Munnar) ખાતે યોજાઈ. ▸ રશિયાના પ્રથમ નાયબ વડાપ્રધાન ડેનિસ મન્ટુરોવ (Denis Manturov) એ એપ્રિલ ૨૦૨૬ માં ભારતની મુલાકાત લીધી હતી. ૬. રમતગમત કરંટ અફેર્સ (Sports Current Affairs - April 2026) SPORTS ARENA 24 ISSF જુનિયર વર્લ્ડ કપ ૨૦૨૬ (કૈરો) માં ભારત ૧૬ મેડલ સાથે પ્રથમ ક્રમે શૂટિંગ / રમતગમત યજમાન સ્થળ: ૧૯ થી ૨૭ એપ્રિલ ૨૦૨૬ દરમિયાન ઈજિપ્તના કૈરો (Cairo) ખાતે ISSF Junior World Cup Rifle/Pistol/Shotgun 2026 યોજાયો હતો. ભારત મેડલ ટેબલમાં ટોચ પર: ભારતીય જુનિયર શૂટિંગ ટીમે કુલ ૧૬ મેડલ (૫ ગોલ્ડ, ૬ સિલ્વર અને ૫ બ્રોન્ઝ) જીતીને મેડલ ટેબલમાં પ્રથમ સ્થાન હાંસલ કર્યું છે. (બીજા ક્રમે AIN - ૧૧ મેડલ અને ત્રીજા ક્રમે ફ્રાન્સ - ૬ મેડલ). પલક અને મુકેશને ગોલ્ડ: ISSF વર્લ્ડ કપમાં ભારતના શૂટર્સ પલક અને મુકેશે શૂટિંગ સ્પર્ધામાં સુવર્ણ ચંદ્રક (Gold Medal) જીત્યો હતો. 25 IPL વિક્રમો, વર્લ્ડ તાઈક્વોન્ડોમાં રૂપા બાયોર અને અન્ય રમતગમત સમાચાર ક્રિકેટ અને એથ્લેટિક્સ ભુવનેશ્વર કુમારનો IPL વિક્રમ: ભારતીય ફાસ્ટ બોલર ભુવનેશ્વર કુમાર IPL ના ઈતિહાસમાં ૨૦૦ વિકેટ ઝડપનાર વિશ્વનો પ્રથમ ફાસ્ટ બોલર (Pacer) બન્યો છે. જ્યારે IPL ઈતિહાસમાં સૌથી વધુ વિકેટ લેનાર બોલર તરીકે યુઝવેન્દ્ર ચહલ (Yuzvendra Chahal) ટોચ પર છે. રૂપા બાયોર (Rupa Bayor - તાઈક્વોન્ડો): અરુણાચલ પ્રદેશની ખેલાડી રૂપા બાયોર વર્લ્ડ તાઈક્વોન્ડો રેન્કિંગમાં World No. 5 રેન્ક હાંસલ કરનાર પ્રથમ ભારતીય એથ્લેટ બની છે. અભય સિંહ (સ્ક્વોશ): ભારતીય સ્ક્વોશ ખેલાડી અભય સિંહ (Abhay Singh) ને ASF Men's Player of the Year જાહેર કરવામાં આવ્યા છે. મુરલી શ્રીશંકર (લોંગ જમ્પ): ઈન્ડિયન એથ્લેટિક્સ સિરીઝ ૨૦૨૬ માં પુરુષોની લાંબી કૂદ (Long Jump) સ્પર્ધામાં મુરલી શ્રીશંકરે સુવર્ણ ચંદ્રક જીત્યો છે. મીરાબાઈ ચાનુ: ઓલિમ્પિક મેડલિસ્ટ સાઈખોમ મીરાબાઈ ચાનુની Indian Weightlifting Federation (IWLF) ના એથ્લેટ્સ કમિશનના ચેરપર્સન તરીકે નિમણૂક કરવામાં આવી છે. WADA ડોપિંગ યાદી: ડોપિંગના કારણે સસ્પેન્ડ કરાયેલા ખેલાડીઓની સંખ્યાની વૈશ્વિક યાદીમાં ભારત ટોચ પર રહ્યું છે. ૭. એવોર્ડ્સ, પુસ્તકો, કળા અને અગત્યની નિમણૂકો (Awards, Books & Appointments) AWARDS & PERSON IN NEWS 26 અરુંધતી રોયને NBCC એવોર્ડ ૨૦૨૬, રાજા રવિ વર્માનું સૌથી મોંઘું ચિત્ર અને પુસ્તકો એવોર્ડ્સ અને કળા રાજા રવિ વર્માનું ઐતિહાસિક ચિત્ર કળા સર્જન National Book Critics Circle (NBCC) Award 2026: પ્રખ્યાત ભારતીય લેખિકા અરુંધતી રોય (Arundhati Roy) ને આત્મકથા (Autobiography) શ્રેણીમાં પ્રતિષ્ઠિત National Book Critics Circle Award 2026 એનાયત કરવામાં આવ્યો છે. ભારતનું સૌથી મોંઘું પેઈન્ટિંગ: મહાન ભારતીય ચિત્રકાર રાજા રવિ વર્મા (Raja Ravi Varma) દ્વારા દોરવામાં આવેલું પ્રખ્યાત ચિત્ર “યશોદા અને કૃષ્ણ” (Yashoda and Krishna) હરાજીમાં વેચાઈને ભારતનું અત્યાર સુધીનું સૌથી મોંઘું પેઈન્ટિંગ બન્યું છે. સુધા મૂર્તિનું નવું પુસ્તક: રાજ્યસભા સાંસદ અને લેખિકા સુધા મૂર્તિ (Sudha Murty) દ્વારા નવા સંસદ ભવનના ભીંતચિત્રો પર આધારિત પુસ્તક “Tides of Time: Bharat's History through Murals in Parliament” લખવામાં આવ્યું છે. પ્રો. એમ. એસ. સ્વામીનાથન એવોર્ડ: કૃષિ વૈજ્ઞાનિક ડૉ. સી. શ્રીનિવાસ રાવ (Dr. C. Srinivas Rao) ને પ્રતિષ્ઠિત Prof. M.S. Swaminathan Award એનાયત કરવામાં આવ્યો છે. TIME100 યાદી ૨૦૨૬ અને ચેતક સ્ક્રીન એવોર્ડ્સ: TIME મેગેઝિનની ૨૦૨૬ ની સૌથી પ્રભાવશાળી વ્યક્તિઓની TIME100 યાદીમાં ભારતીય અભિનેતા રણબીર કપૂર નો સમાવેશ થયો છે. જ્યારે Chetak Screen Awards 2026 માં સર્વશ્રેષ્ઠ ફિલ્મનો એવોર્ડ 'Homebound' ને અને સર્વશ્રેષ્ઠ અભિનેતાનો એવોર્ડ રણવીર સિંહ ને મળ્યો છે. ભારતની પ્રથમ UNESCO Chair: કૌશલ્ય વિકાસ મંત્રી જયંત ચૌધરીએ ભારત (અને એશિયા) ની પ્રથમ “UNESCO Chair on Gender Inclusion and Skill Development” લોન્ચ કરી. 27 એપ્રિલ ૨૦૨૬ ની અગત્યની રાષ્ટ્રીય નિમણૂકો (Important National Appointments) નિમણૂક વિશેષ નિયુક્ત વ્યક્તિનું નામ હોદ્દો / સંસ્થા (એપ્રિલ ૨૦૨૬ અપડેટ) અગત્યની નોંધ ડૉ. અશોક લાહિરી (Dr. Ashok Lahiri) નીતિ આયોગ (NITI Aayog) ના નવા ઉપાધ્યક્ષ સુમન બેરી (Suman Bery) ના સ્થાને નિયુક્ત; વડાપ્રધાન પછી બીજા સર્વોચ્ચ પદાધિકારી. લેફ્ટનન્ટ જનરલ ધીરજ સેઠ (Lt Gen Dhiraj Seth) ભારતીય ભૂમિદળના ઉપ-વડા (Vice Chief of Army Staff) ૧ એપ્રિલ ૨૦૨૬ ના રોજ VCOAS તરીકે કાર્યભાર સંભાળ્યો. વિલી વોલ્શ (Willie Walsh) IndiGo એરલાઈન્સના નવા CEO ભારતની સૌથી મોટી એરલાઈન ઈન્ડિગોના નવા ચીફ એક્ઝિક્યુટિવ ઓફિસર. બી. રમેશ બાબુ (B. Ramesh Babu) કરુર વૈશ્ય બેંક (Karur Vysya Bank) ના MD & CEO RBI દ્વારા તેમની પુનઃનિમણૂક (Re-appointment) ને મંજૂરી આપવામાં આવી. જસ્ટિસ સૂર્યકાંત / જસ્ટિસ બી. આર. ગવઈ ભારતના મુખ્ય ન્યાયાધીશ (CJI ક્રમ અપડેટ) ૫૧મા CJI સંજીવ ખન્ના → ૫૨મા CJI બી. આર. ગવઈ → ૫૩મા CJI સૂર્યકાંત. ડૉ. વી. નારાયણન / જ્ઞાનેશ કુમાર ISRO ચેરમેન / મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર (CEC) ISRO ના અધ્યક્ષ: ડૉ. વી. નારાયણન; ભારતના CEC: જ્ઞાનેશ કુમાર. ૮. એપ્રિલ ૨૦૨૬ ના મહત્વના દિવસો અને થીમ (Important Days & Themes) IMPORTANT DAYS 28 એપ્રિલ ૨૦૨૬ ના રાષ્ટ્રીય અને આંતરરાષ્ટ્રીય દિવસો તથા ઉત્સવો દિવસ અને થીમ તારીખ દિવસ / ઉત્સવનું નામ વર્ષ ૨૦૨૬ ની થીમ / વિશેષ મહત્વ ૧ એપ્રિલ ઉત્કલ દિવસ (ઓડિશા સ્થાપના દિવસ) અને RBI સ્થાપના દિવસ ૧ એપ્રિલ ૧૯૩૬ (ઓડિશા); ૧ એપ્રિલ ૧૯૩૫ (RBI ની સ્થાપના). ૪ એપ્રિલ International Mine Awareness Day લેન્ડમાઈન સામે જાગૃતિ માટેનો આંતરરાષ્ટ્રીય દિવસ. ૫ એપ્રિલ રાષ્ટ્રીય દરિયાઈ દિવસ (National Maritime Day) ૫ એપ્રિલ ૧૯૧૯ ના રોજ 'SS Loyalty' જહાજની પ્રથમ સફરની યાદમાં. ૬ એપ્રિલ International Day of Sport for Development and Peace ૬ એપ્રિલ ૨૦૨૬ ના રોજ ભાજપ (BJP - સ્થાપના ૧૯૮૦) નો ૪૭મો સ્થાપના દિવસ પણ ઉજવાયો. ૭ એપ્રિલ વિશ્વ આરોગ્ય દિવસ (World Health Day) ૭ એપ્રિલ ૧૯૪૮ ના રોજ WHO (World Health Organization) ની સ્થાપના થઈ હતી. ૧૩-૧૪ એપ્રિલ બૈસાખી (ખાલસા પંથ સ્થાપના) અને પુથાંડુ (Puthandu) ૧૬૯૯ માં ગુરુ ગોબિંદ સિંહજીએ ખાલસા પંથની સ્થાપના કરી; પુથાંડુ એ તમિલનાડુનું નવું વર્ષ છે. ૧૪ એપ્રિલ ડૉ. બાબાસાહેબ આંબેડકર જયંતિ અને World Quantum Day ડૉ. બી. આર. આંબેડકરનો જન્મ ૧૪ એપ્રિલ ૧૮૯૧ ના રોજ મહુ (Mhow, મધ્યપ્રદેશ) ખાતે થયો હતો. ૨૨ એપ્રિલ વિશ્વ પૃથ્વી દિવસ (World Earth Day) પર્યાવરણ અને પૃથ્વીના સંરક્ષણ માટે વૈશ્વિક જાગૃતિ દિવસ. ૨૪ એપ્રિલ રાષ્ટ્રીય પંચાયતી રાજ દિવસ ૭૩મો બંધારણીય સુધારો (૧૯૯૨) ૨૪ એપ્રિલ ૧૯૯૩ થી અમલમાં આવ્યો હતો. ૨૫ એપ્રિલ વિશ્વ મેલેરિયા દિવસ (World Malaria Day) ૨૦૨૬ થીમ: “Driven to End Malaria: Now We Can. Now We Must.” ૨૪ થી ૩૦ એપ્રિલ World Immunization Week 2026 (વિશ્વ રસીકરણ સપ્તાહ) ૨૦૨૬ થીમ: “For Every Generation, Vaccines Work” 📌 સાંસ્કૃતિક ઉત્સવો (એપ્રિલ ૨૦૨૬): 'કોન્યાક ઓલિયાંગ મોન્યુ' (Konyak Aoleang Monyu) ઉત્સવ નાગાલેન્ડ રાજ્યમાં ઉજવાયો, જ્યારે પૂર્વાંચલ મહોત્સવ 'માટી-૯' (Maati-9) ને લોકસભાના અધ્યક્ષ ઓમ બિરલાએ સંબોધિત કર્યો હતો. મધ્યપ્રદેશ સરકારે શાળા પ્રવેશ માટે 'School Chalen Hum' અભિયાન શરૂ કર્યું. ૯. સુપરફાસ્ટ વન-લાઈનર રિવિઝન ટેબલ (Top 25 One-Liners of April 2026) QUICK REVISION ક્રમ અગત્યનો કરંટ અફેર્સ પ્રશ્ન / મુદ્દો (April 2026) સાચો જવાબ / મુખ્ય તથ્ય 1 મહાવીર જયંતિ નિમિત્તે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ કયા રાજ્યમાં 'સમ્રાટ સંપ્રતિ મ્યુઝિયમ'નું ઉદ્ઘાટન કર્યું? ગુજરાત 2 ગુજરાતના કયા શહેરમાં વડાપ્રધાન મોદી દ્વારા Kaynes Semiconductor Plant નું ઉદ્ઘાટન કરવામાં આવ્યું? સાણંદ (અમદાવાદ) 3 ૧ એપ્રિલ ૨૦૨૬ થી ગાંધીનગરના GIFT City માં રિ-ઈન્શ્યોરન્સ શાખા ખોલવાનું લાયસન્સ કઈ UAE કંપનીને મળ્યું? ADNIC (અબુ ધાબી નેશનલ ઈન્શ્યોરન્સ કંપની) 4 ૧ એપ્રિલ ૨૦૨૬ થી અમલમાં આવેલા નવા આવકવેરા કાયદા (Income-tax Act, 2025) એ કયા કાયદાનું સ્થાન લીધું? આવકવેરા અધિનિયમ, ૧૯૬૧ 5 ભારતની પ્રથમ સંપૂર્ણ ડિજિટલ વસ્તી ગણતરી (Census 2027) નો પ્રથમ તબક્કો કઈ તારીખથી શરૂ થયો? ૧ એપ્રિલ ૨૦૨૬ (૧૬ ભાષામાં પોર્ટલ) 6 ૧ એપ્રિલ ૨૦૨૬ ના રોજ લોન્ચ થયેલા NASA ના 'Artemis II' મિશનમાં ચંદ્રની સફરે જનાર પ્રથમ મહિલા કોણ બન્યાં? ક્રિસ્ટિના કોચ (Christina Koch) 7 ૩ એપ્રિલ ૨૦૨૬ ના રોજ વિશાખાપટ્ટનમ ખાતે ભારતની ત્રીજી SSBN સબમરીન 'INS અરિદમન' ની સાથે કયું જહાજ કમિશન થયું? INS તારાગિરી (INS Taragiri) 8 નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૫-૨૬ (FY 2025-26) માં ભારતની સંરક્ષણ નિકાસ (Defence Exports) કેટલા કરોડની સર્વોચ્ચ સપાટીએ પહોંચી? ₹૩૮,૪૨૪ કરોડ 9 ૧૫ એપ્રિલ ૨૦૨૬ ના રોજ બિહારના સૌપ્રથમ ભાજપ (BJP) મુખ્યમંત્રી તરીકે કોણે શપથ લીધા? સમ્રાટ ચૌધરી (Samrat Choudhary) 10 કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ લદ્દાખમાં ૫ નવા જિલ્લાઓ (નુબ્રા, શામ, ચાંગથાંગ, ઝાંસ્કર, દ્રાસ) બનતા હવે કુલ કેટલા જિલ્લા થયા? ૭ જિલ્લાઓ (અગાઉ ૨ હતા) 11 મે ૧, ૨૦૨૬ થી સુમન બેરીના સ્થાને નીતિ આયોગ (NITI Aayog) ના નવા ઉપાધ્યક્ષ તરીકે કોની નિમણૂક કરવામાં આવી છે? ડૉ. અશોક લાહિરી (Dr. Ashok Lahiri) 12 કયા ભારતીય લેખિકાએ આત્મકથા શ્રેણીમાં પ્રતિષ્ઠિત 'National Book Critics Circle Award 2026' જીત્યો? અરુંધતી રોય (Arundhati Roy) 13 એપ્રિલ ૨૦૨૬ માં RBI ની મોનેટરી પોલિસી કમિટી (MPC) એ રેપો રેટ કેટલા ટકા પર યથાવત રાખ્યો? ૫.૨૫% (અધ્યક્ષ: સંજય મલ્હોત્રા) 14 ભારતનું પ્રથમ ક્વોન્ટમ કમ્પ્યુટર અને ક્વોન્ટમ ટેસ્ટ રેફરન્સ ફેસિલિટી કયા શહેરમાં સ્થાપિત કરવામાં આવી છે? અમરાવતી (આંધ્રપ્રદેશ) 15 તમિલનાડુના કયા સ્થળે ભારતના પ્રથમ સ્વદેશી Prototype Fast Breeder Reactor (PFBR) એ ક્રિટિકલિટી હાંસલ કરી? કલ્પક્કમ (Kalpakkam) 16 ઇજિપ્તના કૈરો ખાતે યોજાયેલ ISSF જુનિયર વર્લ્ડ કપ ૨૦૨૬ માં ભારતે કેટલા મેડલ સાથે પ્રથમ સ્થાન મેળવ્યું? ૧૬ મેડલ (૫ ગોલ્ડ, ૬ સિલ્વર, ૫ બ્રોન્ઝ) 17 IPL ના ઈતિહાસમાં ૨૦૦ વિકેટ ઝડપનાર વિશ્વનો પ્રથમ ફાસ્ટ બોલર કોણ બન્યો છે? ભુવનેશ્વર કુમાર 18 વર્લ્ડ તાઈક્વોન્ડો રેન્કિંગમાં World No. 5 ક્રમ મેળવનાર પ્રથમ ભારતીય ખેલાડી કોણ બની છે? રૂપા બાયોર (Rupa Bayor) 19 મુંબઈ ખાતે ભારતનું પ્રથમ સહકારી સંચાલિત (Cooperative-led) રાઈડ-હેલિંગ પ્લેટફોર્મ કયા નામે લોન્ચ કરાયું? ભારત ટેક્સી (Bharat Taxi) 20 કેન્દ્રીય શિક્ષણ મંત્રાલય દ્વારા એપ્રિલ ૨૦૨૬ માં કઈ શૈક્ષણિક સંસ્થાને 'Deemed University' નો દરજ્જો અપાયો? NCERT 21 Skytrax World Airport Awards 2026 મુજબ ભારતનું સર્વશ્રેષ્ઠ એરપોર્ટ કયું જાહેર થયું? IGI એરપોર્ટ, નવી દિલ્હી 22 Knight Frank ના 'The Wealth Report 2026' મુજબ અબજોપતિઓ (Billionaires - ૨૦૭) ની સંખ્યામાં ભારત વિશ્વમાં કેટલામા ક્રમે છે? ૩જા ક્રમે (USA અને ચીન પછી) 23 “Tides of Time: Bharat's History through Murals in Parliament” પુસ્તકના લેખિકા કોણ છે? સુધા મૂર્તિ (Sudha Murty) 24 નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૫-૨૬ માં ભારતે કેટલી પવન ઊર્જા (Wind Power) ક્ષમતા ઉમેરીને ઓલ-ટાઈમ રેકોર્ડ બનાવ્યો? 6.05 GW (ગીગાવોટ) 25 કયા મંદિર પરિસરમાં એપ્રિલ ૨૦૨૬ માં 'વિક્રમાદિત્ય વૈદિક ઘડિયાળ' સ્થાપિત કરવામાં આવી? કાશી વિશ્વનાથ ધામ (વારાણસી) ૧૦. સ્વ-મૂલ્યાંકન પ્રેક્ટિસ પ્રશ્નો (Top 10 Exam-Oriented MCQs) SELF TEST પ્રશ્ન ૧: મહાવીર જયંતિના અવસરે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી દ્વારા કયા રાજ્યમાં 'સમ્રાટ સંપ્રતિ મ્યુઝિયમ'નું ઉદ્ઘાટન કરવામાં આવ્યું? (A) રાજસ્થાન (B) મધ્યપ્રદેશ (C) ગુજરાત (D) મહારાષ્ટ્ર ✔ સાચો જવાબ: (C) ગુજરાત પ્રશ્ન ૨: ૧ એપ્રિલ ૨૦૨૬ ના રોજ ભારતીય ભૂમિદળના નવા ઉપ-વડા (Vice Chief of Army Staff) તરીકે કોણે કાર્યભાર સંભાળ્યો? (A) લે. જનરલ મનોજ પાંડે (B) લે. જનરલ ધીરજ સેઠ (C) લે. જનરલ ઉપેન્દ્ર દ્વિવેદી (D) લે. જનરલ નાગેશ કપૂર ✔ સાચો જવાબ: (B) લે. જનરલ ધીરજ સેઠ પ્રશ્ન ૩: જૈવવિવિધતા સંબંધિત કયા પ્રોટોકોલ હેઠળ IRCCs પ્રમાણપત્રો જારી કરવામાં ભારત વિશ્વમાં પ્રથમ ક્રમે રહ્યું છે? (A) ક્યોટો પ્રોટોકોલ (B) મોન્ટ્રીયલ પ્રોટોકોલ (C) નાગોયા પ્રોટોકોલ (D) પેરિસ કરાર ✔ સાચો જવાબ: (C) નાગોયા પ્રોટોકોલ પ્રશ્ન ૪: એપ્રિલ ૨૦૨૬ માં ISRO દ્વારા લદ્દાખના લેહ ખાતે કયું અવકાશ સંશોધન મિશન હાથ ધરવામાં આવ્યું હતું? (A) મિત્ર મિશન (Mitra Mission) (B) ગગન મિશન (C) હિમાલય મિશન (D) ધ્રુવ મિશન ✔ સાચો જવાબ: (A) મિત્ર મિશન (Mitra Mission) પ્રશ્ન ૫: એપ્રિલ ૨૦૨૬ માં ભારત સરકારે જાહેર કરેલા 'Startup India Fund of Funds 2.0' નું કુલ ભંડોળ (Corpus) કેટલું છે? (A) ₹૫,૦૦૦ કરોડ (B) ₹૭,૫૦૦ કરોડ (C) ₹૧૦,૦૦૦ કરોડ (D) ₹૧૫,૦૦૦ કરોડ ✔ સાચો જવાબ: (C) ₹૧૦,૦૦૦ કરોડ પ્રશ્ન ૬: એપ્રિલ ૨૦૨૬ માં કયા રાજ્યના પોલીસ દળને ઉત્કૃષ્ટ સેવા બદલ 'President's Colour' એવોર્ડ એનાયત થયો? (A) કેરળ પોલીસ (B) ઓડિશા પોલીસ (C) પંજાબ પોલીસ (D) મહારાષ્ટ્ર પોલીસ ✔ સાચો જવાબ: (B) ઓડિશા પોલીસ પ્રશ્ન ૭: સંયુક્ત રાષ્ટ્ર (UN) ની “20 Cities Towards Zero Waste” પહેલમાં કયા ભારતીય શહેરનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે? (A) મૈસૂર (B) ઈન્દોર (C) વરકલા (કેરળ) (D) સુરત ✔ સાચો જવાબ: (C) વરકલા (કેરળ) પ્રશ્ન ૮: ૭ એપ્રિલ ૨૦૨૬ ના રોજ 'તો લામ' (To Lam) કયા દેશના નવા રાષ્ટ્રપતિ તરીકે ચૂંટાયા છે? (A) કંબોડિયા (B) લાઓસ (C) વિયેતનામ (D) થાઈલેન્ડ ✔ સાચો જવાબ: (C) વિયેતનામ પ્રશ્ન ૯: ભારતનું સૌથી મોંઘું પેઈન્ટિંગ “યશોદા અને કૃષ્ણ” કયા મહાન ચિત્રકાર દ્વારા બનાવવામાં આવ્યું હતું? (A) એમ. એફ. હુસૈન (B) અમૃતા શેરગિલ (C) રાજા રવિ વર્મા (D) એસ. એચ. રઝા ✔ સાચો જવાબ: (C) રાજા રવિ વર્મા પ્રશ્ન ૧૦: SIPRI ના એપ્રિલ ૨૦૨૬ ના અહેવાલ મુજબ વિશ્વમાં સૌથી વધુ લશ્કરી ખર્ચ કરનારા દેશોમાં ભારતનો ક્રમ કયો છે? (A) ૩જો (B) ૪થો (C) ૫મો (D) ૬ઠ્ઠો ✔ સાચો જવાબ: (C) ૫મો
આજે જ જોડાઓ BK Academy સાથે! આવી જ માહિતી સીધી જ મેળવવા માટે અમારા whatsapp ગ્રુપમાં જોડવા માટે ક્લિક કરો